Bir kurumun güven ölçeği tutarlı sonuçlar verse de yalnız iş memnuniyeti soruları içeriyorsa hangi sorun vardır?
- A) Ölçülmek istenen yapıya ilişkin geçerlik sorunu
- B) Ölçeğin kesin doğru olması
- C) Güvenirliğin otomatik sıfırlanması
- D) Bütün puanların hesaplanamaması
- E) Örneklemde kimse bulunmaması
Doğru cevap: A
Çözüm: Tutarlı sonuç almak, soruların gerçekten kurum güvenini ölçtüğünü garanti etmez.
Bir tutum araştırmasının yalnız yöneticilerin bulunduğu toplantıda yaptırılması neyi artırabilir?
- A) Ölçeğin kesin geçerli olmasını
- B) Tüm olumsuz görüşlerin daha rahat açıklanmasını
- C) Tutumun davranışa eşitlenmesini
- D) Sosyal beğenirlik ve çekinme etkisini
- E) Katılımcıların rastgele seçilmesini
Doğru cevap: D
Çözüm: Otorite karşısında yanıt veren çalışanlar olumsuz tutumlarını saklayabilir.
Olumlu ve olumsuz ifadelerin birlikte bulunduğu tutum ölçeğinde puanların aynı yönde toplanması için ne gereklidir?
- A) Örneklem sayısının iki katına çıkarılması
- B) Olumsuz maddelerin uygun biçimde ters kodlanması
- C) Hiç veri kontrolü yapılmaması
- D) Olumsuz ifadelerin otomatik silinmesi
- E) Bütün cevapların aynı puan sayılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Ters maddeler kodlanmadan birleştirilirse yüksek ve düşük tutum puanlarının anlamı karışabilir.
Bir çalışanın kurum hakkındaki düşüncesini araştıran ankete “duyduğunuz söylentiler doğrudur” gibi varsayımlı soru koymak niçin sorunludur?
- A) Tüm katılımcıların aynı bilgide olması
- B) Ölçüm geçerliğini artırması
- C) Sorunun mutlaka daha nesnel olması
- D) Örneklemi otomatik temsilî kılması
- E) Doğrulanmamış öncülü katılımcıya kabul ettirebilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Yüklü soru, tartışmalı varsayımı doğru kabul ederek yanıtı çarpıtabilir.
Bir tutum ölçeğinin farklı yaş gruplarında aynı kavramı ölçüp ölçmediğinin incelenmesi hangi soruna yöneliktir?
- A) Sadece toplam kişi sayısına
- B) Yönetsel yetki dağılımına
- C) Gruplar arası ölçme eşdeğerliğine
- D) Anketin sayfa biçimine
- E) Kurumun kuruluş belgesine
Doğru cevap: C
Çözüm: Gruplar arasında aynı puanın aynı anlamı taşıyıp taşımadığı değerlendirilmelidir.
Bir kurumda anket sonuçlarının yalnız ortalaması verildiğinde hangi önemli bilgi gizlenebilir?
- A) Tüm yanıtların aynı değerde olması
- B) Ölçme hatasının tamamen bitmesi
- C) Çok olumlu ve çok olumsuz alt grupların birlikte bulunması
- D) Katılımcı gizliliğinin otomatik ihlal edilmesi
- E) Toplam yanıt sayısının her zaman bilinmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Dağılım ve grup karşılaştırmaları, tek ortalamanın örttüğü farklı tutum kümelerini gösterebilir.
Bir tutum ölçeğinin farklı zamanlarda aynı koşulda benzer sonuçlar vermesi hangi özelliğe işaret eder?
- A) Yalnız sosyal ağ büyüklüğüne
- B) Kavramsal geçerliğin tek kanıtına
- C) Örgütsel liderlik tarzına
- D) Zamansal tutarlılık anlamında güvenirliğe
- E) Gönüllü katılım oranına
Doğru cevap: D
Çözüm: Test-tekrar test tutarlılığı güvenirliğin bir göstergesidir, tek başına geçerliği kanıtlamaz.
Kurum çalışanlarının iş birliğine ilişkin tutumu hem anket hem görüşmeyle inceleniyorsa ne sağlanabilir?
