Devlet işlerinin dinî kurallardan bağımsız hukuk çerçevesinde yürütülmesi hangi ilkedir?
- A) Laiklik
- B) Devletçilik
- C) İnkılapçılık
- D) Laik ve eşit hukuk düzeni
- E) Planlı kamu yatırımları
Doğru cevap: A
Çözüm: Laiklik devletin yönetim ve hukuk düzeninde dinî otoriteden bağımsızlığı esas alır; bireylerin inanç özgürlüğünün korunmasıyla bağlantılıdır.
Özel girişimin yetersiz olduğu alanlarda devletin iktisadi faaliyet yürütmesi hangi ilkedir?
- A) Laiklik
- B) Devletçilik
- C) İnkılapçılık
- D) Laik ve eşit hukuk düzeni
- E) Planlı kamu yatırımları
Doğru cevap: B
Çözüm: Cumhuriyet dönemi devletçiliği özel girişimi tümüyle ortadan kaldırmadan devletin ekonomik kalkınmada etkin rol üstlenmesini savunur.
Toplumsal kurumların çağın gereklerine göre geliştirilmesini savunan ilke hangisidir?
- A) Laiklik
- B) Devletçilik
- C) İnkılapçılık
- D) Laik ve eşit hukuk düzeni
- E) Planlı kamu yatırımları
Doğru cevap: C
Çözüm: İnkılapçılık reformların korunması yanında ihtiyaçlara göre yenilenmesini ve toplumun değişime açık kalmasını önemser.
Hukukun inanç ayrımı olmadan herkese ortak kurallarla uygulanması hangi hedefe yöneliktir?
- A) Laiklik
- B) Devletçilik
- C) İnkılapçılık
- D) Laik ve eşit hukuk düzeni
- E) Planlı kamu yatırımları
Doğru cevap: D
Çözüm: Laik hukuk düzeninde yurttaşların hak ve yükümlülükleri ortak hukuk kurallarıyla belirlenir; dinî aidiyete göre ayrım amaçlanmaz.
Sanayi planlarıyla yeni fabrikalar kurulmasını sağlayan yaklaşım hangisidir?
- A) Laiklik
- B) Devletçilik
- C) İnkılapçılık
- D) Laik ve eşit hukuk düzeni
- E) Planlı kamu yatırımları
Doğru cevap: E
Çözüm: Devletçilik anlayışı çerçevesinde devletin öncelikli sanayi sektörlerine yatırım yapması, üretim kapasitesini geliştirme aracı oldu.
1929 sonrasında gümrük tarifelerinin daha serbest belirlenmesi en çok hangi egemenlik alanını güçlendirdi?
- A) Dış ticaret politikası belirleme yetkisini
- B) Limanlar arası deniz taşımacılığında
- C) Devlet eliyle sanayi tesisi kurulmasına
- D) İthal ikamesi
- E) 1931
Doğru cevap: A
Çözüm: Gümrük tarifelerini bağımsız düzenleme olanağı devletin ithalat ve yerli üretime ilişkin kararlarını kendi ekonomik hedeflerine bağlamasını sağladı.
Kabotaj hakkının Türk vatandaşlarına tanınmasının doğrudan etkisi hangi sektörde görüldü?
- A) Dış ticaret politikası belirleme yetkisini
- B) Limanlar arası deniz taşımacılığında
- C) Devlet eliyle sanayi tesisi kurulmasına
- D) İthal ikamesi
- E) 1931
Doğru cevap: B
Çözüm: Kabotaj düzenlemesi Türkiye kıyılarındaki belirli denizcilik faaliyetlerinin hukuki statüsünü değiştirdi ve yerli işletmeleri güçlendirdi.
1930'larda Sümerbank fabrikaları özellikle hangi kalkınma aracına örnekti?
- A) Dış ticaret politikası belirleme yetkisini
- B) Limanlar arası deniz taşımacılığında
- C) Devlet eliyle sanayi tesisi kurulmasına
- D) İthal ikamesi
- E) 1931
Doğru cevap: C
Çözüm: Sümerbank çeşitli üretim alanlarında fabrika yatırımlarını yürüttü; sanayi sermayesinin ve üretim kapasitesinin gelişmesine katkıda bulundu.
1930'ların sanayi planlamasında ithal malların yurt içinde üretilmesi hangi amaçla ilişkiliydi?
- A) Dış ticaret politikası belirleme yetkisini
- B) Limanlar arası deniz taşımacılığında
- C) Devlet eliyle sanayi tesisi kurulmasına
- D) İthal ikamesi
- E) 1931
Doğru cevap: D
Çözüm: Yurt içinde üretilebilen malların yerli fabrikalarda üretilmesi, ithalata bağımlılığın azaltılmasını hedefleyen iktisadi anlayışla ilişkilidir.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının faaliyete geçtiği yıl hangisidir?
- A) Dış ticaret politikası belirleme yetkisini
- B) Limanlar arası deniz taşımacılığında
- C) Devlet eliyle sanayi tesisi kurulmasına
- D) İthal ikamesi
- E) 1931
Doğru cevap: E
Çözüm: Merkez Bankası 1930 tarihli kuruluş kanunundan sonra 1931 yılında faaliyete geçti; para ve bankacılık sisteminde kurumsal gelişmeydi.
Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın 1930'da kurulmasının önemli bağlamlarından biri neydi?
- A) Ekonomik bunalım dönemindeki siyasal eleştiriler
- B) Çok partili rekabetin kalıcı biçimde kurulamamasını
- C) Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki güvenlik yetkilerinin genişlemesi
- D) Bölgesel barış ve güvenlik iş birliği
- E) Hatay Meclisinin Türkiye'ye katılma kararı
Doğru cevap: A
Çözüm: 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı sonrasındaki iktisadi sıkıntılar, hükûmet politikalarına yönelik eleştirilerin artmasında etkili oldu.
