Genel haksız fiil sorumluluğunda failin kınanabilir davranışına ilişkin unsur nedir?
- A) Kusur
- B) Hukuka aykırılık
- C) Zarar
- D) Uygun nedensellik bağı
- E) Tazminat yükümlülüğü
Doğru cevap: A
Çözüm: Kusur, kişinin davranışının kast veya ihmal yönünden kendisine isnat edilmesini ifade eder; bazı özel sorumluluklarda kusur aranmayabilir.
Bir davranışın hukuk düzenince korunmayan şekilde başkasının hakkını ihlal etmesi hangi unsurdur?
- A) Kusur
- B) Hukuka aykırılık
- C) Zarar
- D) Uygun nedensellik bağı
- E) Tazminat yükümlülüğü
Doğru cevap: B
Çözüm: Hukuka aykırılık, zarara yol açan davranışın hukuk düzenine aykırı olmasını anlatır; hukuka uygunluk nedenleri ayrıca incelenir.
Haksız fiil sonucu kişinin malvarlığında meydana gelen kayıp hangi kavramdır?
- A) Kusur
- B) Hukuka aykırılık
- C) Zarar
- D) Uygun nedensellik bağı
- E) Tazminat yükümlülüğü
Doğru cevap: C
Çözüm: Zarar malvarlığındaki azalma veya kişilik değerlerindeki olumsuz etkiler biçiminde ortaya çıkabilir; tazminat türü olaya göre belirlenir.
Zarar ile sorumluluğa dayanak davranış arasındaki hukuken gerekli bağ nedir?
- A) Kusur
- B) Hukuka aykırılık
- C) Zarar
- D) Uygun nedensellik bağı
- E) Tazminat yükümlülüğü
Doğru cevap: D
Çözüm: Failin davranışıyla zarar arasında hukuken anlamlı neden-sonuç ilişkisi kurulmalıdır; yalnız olayların peş peşe gelmesi yeterli değildir.
Haksız fiilde genel koşullar gerçekleştiğinde zarar verene yüklenen borç nedir?
- A) Kusur
- B) Hukuka aykırılık
- C) Zarar
- D) Uygun nedensellik bağı
- E) Tazminat yükümlülüğü
Doğru cevap: E
Çözüm: Kusur, hukuka aykırılık, zarar ve nedensellik bağı varsa zarar veren uygun ölçüde tazminat ödemekle yükümlü olabilir.
Kırılan eşyanın onarım masrafı gibi ölçülebilir kayıplar hangi zarar türüdür?
- A) Maddi zarar
- B) Manevi zarar
- C) Tazminat miktarının belirlenmesini
- D) Zarar ve olay arasındaki nedenselliğin saptanması
- E) Adam çalıştıranın sorumluluğu
Doğru cevap: A
Çözüm: Maddi zarar ekonomik olarak belirlenebilen kayıpları kapsar; onarım giderleri veya kazanç kaybı bu kapsamda değerlendirilebilir.
Kişilik hakkının ihlali nedeniyle yaşanan elem ve üzüntü hangi tazminat alanıyla ilgilidir?
- A) Maddi zarar
- B) Manevi zarar
- C) Tazminat miktarının belirlenmesini
- D) Zarar ve olay arasındaki nedenselliğin saptanması
- E) Adam çalıştıranın sorumluluğu
Doğru cevap: B
Çözüm: Manevi tazminat maddi malvarlığı kaybından ayrı olarak kişilik değerlerinin ihlalinden doğan sonuçlarla ilgili olabilir.
Zarar görenin zararın büyümesini engelleyecek makul önlemleri almaması neyi etkileyebilir?
- A) Maddi zarar
- B) Manevi zarar
- C) Tazminat miktarının belirlenmesini
- D) Zarar ve olay arasındaki nedenselliğin saptanması
- E) Adam çalıştıranın sorumluluğu
Doğru cevap: C
Çözüm: Zarar görenin davranışlarının zararın doğumu veya artışı üzerindeki etkisi, kanuni koşullarda tazminatın kapsamına yansıyabilir.
Tazminat hesabında olayla ilgisiz, önceden var olan kayıpların ayrılması hangi ilkeyle ilgilidir?
- A) Maddi zarar
- B) Manevi zarar
- C) Tazminat miktarının belirlenmesini
- D) Zarar ve olay arasındaki nedenselliğin saptanması
- E) Adam çalıştıranın sorumluluğu
Doğru cevap: D
Çözüm: Sorumluluk yalnız uygun nedensellik bağı bulunan zararlarla ilişkili olabilir; başka sebeplerden doğan kayıplar ayrıca incelenir.
İşverenin çalışanından kaynaklanan zararla ilgili özel sorumluluğu hangi örneği oluşturabilir?
- A) Maddi zarar
- B) Manevi zarar
- C) Tazminat miktarının belirlenmesini
- D) Zarar ve olay arasındaki nedenselliğin saptanması
- E) Adam çalıştıranın sorumluluğu
Doğru cevap: E
Çözüm: İlgili kanuni şartlar gerçekleştiğinde işveren çalışanın iş görürken verdiği zarardan özel sorumluluk ilkeleri uyarınca sorumlu olabilir.
Bir kişinin haklı sebep olmadan başkasının malvarlığından yararlanmasının hukuki adı nedir?