- A) Anket sorularını tamamen geçersiz kılmak
- B) Bütün katılımcıların aynı yanıtı vermesini zorunlu tutmak
- C) Ölçümlerin her zaman çelişmesini sağlamak
- D) Sayısal eğilimlerin arkasındaki gerekçeleri anlamak için yöntemleri tamamlamak
- E) Sosyal normları hiçbir zaman incelememek
Doğru cevap: D
Çözüm: Nicel ölçüm düzey ve dağılımı, nitel görüşme deneyim ve anlamı açıklayabilir.
Tutum değişimi programının etkisi yalnız ön-son puanla incelenirse hangi sınırlılık unutulmamalıdır?
- A) Gözlem hatasının otomatik sıfırlanması
- B) Araştırmaya ihtiyaç kalmaması
- C) Başka zaman içi değişkenlerin de gözlenen farkı etkileyebileceği
- D) Tüm farkın kesin program nedeniyle oluşması
- E) İki ölçümün her zaman aynı kişileri içermesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Nedensel sonuca varmak için uygun karşılaştırma grubu veya ek tasarım önlemleri gerekebilir.
Bir çalışanın “güveniyorum” demesiyle gerçek iş birliği davranışının farklılaşması hangi veri bütünleştirmesini gerektirir?
- A) Davranış verisini tamamen silmeyi
- B) Beyan edilen tutum ile gözlenen davranışı ayrı ölçmeyi
- C) Yalnız tek anket maddesine güvenmeyi
- D) Sosyal ağların etkisiz olduğunu varsaymayı
- E) Tüm güven ölçümlerini geçersiz saymayı
Doğru cevap: B
Çözüm: Tutum beyanları davranışın kesin göstergesi olmadığından her ikisi uygun yöntemlerle incelenmelidir.
Bir ekipte çalışanlar iş birliğini olumlu değerlendiriyor fakat zaman baskısı nedeniyle birbirine yardım etmiyorsa hangi sonuç çıkarılır?
- A) Çalışanların tutumlarının zorunlu olumsuz olduğu
- B) Olumlu tutumun elverişli koşullar olmadan davranışa dönüşmeyebileceği
- C) Zaman baskısının davranışa hiçbir etkisi olmadığı
- D) İş birliğinin yalnız kâğıt üzerinde ölçülebileceği
- E) Tutumun her zaman eyleme eşit olduğu
Doğru cevap: B
Çözüm: Tutumun davranışa yansıması iş yükü, fırsat ve normlar gibi durumsal etkenlere bağlı olabilir.
Bir kurumun çalışanlardan gönüllü bilgi paylaşımı istemesine rağmen yalnız bireysel performansı ödüllendirmesi hangi çelişkiyi yaratır?
- A) Kurumsal güvenin kesin artmasını
- B) Sosyal sermayeyi her durumda yükselten düzeni
- C) Gönüllülüğün hukuken zorunlu olmasını
- D) Tüm çalışanların otomatik ortak davranmasını
- E) İş birliği hedefi ile ödül mekanizmasının uyumsuzluğunu
Doğru cevap: E
Çözüm: Ödüller bireysel bilgi saklamayı teşvik ediyorsa ortak bilgi paylaşımı çağrısı etkisiz kalabilir.
Bir sosyal sorumluluk kampanyası öncesi olumsuz tutuma sahip kişilerin görüşleri de dinlenirse hangi yarar beklenir?
- A) Direncin nedenlerinin ve gerçek endişelerin belirlenebilmesi
- B) Yalnız olumlu görüşlerin daha güçlü gösterilmesi
- C) Araştırma sonucunun önceden sabitlenmesi
- D) Tüm görüş ayrılıklarının susturulması
- E) Kampanyanın otomatik başarılı olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Farklı tutumların nedenlerini anlamak mesajı ve gerçek uygulamaları geliştirmeye yardımcı olabilir.
Bir kişinin grup baskısı altında gerçek görüşünden farklı yanıt vermesi tutum araştırmasında hangi yanlılığa yol açabilir?