1930 muhalefet denemesinin kısa sürmesi erken Cumhuriyet siyasetinde neyi gösterir?
- A) Ekonomik bunalım dönemindeki siyasal eleştiriler
- B) Çok partili rekabetin kalıcı biçimde kurulamamasını
- C) Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki güvenlik yetkilerinin genişlemesi
- D) Bölgesel barış ve güvenlik iş birliği
- E) Hatay Meclisinin Türkiye'ye katılma kararı
Doğru cevap: B
Çözüm: Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın aynı yıl feshi, çok partili siyasi yaşamın kurumsallaşmasının ileri bir tarihe kaldığını gösterdi.
Montrö düzenlemesini Lozan Boğazlar rejiminden ayıran temel yön neydi?
- A) Ekonomik bunalım dönemindeki siyasal eleştiriler
- B) Çok partili rekabetin kalıcı biçimde kurulamamasını
- C) Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki güvenlik yetkilerinin genişlemesi
- D) Bölgesel barış ve güvenlik iş birliği
- E) Hatay Meclisinin Türkiye'ye katılma kararı
Doğru cevap: C
Çözüm: 1936 Montrö Sözleşmesi, Türkiye'ye Boğazları askerîleştirme hakkı tanıyarak 1923 rejimindeki sınırlamaları değiştirdi.
Balkan Antantı ve Sadabat Paktı hangi ortak dış politika arayışının örnekleridir?
- A) Ekonomik bunalım dönemindeki siyasal eleştiriler
- B) Çok partili rekabetin kalıcı biçimde kurulamamasını
- C) Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki güvenlik yetkilerinin genişlemesi
- D) Bölgesel barış ve güvenlik iş birliği
- E) Hatay Meclisinin Türkiye'ye katılma kararı
Doğru cevap: D
Çözüm: Türkiye çevresindeki devletlerle saldırmazlık ve iş birliği ilişkilerini güçlendirerek güvenlik sorunlarını diplomasiyle çözmeye çalıştı.
Hatay'ın Türkiye'ye katılma sürecindeki 1939 adımının niteliği neydi?
- A) Ekonomik bunalım dönemindeki siyasal eleştiriler
- B) Çok partili rekabetin kalıcı biçimde kurulamamasını
- C) Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki güvenlik yetkilerinin genişlemesi
- D) Bölgesel barış ve güvenlik iş birliği
- E) Hatay Meclisinin Türkiye'ye katılma kararı
Doğru cevap: E
Çözüm: Hatay Devleti'nin meclis kararı ve ilgili diplomatik düzenlemeler, bölgenin 1939'da Türkiye'ye katılmasını sağladı.
Mustafa Kemal'in Selanik'te çağdaş eğitim yöntemleriyle tanıştığı ilkokul hangisiydi?
- A) Şemsi Efendi Mektebi
- B) Tevfik Fikret
- C) Matematik
- D) Hukuki imtiyazların kaldırılması
- E) Gelişen koşullara uygun sürekli yenilenme
Doğru cevap: A
Çözüm: Şemsi Efendi Mektebi modern öğretim yöntemleriyle tanınan bir okuldu ve Mustafa Kemal'in erken eğitim hayatında önemli bir yere sahipti.
Mustafa Kemal'in hürriyet ve çağdaşlaşma düşünceleriyle ilişkilendirdiği şairlerden biri kimdi?
- A) Şemsi Efendi Mektebi
- B) Tevfik Fikret
- C) Matematik
- D) Hukuki imtiyazların kaldırılması
- E) Gelişen koşullara uygun sürekli yenilenme
Doğru cevap: B
Çözüm: Tevfik Fikret'in özgürlük, akıl ve çağdaşlaşma temalı eserleri dönemin aydınları üzerinde etkili olmuş ve Mustafa Kemal'in okuduğu yazarlar arasında yer almıştır.
Mustafa Kemal'e Kemal adını veren öğretmenin alanı hangisiydi?
- A) Şemsi Efendi Mektebi
- B) Tevfik Fikret
- C) Matematik
- D) Hukuki imtiyazların kaldırılması
- E) Gelişen koşullara uygun sürekli yenilenme
Doğru cevap: C
Çözüm: Askerî Rüştiyedeki matematik öğretmeni, başarılı öğrencisi Mustafa'ya Kemal adını vermiştir; bu bilgi onun erken eğitim yaşamıyla ilgilidir.
Halkçılığın sosyal sınıflara ilişkin temel yaklaşımı hangisidir?
- A) Şemsi Efendi Mektebi
- B) Tevfik Fikret
- C) Matematik
- D) Hukuki imtiyazların kaldırılması
- E) Gelişen koşullara uygun sürekli yenilenme
Doğru cevap: D
Çözüm: Halkçılık sınıf ve zümrelere hukuk önünde ayrıcalık tanımamayı ve ortak yurttaşlık temelinde eşitliği savunur.
İnkılapçılığın tamamlanmış reformların yanında savunduğu tutum nedir?
- A) Şemsi Efendi Mektebi
- B) Tevfik Fikret
- C) Matematik
- D) Hukuki imtiyazların kaldırılması
- E) Gelişen koşullara uygun sürekli yenilenme
Doğru cevap: E
Çözüm: İnkılapçılık değişimin bir kez gerçekleşip durmasını değil, toplumun yeni ihtiyaçlara göre kurumlarını geliştirebilmesini de vurgular.