Bir paragrafın genel olarak hangi olgudan söz ettiğini belirleme işlemi hangi kavrama yöneliktir?
- A) Paragrafın konusu
- B) Ana düşünce
- C) Yardımcı düşünceler
- D) Başlık
- E) Anahtar sözcükler
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğru yanıt Paragrafın konusu. Konu paragrafta üzerinde durulan olgudur; yazarın vermek istediği asıl mesajdan daha geniştir. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Bir paragrafta yazarın okuyucuya benimsetmek istediği temel düşünce hangi kavramdır?
- A) Paragrafın konusu
- B) Ana düşünce
- C) Yardımcı düşünceler
- D) Başlık
- E) Anahtar sözcükler
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru yanıt Ana düşünce. Ana düşünce paragrafın ana mesajıdır ve yardımcı ayrıntılardan daha kapsayıcıdır. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Yazarın temel savını örnek ve açıklamalarla desteklemek için kullandığı ikincil yargılar nedir?
- A) Paragrafın konusu
- B) Ana düşünce
- C) Yardımcı düşünceler
- D) Başlık
- E) Anahtar sözcükler
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru yanıt Yardımcı düşünceler. Yardımcı düşünceler ana fikrin anlaşılmasını ve gerekçelendirilmesini sağlar. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Paragrafın tümünü kısa ve kapsayıcı biçimde adlandıran söz grubu hangi unsurudur?
- A) Paragrafın konusu
- B) Ana düşünce
- C) Yardımcı düşünceler
- D) Başlık
- E) Anahtar sözcükler
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru yanıt Başlık. Başlık paragrafın konusunu yansıtan kısa adlandırmadır; mutlaka tam bir cümle değildir. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Paragrafın içeriğini temsil eden ve temel kavramları öne çıkaran seçilmiş sözler hangileridir?
- A) Paragrafın konusu
- B) Ana düşünce
- C) Yardımcı düşünceler
- D) Başlık
- E) Anahtar sözcükler
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru yanıt Anahtar sözcükler. Anahtar sözcükler metnin temel kavramlarını kısa biçimde belirler. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Paragrafta konunun ilk kez ortaya konduğu ve okuyucuya tanıtıldığı bölüm hangisidir?
- A) Giriş bölümü
- B) Gelişme bölümü
- C) Sonuç bölümü
- D) Geçiş ifadesi
- E) Konu dışına çıkma
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğru yanıt Giriş bölümü. Giriş, işlenecek konuyu açar ve genellikle ileride açıklanacak düşüncelere zemin hazırlar. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Paragraftaki görüşün neden, örnek ve ayrıntılarla açıldığı temel bölüm hangisidir?
- A) Giriş bölümü
- B) Gelişme bölümü
- C) Sonuç bölümü
- D) Geçiş ifadesi
- E) Konu dışına çıkma
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru yanıt Gelişme bölümü. Gelişme, düşünceyi kanıtlayıp genişleten açıklamaları içerir. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Paragrafta anlatılanları bağlayarak son yargıya ulaştıran bölüm hangisidir?
- A) Giriş bölümü
- B) Gelişme bölümü
- C) Sonuç bölümü
- D) Geçiş ifadesi
- E) Konu dışına çıkma
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru yanıt Sonuç bölümü. Sonuç, önceki düşünceleri tamamlayıp okuyucuda bitmişlik duygusu oluşturur. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
'Bunun yanı sıra' ifadesinin iki cümle arasında ilişki kurması hangi işleve örnektir?
- A) Giriş bölümü
- B) Gelişme bölümü
- C) Sonuç bölümü
- D) Geçiş ifadesi
- E) Konu dışına çıkma
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru yanıt Geçiş ifadesi. Bu söz öbeği önceki düşünceyle yeni bilgiyi bağlayarak metin bütünlüğü kurar. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Bir paragrafta bütün cümleler teknoloji kullanımını anlatırken aniden ilgisiz hava durumu bilgisi verilmesi hangi sorundur?
- A) Giriş bölümü
- B) Gelişme bölümü
- C) Sonuç bölümü
- D) Geçiş ifadesi
- E) Konu dışına çıkma
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru yanıt Konu dışına çıkma. Paragrafı bütünleyen ortak konuya bağlanamayan bilgi anlatım birliğini bozar. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Bir metinde 'enflasyon' terimi tanımlanıp nasıl ölçüldüğü açıklanıyorsa kullanılan temel anlatım biçimi nedir?
