Borçlar hukukunda mahkemenin kanunu uygularken dayandığı ilk norm türü nedir?
- A) Yürürlükteki yazılı hukuk kuralları
- B) Ticaret hukuku
- C) Alacaklı
- D) Sözleşme
- E) Sözleşme serbestisi
Doğru cevap: A
Çözüm: Kanun ve diğer yazılı hukuk kuralları borç ilişkisinin çözümünde temel kaynaktır; yorum ve boşluk doldurma yöntemleri ayrıca önem taşır.
Ticari işletmelerin sözleşmelerinde genel borçlar hukuku yanında hangi özel alan önemlidir?
- A) Yürürlükteki yazılı hukuk kuralları
- B) Ticaret hukuku
- C) Alacaklı
- D) Sözleşme
- E) Sözleşme serbestisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Tacirler ve ticari işler için özel hükümler getirilebilir; Türk Borçlar Kanunu genel hükümleri uygun ölçüde tamamlayıcı rol oynar.
Satım sözleşmesinde bedelin ödenmesini isteyebilen kişinin sıfatı hangisidir?
- A) Yürürlükteki yazılı hukuk kuralları
- B) Ticaret hukuku
- C) Alacaklı
- D) Sözleşme
- E) Sözleşme serbestisi
Doğru cevap: C
Çözüm: Alacaklı belirli edimin ifasını talep edebilen kişidir; bir sözleşmenin tarafları farklı edimler bakımından hem alacaklı hem borçlu olabilir.
Tarafların irade açıklamalarının uyuşmasıyla ortaya çıkan borç kaynağı hangisidir?
- A) Yürürlükteki yazılı hukuk kuralları
- B) Ticaret hukuku
- C) Alacaklı
- D) Sözleşme
- E) Sözleşme serbestisi
Doğru cevap: D
Çözüm: Sözleşme taraflar arasında hukuki sonuç doğurmaya yönelen karşılıklı ve uygun irade açıklamalarına dayanır.
Sözleşmenin içeriğini tarafların belirleyebilmesi hangi ilkeyle açıklanır?
- A) Yürürlükteki yazılı hukuk kuralları
- B) Ticaret hukuku
- C) Alacaklı
- D) Sözleşme
- E) Sözleşme serbestisi
Doğru cevap: E
Çözüm: Taraflar emredici hukuk kuralları, ahlak, kamu düzeni ve kişilik hakları sınırları içinde sözleşme şartlarını kararlaştırabilir.
Sözleşmenin sözcükleriyle amaçlanan ortak anlam arasında fark varsa yorumda ne araştırılır?
- A) Tarafların gerçek ve ortak iradesi
- B) Objektif yorum
- C) Fesih
- D) Edimlerin iadesi gündeme gelebilir
- E) Bozma sözleşmesi veya ikale
Doğru cevap: A
Çözüm: Sözleşmenin türü ve içeriği belirlenirken yalnız kullanılan sözcükler değil, tarafların gerçekte neyi birlikte amaçladıkları esas alınır.
Belirsiz sözleşme hükümlerinde dürüst kişinin anlayacağı anlamı esas almak hangi yöntemdir?
- A) Tarafların gerçek ve ortak iradesi
- B) Objektif yorum
- C) Fesih
- D) Edimlerin iadesi gündeme gelebilir
- E) Bozma sözleşmesi veya ikale
Doğru cevap: B
Çözüm: Gerçek ortak irade açıklığa kavuşmadığında beyanların somut şartlar altında makul bir kişi tarafından nasıl anlaşılacağı incelenebilir.
Bir kira ilişkisinin geleceğe yönelik sona erdirilmesi çoğunlukla hangi yolla gerçekleşir?
- A) Tarafların gerçek ve ortak iradesi
- B) Objektif yorum
- C) Fesih
- D) Edimlerin iadesi gündeme gelebilir
- E) Bozma sözleşmesi veya ikale
Doğru cevap: C
Çözüm: Kira gibi sürekli borç ilişkilerinde fesih, koşulları varsa ilişkinin ilerisi için sona ermesine yol açar; kazanılmış haklar ayrıca değerlendirilir.
Ani edimli bir sözleşmeden dönmenin tipik hukuki sonucu hangi yöndedir?
- A) Tarafların gerçek ve ortak iradesi
- B) Objektif yorum
- C) Fesih
- D) Edimlerin iadesi gündeme gelebilir
- E) Bozma sözleşmesi veya ikale
Doğru cevap: D
Çözüm: Dönme koşulları gerçekleştiğinde tarafların daha önce verdiklerinin iadesi söz konusu olabilir; fesihte sonuç genellikle ileriye yöneliktir.
Tarafların karşılıklı anlaşarak mevcut sözleşmeyi sona erdirmesi hangi işlemdir?
- A) Tarafların gerçek ve ortak iradesi
- B) Objektif yorum
- C) Fesih
- D) Edimlerin iadesi gündeme gelebilir
- E) Bozma sözleşmesi veya ikale
Doğru cevap: E
Çözüm: İkale, tarafların yeni ve uyumlu irade açıklamalarıyla sözleşmeyi sona erdirmesidir; tek taraflı fesih açıklamasından farklıdır.
