1930 yılında ikinci önemli çok partili hayat denemesi olarak kurulan parti hangisiydi?
- A) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- B) Ali Fethi Okyar
- C) Siyasal rekabetin yeniden başlatılmasını
- D) 1930
- E) Menemen Olayı
Doğru cevap: A
Çözüm: Serbest Cumhuriyet Fırkası 1930'da kuruldu; kısa süre faaliyet gösterdikten sonra aynı yıl kapandı.
Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurucusu kimdi?
- A) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- B) Ali Fethi Okyar
- C) Siyasal rekabetin yeniden başlatılmasını
- D) 1930
- E) Menemen Olayı
Doğru cevap: B
Çözüm: Ali Fethi Okyar, Atatürk'ün teşvikiyle 1930'da Serbest Cumhuriyet Fırkasını kuran ve başkanlığını yürüten siyasetçiydi.
1930 muhalefet partisi denemesi dönemin siyasi sistemi açısından neyi sınadı?
- A) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- B) Ali Fethi Okyar
- C) Siyasal rekabetin yeniden başlatılmasını
- D) 1930
- E) Menemen Olayı
Doğru cevap: C
Çözüm: Tek parti düzeni içinde muhalefet alanı oluşturma girişimi, çok partili siyasal hayatın koşullarını sınayan kısa bir deneyim oldu.
Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın siyasetteki faaliyetlerinin sona erdiği yıl hangisidir?
- A) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- B) Ali Fethi Okyar
- C) Siyasal rekabetin yeniden başlatılmasını
- D) 1930
- E) Menemen Olayı
Doğru cevap: D
Çözüm: Parti 1930'da kurulmuş ve aynı yıl kurucusunun kararıyla feshedilmiştir; bu nedenle faaliyet süresi çok kısadır.
Serbest Cumhuriyet Fırkası'ndan sonra Aralık 1930'da yaşanan olay hangisiydi?
- A) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- B) Ali Fethi Okyar
- C) Siyasal rekabetin yeniden başlatılmasını
- D) 1930
- E) Menemen Olayı
Doğru cevap: E
Çözüm: Menemen Olayı Aralık 1930'da meydana geldi; parti feshedildikten sonra yaşanması kronoloji bakımından önemlidir.
Türkiye 1932 yılında hangi uluslararası kuruluşa katıldı?
- A) Milletler Cemiyeti
- B) Balkan Antantı
- C) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
- D) Sadabat Paktı
- E) Hatay
Doğru cevap: A
Çözüm: Türkiye 1932'de Milletler Cemiyetine üye olarak uluslararası diplomatik iş birliği ve güvenlik arayışlarına katıldı.
Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında 1934'te kurulan iş birliği nedir?
- A) Milletler Cemiyeti
- B) Balkan Antantı
- C) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
- D) Sadabat Paktı
- E) Hatay
Doğru cevap: B
Çözüm: Balkan Antantı bölgesel sınır güvenliği ve iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan çok taraflı bir anlaşmaydı.
1936'da Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki yetkilerini artıran sözleşme hangisidir?
- A) Milletler Cemiyeti
- B) Balkan Antantı
- C) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
- D) Sadabat Paktı
- E) Hatay
Doğru cevap: C
Çözüm: Montrö Sözleşmesi Türkiye'nin Boğazlar bölgesini askerîleştirme ve geçiş rejimini yönetme yetkilerini genişletti.
Türkiye, İran, Irak ve Afganistan'ın 1937'de imzaladığı paktın adı nedir?
- A) Milletler Cemiyeti
- B) Balkan Antantı
- C) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
- D) Sadabat Paktı
- E) Hatay
Doğru cevap: D
Çözüm: Sadabat Paktı dört ülke arasında iyi komşuluk ve saldırmazlık ilişkilerini güçlendirmeyi amaçlayan bölgesel bir anlaşmaydı.
1938'de bağımsız devlet olan ve 1939'da Türkiye'ye katılan bölge hangisiydi?
- A) Milletler Cemiyeti
- B) Balkan Antantı
- C) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
- D) Sadabat Paktı
- E) Hatay
Doğru cevap: E
Çözüm: Hatay 1938'de ayrı devlet olarak ilan edildi ve 1939'da Türkiye'ye katıldı; süreç Atatürk dönemi dış politikasının devamıydı.
Mustafa Kemal'in yetiştiği Selanik'in düşünce dünyasına etkisi nasıl açıklanır?
- A) Çok kültürlü ve hareketli bir şehir ortamı sunması
- B) Namık Kemal
- C) Ziya Gökalp
- D) Manastır Askerî İdadisi
- E) Fransız İhtilali
Doğru cevap: A
Çözüm: Selanik'in farklı toplulukları ve canlı siyasi hayatı, Mustafa Kemal'in erken yaşlarda çeşitli fikirlerle karşılaşmasına imkân verdi.
Vatan ve hürriyet düşüncelerinin oluşumunda eserleriyle etki yaratan Osmanlı aydını kimdi?