- A) Ölçeğin güvenilirliğinin kesin artmasına
- B) Bütün davranışların tutumla özdeşleşmesine
- C) Soru sayısının otomatik azalmasına
- D) Örneklemin rastgele genişlemesine
- E) Normatif uyum nedeniyle beyan çarpılmasına
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplumsal kabul beklentisi açıklanan tutumun gerçek değerlendirmeden ayrılmasına yol açabilir.
Bir kurumun yeni davranış hedeflerini çalışanların küçük başarılarını görünür kılarak desteklemesi hangi süreçle açıklanır?
- A) Pekiştirme ve öz yeterlik gelişimiyle
- B) Tutum ölçeği ters kodlamasıyla
- C) Yalnız örneklem yanlılığıyla
- D) Yalnız bilgi sansürüyle
- E) Salt hiyerarşik uzaklıkla
Doğru cevap: A
Çözüm: Başarı deneyimleri ve olumlu sonuçlar davranışın sürmesi ile başarabilme inancına katkıda bulunabilir.
Çalışanların birbirine güvendiği birimlerde yanlış davranışı bildirmek yine de zor olabiliyorsa hangi ayrım önemlidir?
- A) Her tür güvenin zorunlu aynı davranışı üretmesi
- B) Bütün bağlayıcı ağların eleştiriye açık olması
- C) Sosyal ağların davranışla ilgisizliği
- D) Etik bildirim kanallarının gereksiz olması
- E) Yakın ilişki güveni ile eleştirel konuşma güvenliğinin farklı olabilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Yakın ilişkiler bazen çatışmadan kaçınmayı teşvik edebilir; psikolojik güvenlik eleştirel konuşma alanını da kapsar.
Bir tutum kampanyasının yalnız “hepimiz destekliyoruz” mesajını vurgulaması hangi koşulda ters etki yaratabilir?
- A) Mesaj gerçek verilere dayandığında
- B) Gerçekte destek azsa güvenilirliğin ve özerk kararın zedelenmesi durumunda
- C) Farklı görüşler saygıyla dinlendiğinde
- D) Paydaşlar katılıma davet edildiğinde
- E) Yasal ve etik açıklık sağlandığında
Doğru cevap: B
Çözüm: Gerçeğe uymayan çoğunluk iddiası saptandığında kuruma yönelik güveni azaltabilir.
Bir kurumda sosyal sermaye artışını değerlendirmek için tutum ölçeğinin yanında hangi davranış göstergesi yararlı olabilir?
- A) Sadece ofis binasının yüksekliği
- B) Çalışanların kıyafet standardı
- C) Yalnız bordro kodu
- D) Birimler arası gerçek yardım ve ortak proje katılımı
- E) Yalnız anket sayfasının rengi
Doğru cevap: D
Çözüm: Sosyal sermaye ilişkisel bir kaynak olduğundan, tutum yanında somut iş birliği davranışları da incelenmelidir.
Çalışanların sürekli olumsuz geribildirim aldığı bir kurumda tutumları iyileştirmek için ilk adım hangisi olmalıdır?
- A) Sorunların yapısal nedenlerini dinleyip adil ve uygulanabilir iyileştirmeler yapmak
- B) Olumsuz yanıt verenleri anketten çıkarmak
- C) Duyguları görmezden gelmek
- D) Geri bildirim kanallarını kapatmak
- E) Yalnız pozitif slogan sayısını artırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Tutumlar yaşanan uygulamalardan etkilenir; mesajın inandırıcılığı gerçek iyileştirme ve saygılı dinlemeyle artar.
İki ekip başlangıçta birbirine güvensizken ortak hedefte küçük iş birlikleri yürütürse hangi değişim gerçekleşebilir?
- A) Bütün yapısal farklılıkların kendiliğinden yok olması
- B) Yetki ilişkilerinin hukuken bitmesi
- C) Başarılı karşılıklı deneyimlerle güven ve olumlu tutumun gelişmesi
- D) İş birliğinin mutlaka daha kötüye gitmesi
- E) Sosyal sermayenin yalnız bağ sayısıyla açıklanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Tutarlı ve olumlu etkileşim deneyimleri farklı gruplar arası güven ve iş birliğini zamanla güçlendirebilir.