Türkiye'de borç ilişkilerinin genel esaslarını düzenleyen 6098 sayılı kanun hangisidir?
- A) Türk Borçlar Kanunu
- B) Türk Medeni Kanunu
- C) Anayasa
- D) Türk Ticaret Kanunu
- E) Yargısal içtihat
Doğru cevap: A
Çözüm: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, sözleşmelerden ve diğer kaynaklardan doğan borç ilişkilerinin genel hükümlerini düzenleyen temel kanundur.
Borçlar hukukunun genel ilkeleriyle bağlantılı kişilik ve hak kurallarını içeren temel kanun hangisidir?
- A) Türk Borçlar Kanunu
- B) Türk Medeni Kanunu
- C) Anayasa
- D) Türk Ticaret Kanunu
- E) Yargısal içtihat
Doğru cevap: B
Çözüm: Türk Medeni Kanunu kişilik, haklar ve eşya ilişkileri gibi alanları düzenler; borçlar hukukuyla sistematik ve tamamlayıcı ilişki içindedir.
Kanunların uygulanmasında temel hak ve hukuk devleti ilkelerine dayanak olan üst norm hangisidir?
- A) Türk Borçlar Kanunu
- B) Türk Medeni Kanunu
- C) Anayasa
- D) Türk Ticaret Kanunu
- E) Yargısal içtihat
Doğru cevap: C
Çözüm: Anayasa normlar hiyerarşisinin üstünde yer alır; borçlar hukukuna ilişkin kanuni düzenlemelerin de anayasal ilkelere uygun olması gerekir.
Ticari işlerde borç ilişkilerine özgü kuralları barındıran kanun hangisidir?
- A) Türk Borçlar Kanunu
- B) Türk Medeni Kanunu
- C) Anayasa
- D) Türk Ticaret Kanunu
- E) Yargısal içtihat
Doğru cevap: D
Çözüm: Türk Ticaret Kanunu ticari iş ve tacirlere ilişkin özel hükümler getirir; genel borçlar hukuku kurallarıyla birlikte değerlendirilir.
Yargı kararlarında yer alan hukuki değerlendirmeleri ifade eden kavram hangisidir?
- A) Türk Borçlar Kanunu
- B) Türk Medeni Kanunu
- C) Anayasa
- D) Türk Ticaret Kanunu
- E) Yargısal içtihat
Doğru cevap: E
Çözüm: Mahkeme kararları hukuki kavramların yorumlanmasına rehberlik edebilir; içtihadın bağlayıcılığı karar türü ve kanuni koşullara göre değişir.
Borçlar hukukunda ilk başvurulacak yazılı norm niteliğindeki kaynak hangisidir?
- A) Kanun hükümleri
- B) Örf ve âdet hukuku
- C) Öğreti veya doktrin
- D) Dürüstlük kuralı
- E) Hakkın kötüye kullanılması yasağı
Doğru cevap: A
Çözüm: Borç ilişkisinin değerlendirilmesinde uygulanabilir yazılı kanun hükümleri temel başvuru kaynağıdır; emredici hükümler taraflarca bertaraf edilemez.
Kanunda boşluk olduğunda dikkate alınabilecek yerleşik toplumsal uygulamalar ne adla anılır?
- A) Kanun hükümleri
- B) Örf ve âdet hukuku
- C) Öğreti veya doktrin
- D) Dürüstlük kuralı
- E) Hakkın kötüye kullanılması yasağı
Doğru cevap: B
Çözüm: Hukuken kabul edilen ve bağlayıcılık niteliği taşıyan örf ve âdet kuralları, uygun şartlarda kanuni boşlukların doldurulmasında kullanılabilir.
Hukuk bilimcilerinin sistematik açıklama ve görüşleri hangi yardımcı kaynağı oluşturur?
- A) Kanun hükümleri
- B) Örf ve âdet hukuku
- C) Öğreti veya doktrin
- D) Dürüstlük kuralı
- E) Hakkın kötüye kullanılması yasağı
Doğru cevap: C
Çözüm: Doktrindeki bilimsel görüşler hâkime yorumda yardımcı olabilir; bunlar doğrudan kanun hükmüyle aynı bağlayıcılığa sahip değildir.
Bir sözleşme tarafının hakkını kullanırken dürüst davranması hangi temel prensiple ilgilidir?
- A) Kanun hükümleri
- B) Örf ve âdet hukuku
- C) Öğreti veya doktrin
- D) Dürüstlük kuralı
- E) Hakkın kötüye kullanılması yasağı
Doğru cevap: D
Çözüm: Dürüstlük kuralı hakların kullanılmasında ve borçların ifasında dürüst davranış ölçütünü esas alır; hukuk güvenliği bakımından önemlidir.
Kişinin hakkını başkasına zarar vermek amacıyla açıkça kötüye kullanması hangi yasakla çelişir?
- A) Kanun hükümleri
- B) Örf ve âdet hukuku
- C) Öğreti veya doktrin
- D) Dürüstlük kuralı
- E) Hakkın kötüye kullanılması yasağı
Doğru cevap: E
Çözüm: Hukuk düzeni açık hakkın kötüye kullanılmasını korumaz; haklar dürüstlük çerçevesinde kullanılmalı ve meşru amaçlara yönelmelidir.
