Monopolde bir birim daha satmanın toplam hasılatta yarattığı değişme neyi verir?
- A) Marjinal hasılat
- B) Fiyat farklılaştırması
- C) Marjinal hasılatın marjinal maliyete eşitliği
- D) Ölü ağırlık kaybı
- E) Negatif eğimli talep eğrisi
Doğru cevap: A
Çözüm: Marjinal hasılat toplam satış gelirindeki ek birimlik değişimdir; tekelde fiyatı düşürmek önceki birimlerin gelirini de etkileyebilir.
Aynı malın maliyetten kaynaklanmayan nedenlerle müşteri gruplarına farklı fiyatlardan satılması nedir?
- A) Marjinal hasılat
- B) Fiyat farklılaştırması
- C) Marjinal hasılatın marjinal maliyete eşitliği
- D) Ölü ağırlık kaybı
- E) Negatif eğimli talep eğrisi
Doğru cevap: B
Çözüm: Fiyat farklılaştırması pazarların ayrıştırılabildiği durumlarda aynı mal için farklı alıcı gruplarına farklı bedel uygulanmasıdır.
Monopolcü firmanın kârı en çoklaştıran çıktı düzeyini belirleyen temel koşul nedir?
- A) Marjinal hasılat
- B) Fiyat farklılaştırması
- C) Marjinal hasılatın marjinal maliyete eşitliği
- D) Ölü ağırlık kaybı
- E) Negatif eğimli talep eğrisi
Doğru cevap: C
Çözüm: Kârın iç çözümünde marjinal hasılat marjinal maliyete eşitlenir; fiyat bunun ardından talep eğrisinden bulunur.
Tekelin tam rekabet miktarından daha az üretmesi sonucu doğan toplumsal refah kaybı nedir?
- A) Marjinal hasılat
- B) Fiyat farklılaştırması
- C) Marjinal hasılatın marjinal maliyete eşitliği
- D) Ölü ağırlık kaybı
- E) Negatif eğimli talep eğrisi
Doğru cevap: D
Çözüm: Monopolde üretimin rekabetçi düzeyin altında kalması bazı karşılıklı yararlı işlemleri engelleyerek ölü ağırlık kaybı oluşturabilir.
Tek satıcının daha çok satış yapabilmek için fiyat düşürmesini gerektiren piyasa talebi hangi biçimdedir?
- A) Marjinal hasılat
- B) Fiyat farklılaştırması
- C) Marjinal hasılatın marjinal maliyete eşitliği
- D) Ölü ağırlık kaybı
- E) Negatif eğimli talep eğrisi
Doğru cevap: E
Çözüm: Monopolcü piyasa talebiyle karşılaşır; diğer koşullar sabitken ek satış için genellikle daha düşük fiyat kabul etmesi gerekir.
Piyasada iki büyük satıcının bulunması hangi piyasa yapısını ifade eder?
- A) Düopol
- B) Oligopol
- C) Kartel
- D) Monopollü rekabet
- E) Fiyat liderliği
Doğru cevap: A
Çözüm: Düopol yalnız iki başlıca satıcının bulunduğu oligopolün özel durumudur; monopol ise tek satıcılı piyasadır.
Az sayıda büyük firmanın kararlarının birbirini doğrudan etkilediği piyasa hangisidir?
- A) Düopol
- B) Oligopol
- C) Kartel
- D) Monopollü rekabet
- E) Fiyat liderliği
Doğru cevap: B
Çözüm: Oligopolde firmalar karşılıklı bağımlıdır; her firmanın fiyat ve üretim kararı rakiplerin tepkisinden etkilenir.
Rakip firmaların fiyat veya üretim üzerinde birlikte hareket etmek üzere anlaşmaları nedir?
- A) Düopol
- B) Oligopol
- C) Kartel
- D) Monopollü rekabet
- E) Fiyat liderliği
Doğru cevap: C
Çözüm: Kartel anlaşmaları rakipler arasında rekabeti sınırlamaya yöneliktir; rekabet hukuku bakımından yasak riskleri taşır.
Birçok firmanın benzer fakat farklılaştırılmış ürün sunduğu piyasa türü hangisidir?
- A) Düopol
- B) Oligopol
- C) Kartel
- D) Monopollü rekabet
- E) Fiyat liderliği
Doğru cevap: D
Çözüm: Monopollü rekabette ürün farklılaştırması ve çok sayıda firma birlikte görülür; tam homojen ürün varsayımı bulunmaz.
Bir büyük firmanın fiyat değişimini diğer firmaların izlediği oligopol davranışı nedir?
- A) Düopol
- B) Oligopol
- C) Kartel
- D) Monopollü rekabet
- E) Fiyat liderliği
Doğru cevap: E
Çözüm: Fiyat liderliğinde bir firmanın fiyat kararı rakiplerce referans alınabilir; bu, tam rekabetin fiyat kabulleniciliğinden ayrılır.