- A) Açıklayıcı anlatım
- B) Tartışmacı anlatım
- C) Öyküleyici anlatım
- D) Betimleyici anlatım
- E) Örnekleme
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğru yanıt Açıklayıcı anlatım. Amaç bilgi vermek ve kavramı anlaşılır kılmaktır; olayların zaman sırasıyla aktarımı ön planda değildir. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Yazar bir görüşün yanlış olduğunu gösterip kendi savını gerekçelerle savunuyorsa hangi anlatım biçimini kullanır?
- A) Açıklayıcı anlatım
- B) Tartışmacı anlatım
- C) Öyküleyici anlatım
- D) Betimleyici anlatım
- E) Örnekleme
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru yanıt Tartışmacı anlatım. Tartışma karşıt görüşü değerlendirmeye ve okuyucuyu kendi savına ikna etmeye yönelir. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Metinde bir karakterin sabah evden çıkıp akşam eve dönmesine kadar olaylar sırayla aktarılıyorsa hangi biçim kullanılır?
- A) Açıklayıcı anlatım
- B) Tartışmacı anlatım
- C) Öyküleyici anlatım
- D) Betimleyici anlatım
- E) Örnekleme
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru yanıt Öyküleyici anlatım. Öyküleme eylem, zaman ve olay akışı temelinde kurulur. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Bir mekânın renk, ışık, koku ve görünüş ayrıntıları öne çıkarılıyorsa hangi anlatım biçimi belirgindir?
- A) Açıklayıcı anlatım
- B) Tartışmacı anlatım
- C) Öyküleyici anlatım
- D) Betimleyici anlatım
- E) Örnekleme
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru yanıt Betimleyici anlatım. Betimleme bir varlığı ya da çevreyi zihinde canlandıracak özellikleri aktarmayı amaçlar. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Yazar bir kavramı somutlaştırmak için 'örneğin' diyerek birkaç durum sıralıyorsa hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılır?
- A) Açıklayıcı anlatım
- B) Tartışmacı anlatım
- C) Öyküleyici anlatım
- D) Betimleyici anlatım
- E) Örnekleme
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru yanıt Örnekleme. Örnekleme soyut yargının anlaşılmasını sağlayan somut durumları gösterir. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Bir yazarın sıradan bir olayı başkalarından farklı ve kendine özgü bir bakışla anlatması hangi niteliği gösterir?
- A) Özgünlük
- B) Hayal gücü
- C) Gözlem
- D) Çağrışım
- E) Taslak
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğru yanıt Özgünlük. Özgünlük yazarın hazır kalıpları taklit etmek yerine kendine ait anlatım geliştirmesidir. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Gerçekte yaşanmamış bir sahneyi zihinde canlandırıp hikâyeye dönüştürme gücü hangi kavramdır?
- A) Özgünlük
- B) Hayal gücü
- C) Gözlem
- D) Çağrışım
- E) Taslak
Doğru cevap: B
Çözüm: Doğru yanıt Hayal gücü. Hayal gücü yalnız gözlenmiş durumları değil, tasarlanan dünyaları da kurmaya olanak verir. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Yazarın sokakta gördüğü konuşma ve hareket ayrıntılarını daha sonra yazıda kullanmak üzere fark etmesi hangi beceridir?
- A) Özgünlük
- B) Hayal gücü
- C) Gözlem
- D) Çağrışım
- E) Taslak
Doğru cevap: C
Çözüm: Doğru yanıt Gözlem. Gözlem çevredeki somut ayrıntıları dikkatle belirleyerek anlatı malzemesi toplamaktır. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Bir sözcüğün yazara başka bir anıyı veya imgeyi hatırlatarak yeni anlatım doğurması hangi süreçtir?
- A) Özgünlük
- B) Hayal gücü
- C) Gözlem
- D) Çağrışım
- E) Taslak
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğru yanıt Çağrışım. Çağrışım bir zihinsel uyarandan başka düşünce veya imgelerin ortaya çıkmasıdır. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.
Bir metnin son biçiminden önce ana fikri ve olay sırasını deneme amacıyla yazılan ilk metin nedir?
- A) Özgünlük
- B) Hayal gücü
- C) Gözlem
- D) Çağrışım
- E) Taslak
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru yanıt Taslak. Taslak düzenlemeye ve geliştirmeye açık ilk metin biçimidir; yayıma hazır son metin değildir. Soruda bu özelliği belirleyen dilsel ipucu, diğer seçeneklerdeki anlatım veya anlam özelliklerinden farklıdır.