- A) Çok kültürlü ve hareketli bir şehir ortamı sunması
- B) Namık Kemal
- C) Ziya Gökalp
- D) Manastır Askerî İdadisi
- E) Fransız İhtilali
Doğru cevap: B
Çözüm: Namık Kemal'in vatan, hürriyet ve yurt sevgisi üzerine yazıları, dönemin aydınları gibi Mustafa Kemal'in düşünce dünyasını da etkiledi.
Türk milliyetçiliği ve çağdaşlaşma tartışmalarında görüşlerinden yararlanılan düşünür kimdi?
- A) Çok kültürlü ve hareketli bir şehir ortamı sunması
- B) Namık Kemal
- C) Ziya Gökalp
- D) Manastır Askerî İdadisi
- E) Fransız İhtilali
Doğru cevap: C
Çözüm: Ziya Gökalp millet, kültür ve modernleşme üzerine fikirleriyle Cumhuriyet dönemi düşünce ortamını etkileyen önemli bir aydındı.
Mustafa Kemal'in askerî eğitiminde tarih ve edebiyat ilgisinin geliştiği okul hangisiydi?
- A) Çok kültürlü ve hareketli bir şehir ortamı sunması
- B) Namık Kemal
- C) Ziya Gökalp
- D) Manastır Askerî İdadisi
- E) Fransız İhtilali
Doğru cevap: D
Çözüm: Manastır Askerî İdadisi dönemin fikir ve kültür ortamıyla bağlantılı bir eğitim kurumuydu; Mustafa Kemal burada çeşitli düşüncelerle tanıştı.
Millî egemenlik ve yurttaşlık düşüncesini dünya çapında etkileyen 1789 olayı hangisiydi?
- A) Çok kültürlü ve hareketli bir şehir ortamı sunması
- B) Namık Kemal
- C) Ziya Gökalp
- D) Manastır Askerî İdadisi
- E) Fransız İhtilali
Doğru cevap: E
Çözüm: 1789 Fransız İhtilali, özgürlük ve milliyetçilik gibi fikirlerin Avrupa ve Osmanlı düşünce çevrelerinde yayılmasına katkıda bulundu.
Cumhuriyetçilik ilkesinin yönetim anlayışındaki özü nedir?
- A) Yönetimde millet egemenliğini esas almak
- B) Ortak yurttaşlık ve bağımsızlık bilinci
- C) Kanun önünde eşit yurttaşlık
- D) Millî iradenin temsili
- E) Toplumsal ayrıcalıkların reddi
Doğru cevap: A
Çözüm: Cumhuriyetçilik, devletin meşruiyetini bir hanedanın iradesine değil milletin egemenliğine dayandırır.
Atatürk milliyetçiliğinin temel yaklaşımı nasıl tanımlanır?
- A) Yönetimde millet egemenliğini esas almak
- B) Ortak yurttaşlık ve bağımsızlık bilinci
- C) Kanun önünde eşit yurttaşlık
- D) Millî iradenin temsili
- E) Toplumsal ayrıcalıkların reddi
Doğru cevap: B
Çözüm: Atatürk milliyetçiliği ortak tarih ve kültür etrafında yurttaşların birlikteliğini esas alır; ırksal üstünlük anlayışına dayanmaz.
Halkçılık ilkesi hangi toplumsal hedefi savunur?
- A) Yönetimde millet egemenliğini esas almak
- B) Ortak yurttaşlık ve bağımsızlık bilinci
- C) Kanun önünde eşit yurttaşlık
- D) Millî iradenin temsili
- E) Toplumsal ayrıcalıkların reddi
Doğru cevap: C
Çözüm: Halkçılık, toplumsal imtiyazlar yerine yurttaşların eşitliği ve halkın siyasal hayatta etkinliğini destekler.
Meclisin halk adına karar alması en doğrudan hangi ilkeyi somutlaştırır?
- A) Yönetimde millet egemenliğini esas almak
- B) Ortak yurttaşlık ve bağımsızlık bilinci
- C) Kanun önünde eşit yurttaşlık
- D) Millî iradenin temsili
- E) Toplumsal ayrıcalıkların reddi
Doğru cevap: D
Çözüm: Halk tarafından seçilen temsilcilerin yasama yetkisi kullanması, egemenliğin millete ait olduğu ilkesinin kurumsal sonucudur.
Yurttaşların sınıf veya zümreye göre hukuk önünde ayrıcalık taşımaması hangi düşünceyi gösterir?
- A) Yönetimde millet egemenliğini esas almak
- B) Ortak yurttaşlık ve bağımsızlık bilinci
- C) Kanun önünde eşit yurttaşlık
- D) Millî iradenin temsili
- E) Toplumsal ayrıcalıkların reddi
Doğru cevap: E
Çözüm: Halkçılık anlayışında bireylerin yasal eşitliği önemlidir; geleneksel statüye dayalı ayrıcalıklar bu anlayışla bağdaşmaz.