Tarafların kanunun sınırları içinde sözleşme yapıp yapmamaya karar verebilmesi hangi özgürlüğün parçasıdır?
- A) Sözleşme kurma özgürlüğü
- B) Sözleşme içeriğini belirleme özgürlüğü
- C) Sözleşme tipi seçme özgürlüğü
- D) Hukuka uygunluk sınırı
- E) Kişilik haklarının korunması
Doğru cevap: A
Çözüm: Sözleşme özgürlüğü kişiye karşı taraf ve sözleşme kurma konusunda seçim alanı verir; emredici hükümler ve diğer sınırlar saklıdır.
Tarafların sözleşmenin bedel ve teslim şartlarını belirleyebilmesi hangi ilkeyle ilgilidir?
- A) Sözleşme kurma özgürlüğü
- B) Sözleşme içeriğini belirleme özgürlüğü
- C) Sözleşme tipi seçme özgürlüğü
- D) Hukuka uygunluk sınırı
- E) Kişilik haklarının korunması
Doğru cevap: B
Çözüm: Taraflar kanuni sınırlara uymak şartıyla karşılıklı edimlerin özelliklerini kararlaştırabilir; hukuk düzeni her şartı geçerli saymaz.
Tarafların kanunda düzenlenen sözleşme tipleri dışında yeni sözleşme türü kurabilmesi neyi gösterir?
- A) Sözleşme kurma özgürlüğü
- B) Sözleşme içeriğini belirleme özgürlüğü
- C) Sözleşme tipi seçme özgürlüğü
- D) Hukuka uygunluk sınırı
- E) Kişilik haklarının korunması
Doğru cevap: C
Çözüm: Sözleşme özgürlüğü, hukuka uygun koşullarla karma veya isimsiz sözleşmeler oluşturulmasına imkân tanıyabilir.
Emredici hukuk kurallarına aykırı bir sözleşme şartının sınırı hangi ilkeden kaynaklanır?
- A) Sözleşme kurma özgürlüğü
- B) Sözleşme içeriğini belirleme özgürlüğü
- C) Sözleşme tipi seçme özgürlüğü
- D) Hukuka uygunluk sınırı
- E) Kişilik haklarının korunması
Doğru cevap: D
Çözüm: Sözleşme serbestisi mutlak değildir; kanunun emredici hükümlerine, ahlaka ve kamu düzenine aykırı hükümler geçersizlik doğurabilir.
Tarafın kişilik haklarından bütünüyle vazgeçmesini gerektiren anlaşmalar neden sınırlandırılabilir?
- A) Sözleşme kurma özgürlüğü
- B) Sözleşme içeriğini belirleme özgürlüğü
- C) Sözleşme tipi seçme özgürlüğü
- D) Hukuka uygunluk sınırı
- E) Kişilik haklarının korunması
Doğru cevap: E
Çözüm: Sözleşme özgürlüğü, kişinin temel hak ve kişilik değerlerini aşırı sınırlayan düzenlemelere geçerlilik sağlamaz.
Bir satış sözleşmesi için satıcının fiyat ve malı belirterek irade açıklaması yapması ne olabilir?
- A) Öneri veya icap
- B) Kabul beyanı
- C) Sözleşmenin kurulması için uyuşma sağlanması
- D) Geçerlilik şekline uyma zorunluluğu
- E) Kesin hükümsüzlük
Doğru cevap: A
Çözüm: Sözleşmenin esaslı şartlarını içeren bağlanma iradesi, somut koşullara göre öneri niteliği taşıyabilir; her reklam otomatik icap sayılmaz.
Alıcının sunulan esaslı sözleşme şartlarını değiştirmeden kabul etmesi ne adla anılır?
- A) Öneri veya icap
- B) Kabul beyanı
- C) Sözleşmenin kurulması için uyuşma sağlanması
- D) Geçerlilik şekline uyma zorunluluğu
- E) Kesin hükümsüzlük
Doğru cevap: B
Çözüm: Öneri ve kabulün birbiriyle uyuşması sözleşmenin kurulmasında önemlidir; değiştirilmiş cevap yeni öneri sayılabilir.
Tarafların sözleşmenin temel noktalarında anlaşmasının hukuki önemi nedir?
- A) Öneri veya icap
- B) Kabul beyanı
- C) Sözleşmenin kurulması için uyuşma sağlanması
- D) Geçerlilik şekline uyma zorunluluğu
- E) Kesin hükümsüzlük
Doğru cevap: C
Çözüm: TBK sisteminde esaslı noktalar üzerinde karşılıklı ve uygun irade açıklamaları kural olarak sözleşmenin kurulması için yeterlidir.
Kanunun geçerlilik için yazılı şekil şartı aradığı sözleşmede bu şart neden önemlidir?
- A) Öneri veya icap
- B) Kabul beyanı
- C) Sözleşmenin kurulması için uyuşma sağlanması
- D) Geçerlilik şekline uyma zorunluluğu
- E) Kesin hükümsüzlük
Doğru cevap: D
Çözüm: Kanunun geçerlilik şartı olarak öngördüğü şekle uyulmazsa işlem gerekli şartlarda hüküm doğurmayabilir; serbestlik mutlak değildir.
Tarafların kamu düzenini açıkça ihlal eden sözleşme yapması hangi sonuçla karşılaşabilir?
- A) Öneri veya icap
- B) Kabul beyanı
- C) Sözleşmenin kurulması için uyuşma sağlanması
- D) Geçerlilik şekline uyma zorunluluğu
- E) Kesin hükümsüzlük
Doğru cevap: E
Çözüm: Emredici hükümler, ahlak ve kamu düzenine ağır aykırılıklar Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili koşulları çerçevesinde kesin hükümsüzlüğe yol açabilir.