- A) Sebepsiz zenginleşme
- B) Zenginleşme olgusu
- C) Fakirleşme veya değer kaybı
- D) Haklı kazanma sebebi
- E) Zenginleşmenin iadesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Sebepsiz zenginleşme iade borcu için haklı bir hukuki neden bulunmadan bir kişinin başka kişi aleyhine zenginleşmesi aranır.
Sebepsiz zenginleşmede yarar sağlayan kişinin malvarlığındaki artış hangi koşuldur?
- A) Sebepsiz zenginleşme
- B) Zenginleşme olgusu
- C) Fakirleşme veya değer kaybı
- D) Haklı kazanma sebebi
- E) Zenginleşmenin iadesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Zenginleşme malvarlığının artması veya azalmasının önlenmesi şeklinde görülebilir; her değer artışı tek başına iade borcu doğurmaz.
Sebepsiz zenginleşme ilişkisinde karşı tarafta meydana gelen ekonomik eksilme neyi gösterir?
- A) Sebepsiz zenginleşme
- B) Zenginleşme olgusu
- C) Fakirleşme veya değer kaybı
- D) Haklı kazanma sebebi
- E) Zenginleşmenin iadesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Birinin haklı neden olmadan başkası aleyhine yarar sağlaması değerlendirilirken karşı taraftaki malvarlığı etkisi önem taşır.
Sebepsiz zenginleşme nedeniyle iade talep edebilmek için hangi hukuki neden bulunmamalıdır?
- A) Sebepsiz zenginleşme
- B) Zenginleşme olgusu
- C) Fakirleşme veya değer kaybı
- D) Haklı kazanma sebebi
- E) Zenginleşmenin iadesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Geçerli bir sözleşme veya kanuni hak gibi haklı neden varsa kazandırma sebepsiz sayılmayabilir; sebebin varlığı belirleyicidir.
Sebepsiz zenginleşme şartları oluştuğunda temel talep hangi yöndedir?
- A) Sebepsiz zenginleşme
- B) Zenginleşme olgusu
- C) Fakirleşme veya değer kaybı
- D) Haklı kazanma sebebi
- E) Zenginleşmenin iadesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Haklı sebep olmaksızın elde edilen ekonomik değerin kanunun öngördüğü kapsamda geri verilmesi istenebilir.
Yanlışlıkla aynı faturanın iki kez ödenmesi hangi hukuki kurumu gündeme getirir?
- A) Borç olmayan ödemenin geri istenmesi
- B) Hukuki sebebin sonradan ortadan kalkması
- C) Gerçekleşmeyen sebebe dayalı kazandırma
- D) İade borcunun kapsamını
- E) İlkinde kusurun zorunlu unsur olmaması
Doğru cevap: A
Çözüm: Fazladan yapılan ödeme için geçerli bir hukuki neden bulunmuyorsa koşullar çerçevesinde sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanabilir.
Başta geçerli olan kazandırmanın hukuki sebebi sonradan ortadan kalkarsa hangi durum doğabilir?
- A) Borç olmayan ödemenin geri istenmesi
- B) Hukuki sebebin sonradan ortadan kalkması
- C) Gerçekleşmeyen sebebe dayalı kazandırma
- D) İade borcunun kapsamını
- E) İlkinde kusurun zorunlu unsur olmaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Kazandırmanın dayanağı daha sonra sona erdiğinde şartları varsa yapılan edim için sebepsiz zenginleşmeye dayalı iade talebi doğabilir.
Beklenen hukuki sonucun hiç gerçekleşmemesi nedeniyle yapılan ödeme hangi başlıkta tartışılabilir?
- A) Borç olmayan ödemenin geri istenmesi
- B) Hukuki sebebin sonradan ortadan kalkması
- C) Gerçekleşmeyen sebebe dayalı kazandırma
- D) İade borcunun kapsamını
- E) İlkinde kusurun zorunlu unsur olmaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir edim gelecekte doğması beklenen haklı sebeple verilmiş ancak sebep gerçekleşmemişse iade şartları gündeme gelebilir.
Sebepsiz zenginleşen kişinin aldığı değerin bir kısmını iyi niyetle harcaması hangi konuyu etkiler?
- A) Borç olmayan ödemenin geri istenmesi
- B) Hukuki sebebin sonradan ortadan kalkması
- C) Gerçekleşmeyen sebebe dayalı kazandırma
- D) İade borcunun kapsamını
- E) İlkinde kusurun zorunlu unsur olmaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Zenginleşenin iyi niyetli veya kötü niyetli olması, geri verme yükümlülüğünün sınırlarını ilgili kanuni hükümlere göre etkileyebilir.
Sebepsiz zenginleşme talebiyle haksız fiil talebi arasındaki temel farklılık nedir?
- A) Borç olmayan ödemenin geri istenmesi
- B) Hukuki sebebin sonradan ortadan kalkması
- C) Gerçekleşmeyen sebebe dayalı kazandırma
- D) İade borcunun kapsamını
- E) İlkinde kusurun zorunlu unsur olmaması
Doğru cevap: E
Çözüm: Sebepsiz zenginleşmede temel mesele haklı neden olmadan yarar elde edilmesidir; genel haksız fiilde kusur farklı bir unsur olarak önem taşır.