Bir apartmanda gürültü yasağının ihlaline kanun gereği idarî yaptırım bağlanması hangi düzen sistemini öne çıkarır?
- A) Hukuk düzeni
- B) Tazminat
- C) Kanun
- D) Amaçsal yorum
- E) Tüzel kişilik
Doğru cevap: A
Çözüm: Hukuk düzeni devletin yetkili organlarınca uygulanan yaptırımlarla desteklenir; sırf komşuların ayıplamasıyla sınırlı değildir.
İşverenin kusuruyla doğan zararı çalışana karşılamaya mahkûm edilmesi hangi hukukî yaptırımdır?
- A) Hukuk düzeni
- B) Tazminat
- C) Kanun
- D) Amaçsal yorum
- E) Tüzel kişilik
Doğru cevap: B
Çözüm: Tazminat zarar görenin kaybını gidermeyi amaçlar; suç için verilen hapis veya para cezasından işlevi farklıdır.
Hukukî uyuşmazlıkta yönetmelikle kanun arasında çelişki bulunursa hangi üst norma öncelik verilir?
- A) Hukuk düzeni
- B) Tazminat
- C) Kanun
- D) Amaçsal yorum
- E) Tüzel kişilik
Doğru cevap: C
Çözüm: Normlar hiyerarşisinde yönetmelik üst düzenlemelere uygun olmalıdır; kanunla çatışan alt norm uygulanamaz.
Bir kuralın hedeflediği korumayı dikkate alarak anlam belirleme çabası hangi yorum yöntemidir?
- A) Hukuk düzeni
- B) Tazminat
- C) Kanun
- D) Amaçsal yorum
- E) Tüzel kişilik
Doğru cevap: D
Çözüm: Amaçsal yorum düzenlemenin gerçekleştirmek istediği hukukî amaca odaklanır; metin ve bağlam da değerlendirilir.
Kuruluş şartlarını yerine getiren bir derneğin üyelerinden ayrı malvarlığına sahip olması hangi kişilik türüdür?
- A) Hukuk düzeni
- B) Tazminat
- C) Kanun
- D) Amaçsal yorum
- E) Tüzel kişilik
Doğru cevap: E
Çözüm: Dernek kanunî koşullarda bağımsız hak ve borç öznesi olur; derneğin malvarlığı üyelerin kişisel malvarlığıyla aynı değildir.
Bir mahkemenin kanunda boşlukla karşılaşınca öğretideki açıklamalardan yararlanması hangi kaynak türüne örnektir?
- A) Yardımcı hukuk kaynağı
- B) Zaman bakımından uygulama
- C) Tam fiil ehliyeti koşulları
- D) Nispi alacak hakkı
- E) Haksız fiil
Doğru cevap: A
Çözüm: Hukuk öğretisi ve bilimsel görüşler hâkime yol gösterebilir; kanun gibi doğrudan bağlayıcı asli yazılı kaynak değildir.
Kanunun uygulanacağı başlangıç gününün açıkça belirtilmesi hukuk kuralının hangi boyutunu düzenler?
- A) Yardımcı hukuk kaynağı
- B) Zaman bakımından uygulama
- C) Tam fiil ehliyeti koşulları
- D) Nispi alacak hakkı
- E) Haksız fiil
Doğru cevap: B
Çözüm: Yürürlük tarihi normun hangi andan itibaren uygulanacağını belirler; ülkesellik gibi mekânsal bağlama sorunundan ayrılır.
Ergin ve ayırt etme gücüne sahip kişinin hakkında kısıtlılık kararı bulunmaması neyi tamamlar?
- A) Yardımcı hukuk kaynağı
- B) Zaman bakımından uygulama
- C) Tam fiil ehliyeti koşulları
- D) Nispi alacak hakkı
- E) Haksız fiil
Doğru cevap: C
Çözüm: Fiil ehliyeti için erginlik, ayırt etme gücü ve kısıtlı olmama genel koşullardır; hak ehliyetinden ayrı değerlendirilir.
Satıcıya karşı bedeli geri isteme yetkisi belirli borç ilişkisi nedeniyle doğduğunda hak nasıl nitelendirilir?
- A) Yardımcı hukuk kaynağı
- B) Zaman bakımından uygulama
- C) Tam fiil ehliyeti koşulları
- D) Nispi alacak hakkı
- E) Haksız fiil
Doğru cevap: D
Çözüm: Nispi hak yalnız ilişki içindeki borçluya yöneltilebilir; mülkiyet gibi herkese karşı ileri sürülen mutlak hak değildir.
Bir kimsenin komşusunun camını kasten kırmasının zarar giderimi borcu doğurması hangi olgu türüdür?