Tacirlerin ticari ilişkilerinde özel hüküm ararken ilk bakılacak temel kanun hangisidir?
- A) Türk Ticaret Kanunu
- B) Türk Medeni Kanunu
- C) Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- D) Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- E) İcra ve İflas Kanunu
Doğru cevap: A
Çözüm: Ticari işlerden doğan uyuşmazlıklarda Türk Ticaret Kanunu özel kurallar içerebilir; genel borçlar hükümleri ayrıca önem taşır.
Kişilik hakları ve fiil ehliyeti için başvurulacak başlıca kanun hangisidir?
- A) Türk Ticaret Kanunu
- B) Türk Medeni Kanunu
- C) Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- D) Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- E) İcra ve İflas Kanunu
Doğru cevap: B
Çözüm: Kişilerin hak ve fiil ehliyeti medeni hukuk kurallarıyla belirlenir; sözleşme yapılırken tarafların ehliyeti bu nedenle incelenir.
Tüketici ile satıcı arasındaki bazı sözleşmelerde özel koruma sağlayan kanun hangisidir?
- A) Türk Ticaret Kanunu
- B) Türk Medeni Kanunu
- C) Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- D) Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- E) İcra ve İflas Kanunu
Doğru cevap: C
Çözüm: Tüketici işlemlerinde özel koruma kuralları uygulanabilir; genel borçlar hukuku hükümleri gerektiğinde tamamlayıcı rol oynar.
Özel hukuk uyuşmazlıklarında mahkeme yargılama usulünü esas olarak düzenleyen kanun hangisidir?
- A) Türk Ticaret Kanunu
- B) Türk Medeni Kanunu
- C) Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- D) Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- E) İcra ve İflas Kanunu
Doğru cevap: D
Çözüm: Hukuk Muhakemeleri Kanunu davanın açılması, deliller ve usule ilişkin kuralları içerir; borcun maddi hukuki kaynağından ayrıdır.
Alacakların devlet gücüyle takibinde başvurulan temel usul düzenlemesi hangisidir?
- A) Türk Ticaret Kanunu
- B) Türk Medeni Kanunu
- C) Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- D) Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- E) İcra ve İflas Kanunu
Doğru cevap: E
Çözüm: İcra ve İflas Kanunu alacakların icra yoluyla takip ve tahsiline ilişkin usulleri düzenler; borcun doğumundan ayrı bir aşamadır.
Aynı konuda genel kanun ile özel kanun hükümleri çatıştığında hangi yorum ilkesi gündeme gelir?
- A) Özel hükmün öncelikle uygulanması
- B) Özel hukuk
- C) Türk Borçlar Kanunu
- D) Bankacılığa ilişkin özel mevzuat
- E) Fiil ehliyeti
Doğru cevap: A
Çözüm: Özel kanun belirli ilişkiyi özel olarak düzenliyorsa uygun koşullarda genel hükme göre öncelik kazanabilir; somut olay ve düzenleme incelenmelidir.
Borçlar hukukunun bireyler arasındaki malvarlığı ilişkilerini düzenlemesi hangi hukuk dalıyla ilgilidir?
- A) Özel hükmün öncelikle uygulanması
- B) Özel hukuk
- C) Türk Borçlar Kanunu
- D) Bankacılığa ilişkin özel mevzuat
- E) Fiil ehliyeti
Doğru cevap: B
Çözüm: Borçlar hukuku kural olarak özel hukuk içindedir; alacaklı ile borçlunun eşit konumdaki ilişkilerini düzenler.
Sözleşme hükümlerinde boşluk bulunduğunda hangi genel kanun tamamlayıcı olabilir?
- A) Özel hükmün öncelikle uygulanması
- B) Özel hukuk
- C) Türk Borçlar Kanunu
- D) Bankacılığa ilişkin özel mevzuat
- E) Fiil ehliyeti
Doğru cevap: C
Çözüm: Sözleşmede düzenlenmeyen bir meselede ilgili özel hüküm bulunmuyorsa Türk Borçlar Kanunu'nun emredici veya tamamlayıcı hükümleri uygulanabilir.
Bankaların müşterilerle yaptığı sözleşmelerin düzenlenmesinde genel borçlar hukukuna ek hangi özellik önemlidir?
- A) Özel hükmün öncelikle uygulanması
- B) Özel hukuk
- C) Türk Borçlar Kanunu
- D) Bankacılığa ilişkin özel mevzuat
- E) Fiil ehliyeti
Doğru cevap: D
Çözüm: Bankaların faaliyetleri özel düzenlemelere de tabidir; kredi ve hesap ilişkileri incelenirken borçlar hukuku tek başına yeterli olmayabilir.
Sözleşmede tarafın yaş ve ayırt etme gücü bakımından yeterliliği hangi hukuki kavrama bağlanır?
- A) Özel hükmün öncelikle uygulanması
- B) Özel hukuk
- C) Türk Borçlar Kanunu
- D) Bankacılığa ilişkin özel mevzuat
- E) Fiil ehliyeti
Doğru cevap: E
Çözüm: Sözleşme yapabilme yeteneği kişinin fiil ehliyetine bağlıdır; ehliyet şartları öncelikle medeni hukuk kurallarıyla belirlenir.