Yetkili temsilcinin başkası adına ve hesabına işlem yapmasının temel sonucu nedir?
- A) Hukuki sonuçların doğrudan temsil olunan üzerinde doğması
- B) Dolaylı temsil
- C) Temsil yetkisi
- D) Yetkisiz temsil
- E) Onama
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğrudan temsilde yetkili temsilcinin yaptığı işlem, kural olarak temsil olunana hak ve borç doğurur; temsilci kendi adına taraf olmaz.
Temsilcinin kendi adına ancak başka kişinin hesabına hareket etmesi hangi temsildir?
- A) Hukuki sonuçların doğrudan temsil olunan üzerinde doğması
- B) Dolaylı temsil
- C) Temsil yetkisi
- D) Yetkisiz temsil
- E) Onama
Doğru cevap: B
Çözüm: Dolaylı temsilde temsilci hukuki işlemi kendi adına yapar; ekonomik sonuçlar iç ilişkide temsil olunan kişiye aktarılabilir.
Temsilcinin başkası adına işlem yapabilme yetkisi hangi kavramla anlatılır?
- A) Hukuki sonuçların doğrudan temsil olunan üzerinde doğması
- B) Dolaylı temsil
- C) Temsil yetkisi
- D) Yetkisiz temsil
- E) Onama
Doğru cevap: C
Çözüm: Temsil yetkisi temsilcinin üçüncü kişilerle yaptığı işlemin hukuki sonuçlarını temsil olunan kişiye bağlayabilmesini sağlar.
Bir kişinin hiçbir yetkisi olmadan başkası adına sözleşme imzalaması hangi durumu oluşturur?
- A) Hukuki sonuçların doğrudan temsil olunan üzerinde doğması
- B) Dolaylı temsil
- C) Temsil yetkisi
- D) Yetkisiz temsil
- E) Onama
Doğru cevap: D
Çözüm: Yetkisiz temsil hâlinde işlem temsil olunanı kendiliğinden bağlamaz; sonradan onay gibi kanuni koşullar önem kazanabilir.
Temsil olunanın yetkisiz işlem için sonradan geçerlilik kabulü vermesine ne denir?
- A) Hukuki sonuçların doğrudan temsil olunan üzerinde doğması
- B) Dolaylı temsil
- C) Temsil yetkisi
- D) Yetkisiz temsil
- E) Onama
Doğru cevap: E
Çözüm: Onama, yetkisiz temsilcinin yaptığı işleme temsil olunanın sonradan izin vermesidir; işlemin bağlayıcılığı kanuni koşullara bağlıdır.
Bir malın mülkiyetinin bedel karşılığında devrine yönelik sözleşme türü nedir?
- A) Satım sözleşmesi
- B) Kira sözleşmesi
- C) Eser sözleşmesi
- D) Vekâlet sözleşmesi
- E) Bağışlama sözleşmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Satımda satıcı malı devretme ve teslim etme, alıcı ise kararlaştırılan bedeli ödeme yükümlülükleri üstlenir.
Bir taşınmazın kullanımının belirli bedel karşılığında bırakıldığı ilişki hangi sözleşmedir?
- A) Satım sözleşmesi
- B) Kira sözleşmesi
- C) Eser sözleşmesi
- D) Vekâlet sözleşmesi
- E) Bağışlama sözleşmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kira sözleşmesinde kiraya veren kullanma veya yararlanma hakkını sağlar, kiracı da kira bedelini ödeme yükümlülüğü üstlenir.
Bir ustanın özel ölçülerde masa üretmeyi taahhüt ettiği sözleşme hangisidir?
- A) Satım sözleşmesi
- B) Kira sözleşmesi
- C) Eser sözleşmesi
- D) Vekâlet sözleşmesi
- E) Bağışlama sözleşmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Eser sözleşmesinde yüklenici belirli sonucu veya eseri meydana getirmeyi üstlenir; işin sonucu sözleşmenin merkezindedir.
Bir avukatın müvekkili adına iş görmesi hangi sözleşme tipine örnek olabilir?
- A) Satım sözleşmesi
- B) Kira sözleşmesi
- C) Eser sözleşmesi
- D) Vekâlet sözleşmesi
- E) Bağışlama sözleşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Vekâlet sözleşmesinde vekil iş veya hizmet görmeyi üstlenir; temsil yetkisi bulunması ise ayrı olarak değerlendirilir.
Bir kimsenin karşılık almadan para veya malvarlığı değeri kazandırmayı üstlenmesi hangi ilişkidir?
- A) Satım sözleşmesi
- B) Kira sözleşmesi
- C) Eser sözleşmesi
- D) Vekâlet sözleşmesi
- E) Bağışlama sözleşmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Bağışlama, bir kişinin karşılıksız kazandırma iradesiyle yaptığı işlem türüdür; şekil ve geçerlilik şartları kazandırmaya göre değişebilir.