Bir üretim faktörüne olan talebin, üretilen nihai mala yönelik talepten kaynaklanması nedir?
- A) Türetilmiş talep
- B) Marjinal ürün hasılatı
- C) Faktör talep eğrisi
- D) Faktör arzı
- E) Girdiler arası ikame
Doğru cevap: A
Çözüm: Emek veya sermaye talebi çoğunlukla bu girdilerle üretilen mal ve hizmete yönelik nihai talebe bağlıdır.
Ek bir birim üretim faktörü kullanmanın firmanın toplam gelirine katkısı nedir?
- A) Türetilmiş talep
- B) Marjinal ürün hasılatı
- C) Faktör talep eğrisi
- D) Faktör arzı
- E) Girdiler arası ikame
Doğru cevap: B
Çözüm: Marjinal ürün hasılatı girdinin ek kullanımının toplam hasılata etkisidir; rekabetçi ürün piyasasında fiyatla marjinal ürünün çarpımıdır.
Üretim faktörü fiyatı yükselince firmanın daha az girdi kullanma eğilimi hangi eğriyle gösterilir?
- A) Türetilmiş talep
- B) Marjinal ürün hasılatı
- C) Faktör talep eğrisi
- D) Faktör arzı
- E) Girdiler arası ikame
Doğru cevap: C
Çözüm: Faktör talep eğrisi farklı girdi fiyatlarında işletmenin kullanmak istediği miktarları gösterir.
Faktör fiyatındaki değişime göre sunulmak istenen girdi miktarı hangi ilişkiyle açıklanır?
- A) Türetilmiş talep
- B) Marjinal ürün hasılatı
- C) Faktör talep eğrisi
- D) Faktör arzı
- E) Girdiler arası ikame
Doğru cevap: D
Çözüm: Faktör arzı emek veya sermaye gibi kaynak sahiplerinin belirli bedeller karşılığında piyasaya sunacakları girdi miktarıdır.
Bir firma pahalılaşan emeğin yerine daha fazla makine kullanıyorsa hangi davranış görülür?
- A) Türetilmiş talep
- B) Marjinal ürün hasılatı
- C) Faktör talep eğrisi
- D) Faktör arzı
- E) Girdiler arası ikame
Doğru cevap: E
Çözüm: Göreli girdi fiyatı değiştiğinde üretici maliyetini azaltmak için teknik olarak mümkünse bir girdiyi diğeriyle ikame eder.
Tek büyük işverenin emek satın aldığı piyasa yapısı nedir?
- A) Monopson
- B) İki yanlı monopol
- C) Rekabetçi emek piyasası
- D) Emek arzı
- E) Nominal ücret
Doğru cevap: A
Çözüm: Monopson tek alıcılı faktör piyasasıdır; işverenin emek talebi üzerinde piyasa gücü bulunabilir.
Bir işveren ve tek güçlü işçi örgütünün karşı karşıya geldiği yapı nedir?
- A) Monopson
- B) İki yanlı monopol
- C) Rekabetçi emek piyasası
- D) Emek arzı
- E) Nominal ücret
Doğru cevap: B
Çözüm: İki yanlı monopolde hem alıcı hem satıcı tarafta piyasa gücü vardır; ücret görüşmeleri pazarlıkla şekillenebilir.
Çok sayıda işveren ile çalışan bulunduğu, tek tarafın ücret belirleyemediği piyasa nedir?
- A) Monopson
- B) İki yanlı monopol
- C) Rekabetçi emek piyasası
- D) Emek arzı
- E) Nominal ücret
Doğru cevap: C
Çözüm: Rekabetçi emek piyasasında ücret emek arzı ve talebinin etkileşimiyle belirlenir; tek işveren gücü varsayılmaz.
Ücret yükseldikçe çalışmak isteyenlerin sunduğu emek miktarı hangi ilişkiyle açıklanır?
- A) Monopson
- B) İki yanlı monopol
- C) Rekabetçi emek piyasası
- D) Emek arzı
- E) Nominal ücret
Doğru cevap: D
Çözüm: Emek arzı bireylerin çalışmaya ayırmak istedikleri zamanı ücret ve boş zaman tercihleriyle birlikte açıklar.
İş sözleşmesinde para birimiyle belirtilen ve fiyat düzeyi dikkate alınmayan ücret hangisidir?
- A) Monopson
- B) İki yanlı monopol
- C) Rekabetçi emek piyasası
- D) Emek arzı
- E) Nominal ücret
Doğru cevap: E
Çözüm: Nominal ücret ödenen parasal tutardır; reel ücret satın alma gücü için fiyat seviyesine göre düzeltilir.