Sözleşmenin yorumunda kullanılan kelimeler yerine tarafların uyuşan gerçek iradelerinin araştırılması neyi ifade eder?
- A) Gerçek ortak iradeye üstünlük tanınması
- B) Dürüstlük kuralı
- C) Ortak iradenin belirlenmesine yardım etmesi
- D) Objektif yorum
- E) Düzenleyenin aleyhine yorum
Doğru cevap: A
Çözüm: Türk Borçlar Kanunu sözleşmenin yorumunda tarafların gerçek ve ortak iradelerinin esas alınmasını benimser; yalnız seçilen sözcükler belirleyici değildir.
Bir sözleşme hükmü birden fazla anlama geliyorsa yorumda hangi genel davranış ölçütü önem taşır?
- A) Gerçek ortak iradeye üstünlük tanınması
- B) Dürüstlük kuralı
- C) Ortak iradenin belirlenmesine yardım etmesi
- D) Objektif yorum
- E) Düzenleyenin aleyhine yorum
Doğru cevap: B
Çözüm: Sözleşme hükümlerinin anlamı olayın koşulları ve dürüstlük ilkesiyle değerlendirilir; keyfî yorum tarafların makul beklentilerine aykırıdır.
Tarafların sözleşme öncesi yazışmalarının uyuşmazlıkta incelenmesinin nedeni nedir?
- A) Gerçek ortak iradeye üstünlük tanınması
- B) Dürüstlük kuralı
- C) Ortak iradenin belirlenmesine yardım etmesi
- D) Objektif yorum
- E) Düzenleyenin aleyhine yorum
Doğru cevap: C
Çözüm: Müzakere kayıtları ve sonradan gerçekleşen davranışlar, tarafların kullandığı ifadelerle gerçekte neyi amaçladığını açıklığa kavuşturabilir.
Sözleşmedeki belirsizliğin herkes için makul anlama göre değerlendirilmesi hangi yaklaşımı içerir?
- A) Gerçek ortak iradeye üstünlük tanınması
- B) Dürüstlük kuralı
- C) Ortak iradenin belirlenmesine yardım etmesi
- D) Objektif yorum
- E) Düzenleyenin aleyhine yorum
Doğru cevap: D
Çözüm: Ortak gerçek irade saptanamadığında dürüst bir muhatabın somut koşullarda beyanı nasıl anlayacağı dikkate alınabilir.
Standart sözleşme koşullarının karşı tarafın aleyhine belirsiz kalması hangi yorumu gündeme getirebilir?
- A) Gerçek ortak iradeye üstünlük tanınması
- B) Dürüstlük kuralı
- C) Ortak iradenin belirlenmesine yardım etmesi
- D) Objektif yorum
- E) Düzenleyenin aleyhine yorum
Doğru cevap: E
Çözüm: Genel işlem koşullarındaki açık olmayan ifadelerin düzenleyen aleyhine yorumlanması, karşı tarafın korunmasına hizmet eden bir ilkedir.
Sürekli borç ilişkisini geleceğe yönelik bitiren tek taraflı irade açıklaması hangi kavramdır?
- A) Fesih
- B) Sözleşmeden dönme
- C) Sürenin dolması
- D) İkale veya bozma sözleşmesi
- E) Sona erdirme hakkı
Doğru cevap: A
Çözüm: Fesih, uygun koşullarda süreklilik taşıyan sözleşme ilişkisini ileriye dönük sona erdirir; önceki edimler kural olarak kendiliğinden ortadan kalkmaz.
Ani edimli sözleşmeden kanuni veya sözleşmesel koşullarla geri dönmeyi ifade eden işlem hangisidir?
- A) Fesih
- B) Sözleşmeden dönme
- C) Sürenin dolması
- D) İkale veya bozma sözleşmesi
- E) Sona erdirme hakkı
Doğru cevap: B
Çözüm: Dönme, uygun durumlarda tarafların edimlerinin iadesine yol açabilen bir sona erdirme yoludur; fesihle etkileri farklı olabilir.
Sözleşmede kararlaştırılan sürenin tamamlanmasıyla ilişkinin bitmesine ne denir?
- A) Fesih
- B) Sözleşmeden dönme
- C) Sürenin dolması
- D) İkale veya bozma sözleşmesi
- E) Sona erdirme hakkı
Doğru cevap: C
Çözüm: Belirli süre için kurulan sözleşme, yenileme veya uzama koşulları yoksa sürenin sona ermesiyle bitebilir.
Alacaklı ve borçlunun karşılıklı anlaşarak mevcut borcu ortadan kaldırması ne adla anılabilir?
- A) Fesih
- B) Sözleşmeden dönme
- C) Sürenin dolması
- D) İkale veya bozma sözleşmesi
- E) Sona erdirme hakkı
Doğru cevap: D
Çözüm: Taraflar yeni bir anlaşmayla önceki sözleşmeyi sona erdirebilir; bu durumda karşılıklı iradeler yeni sona erdirme işlemine yönelir.
Bazı durumlarda sözleşme tarafının tek taraflı bozucu yenilik doğuran hakkı nasıl nitelenir?
- A) Fesih
- B) Sözleşmeden dönme
- C) Sürenin dolması
- D) İkale veya bozma sözleşmesi
- E) Sona erdirme hakkı
Doğru cevap: E
Çözüm: Kanun veya sözleşme belirli şartlarda taraflara tek taraflı sona erdirme yetkisi tanıyabilir; her sözleşme sebepsiz şekilde feshedilemez.