- A) Yardımcı hukuk kaynağı
- B) Zaman bakımından uygulama
- C) Tam fiil ehliyeti koşulları
- D) Nispi alacak hakkı
- E) Haksız fiil
Doğru cevap: E
Çözüm: Haksız fiil hukuk düzeninin hukuka aykırı insan davranışına bağladığı sonuçlarla ilgilidir; sözleşme kurma amacı gerekmez.
Kiraya verenin sözleşmeye uygun olarak taşınmazı teslim etmesi için mahkemeden hüküm istenmesi hangi dava türüdür?
- A) Eda davası
- B) Tespit davası
- C) İnşaî dava
- D) İptal davası
- E) İhtiyatî tedbir
Doğru cevap: A
Çözüm: Eda davasında mahkemeden davalının bir şeyi vermesine, yapmasına veya yapmamasına hükmedilmesi istenir.
Bir alacağın mevcut olup olmadığının mahkeme kararıyla belirlenmesi için açılan dava nedir?
- A) Eda davası
- B) Tespit davası
- C) İnşaî dava
- D) İptal davası
- E) İhtiyatî tedbir
Doğru cevap: B
Çözüm: Tespit davası hukukî ilişkinin veya hakkın varlığı ya da yokluğu hakkında belirleme yapılmasını amaçlar; doğrudan ifa emri değildir.
Boşanma kararıyla tarafların medeni durumunun değişmesini sağlayan dava türü hangisidir?
- A) Eda davası
- B) Tespit davası
- C) İnşaî dava
- D) İptal davası
- E) İhtiyatî tedbir
Doğru cevap: C
Çözüm: İnşaî dava hukukî durumu kurar, değiştirir veya ortadan kaldırır; yalnız var olan ilişkinin belirlenmesine indirgenmez.
İdarenin hukuka aykırı düzenleyici işleminin ortadan kaldırılmasını sağlayan dava hangisidir?
- A) Eda davası
- B) Tespit davası
- C) İnşaî dava
- D) İptal davası
- E) İhtiyatî tedbir
Doğru cevap: D
Çözüm: İdarî iptal davası hukuka aykırı idarî işlemin iptalini hedefler; eda davasının aynısı değildir.
Dava sonuçlanana kadar taşınmaz üzerindeki fiilî durumun korunmasına yönelik geçici güvence hangisidir?
- A) Eda davası
- B) Tespit davası
- C) İnşaî dava
- D) İptal davası
- E) İhtiyatî tedbir
Doğru cevap: E
Çözüm: İhtiyatî tedbir yargılama sürerken hakkın elde edilmesinin zorlaşmasını önlemeyi amaçlayan geçici korumadır.
Kişinin ihlal edildiğini düşündüğü hakkını bağımsız mahkemeye götürmesi hangi anayasal güvenceye dayanır?
- A) Hak arama özgürlüğü
- B) İhtar
- C) Arabuluculuk
- D) İlamlı icra
- E) İhtiyatî haciz
Doğru cevap: A
Çözüm: Hak arama özgürlüğü kişilerin hak iddia ve savunmalarını yetkili yargı mercileri önünde ileri sürebilmelerini sağlar.
Borçluya ödeme yapması için resmî veya noter aracılığıyla yöneltilen bildirim çoğunlukla nedir?
- A) Hak arama özgürlüğü
- B) İhtar
- C) Arabuluculuk
- D) İlamlı icra
- E) İhtiyatî haciz
Doğru cevap: B
Çözüm: İhtar borçluyu belirli yükümlülüğü yerine getirmeye çağırabilir ve koşulları varsa temerrüt açısından önem taşıyabilir.
Tarafsız üçüncü kişi yardımıyla tarafların dava dışında çözüm araması hangi yöntemdir?
- A) Hak arama özgürlüğü
- B) İhtar
- C) Arabuluculuk
- D) İlamlı icra
- E) İhtiyatî haciz
Doğru cevap: C
Çözüm: Arabuluculuk tarafların uzlaşma zemini aradığı alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir; arabulucu hüküm kuran hâkim değildir.
Alacaklının kesinleşmiş ilam üzerine devletin zorlayıcı tahsil yoluna başvurması nedir?
- A) Hak arama özgürlüğü
- B) İhtar
- C) Arabuluculuk
- D) İlamlı icra
- E) İhtiyatî haciz
Doğru cevap: D
Çözüm: İlamlı icra mahkeme hükmüne dayalı takip türüdür; borçlu kendi isteğiyle ödemediğinde kamu gücü kullanılabilir.
Para alacağının tahsilini güvenceye almak için koşulları varsa mahkemeden istenen geçici koruma nedir?
- A) Hak arama özgürlüğü
- B) İhtar
- C) Arabuluculuk
- D) İlamlı icra
- E) İhtiyatî haciz
Doğru cevap: E
Çözüm: İhtiyatî haciz belirli para alacakları için borçlunun malvarlığı üzerinde geçici güvence kurmaya yöneliktir.