Örgüt içindeki görevlerin uzmanlıklara göre dağıtılması hangi ilkeye dayanır?
- A) Sınırsız merkezîleşme
- B) Yetki belirsizliği
- C) Kişisel kayırma
- D) İş bölümü
- E) Bilgi tekelleştirme
Doğru cevap: D
Çözüm: İş bölümü, görevlerin uzmanlık ve iş gereksinimine göre ayrılmasını sağlar.
Bir çalışana sorumluluk yüklenirken karar için gerekli yetkinin verilmemesi hangi ilkeye aykırıdır?
- A) Yetki ve sorumluluk dengesine
- B) Yalnız takım içi gönüllülüğe
- C) Fiziksel iş yeri düzenine
- D) Sosyal ağ büyüklüğüne
- E) Kültürel çeşitliliğe
Doğru cevap: A
Çözüm: Sorumluluğun yerine getirilebilmesi için uygun yetki ve kaynakların bulunması gerekir.
Kurumda tüm çalışanlar için açık, tutarlı ve eşit uygulanan terfi ölçütleri hangi ilkeyi güçlendirir?
- A) Yetki karmaşasını
- B) Gizli karar verme normunu
- C) İletişim kopukluğunu
- D) Örgütsel adaleti
- E) Kayırmacılığı
Doğru cevap: D
Çözüm: Adil ve öngörülebilir uygulamalar çalışan güvenini ve örgütsel bağlılığı destekleyebilir.
Bir yönetimin çalışanları etkileyen değişiklikler hakkında nedenlerini açıklaması hangi ilkeye yakındır?
- A) Bilgi saklama
- B) Şeffaflık
- C) Yalnız resmî sessizlik
- D) Keyfî yetki kullanımı
- E) Hesap verebilirlikten kaçınma
Doğru cevap: B
Çözüm: Kararların gerekçelerinin anlaşılır olması şeffaflığın ve güvenin parçasıdır.
Ortak kararları çalışanların görüşünü alarak geliştirmek hangi yönetim ilkesine örnektir?
- A) Mutlak tek yönlü komuta
- B) Koşulsuz hiyerarşik sessizlik
- C) Katılımcılık
- D) Geri bildirimin yasaklanması
- E) Birimler arası izolasyon
Doğru cevap: C
Çözüm: Katılımcılık, karardan etkilenenlerin görüşlerinin karar sürecinde değerlendirilmesini sağlar.
Üst yöneticinin bazı işleri devretmesine rağmen sonuçların izlenmesini sürdürmesi neyi gösterir?
- A) Örgüt hedeflerinin bütünüyle kaldırıldığını
- B) Yetki devrinin hesap verebilirliği ortadan kaldırmadığını
- C) Yönetsel kontrolün yasaklandığını
- D) Görevlendirmenin sadece sözlü olabileceğini
- E) Sorumluluğun her durumda sona erdiğini
Doğru cevap: B
Çözüm: Yetki devredilebilir; görev sonuçlarının takibi ve yönetim sorumluluğu devam eder.
Farklı departmanların aynı proje için çelişen takvimler hazırlaması hangi ilkeye öncelikle ihtiyaç olduğunu gösterir?
- A) Yetkisiz görev değişimi
- B) Sadece bireysel çalışma
- C) Tek taraflı ödüllendirme
- D) Yalnız gizlilik
- E) Koordinasyon
Doğru cevap: E
Çözüm: Koordinasyon, birbirine bağımlı faaliyetlerin ortak amaca göre uyumlaştırılmasıdır.
Örgütsel kuralların gerekçesiz ve kişiye göre değiştirilmesi güveni neden zayıflatır?
- A) İş birliğini zorunlu artırdığı için
- B) Çalışanların tümünü aynı bilgiye ulaştırdığı için
- C) Öngörülebilirlik ve adalet algısını aşındırdığı için
- D) Yetki ilişkilerini otomatik netleştirdiği için
- E) Sosyal normları daha kararlı kıldığı için
Doğru cevap: C
Çözüm: Tutarlı ve adil kural uygulaması güvenin temel koşullarından biridir.
Bir kurumda etik ilkelere uyulması sadece denetim korkusuyla değil ortak değerlerle destekleniyorsa ne gelişir?
- A) İş birliğinin ortadan kalkması
- B) Bütün kuralların anlamsızlaşması
- C) Tek yönlü emir alışkanlığı
- D) Yalnız dışsal zorlama
- E) İçselleştirilmiş örgütsel normlar
Doğru cevap: E
Çözüm: Ortak değerlerin benimsenmesi, davranışın yalnız yaptırıma bağlı kalmadan sürdürülmesini kolaylaştırabilir.
Bir ekipte çatışmaların kişisel saldırı yerine açık süreçle ele alınması hangi prensibi destekler?
- A) Görüşlerin saklanmasını
- B) Keyfî cezalandırmayı
- C) Üyelerin birbirinden koparılmasını
- D) Sorunların bütünüyle bastırılmasını
- E) Yapıcı uyuşmazlık çözümünü
Doğru cevap: E
Çözüm: Öngörülebilir ve saygılı çatışma çözümü ilişki güvenini ve görev odaklı iletişimi destekler.
Yeni bir çalışanın deneyimli iş arkadaşının olumlu iletişim davranışlarını gözleyerek öğrenmesi hangi süreçtir?
- A) Yalnız fiziksel büyüme
- B) Tamamen tesadüfi hatırlama
- C) Bilgiye erişimin yasaklanması
- D) Sosyal öğrenme ve model alma
- E) Salt ücret artışı
Doğru cevap: D
Çözüm: Davranışın başkalarının örnekleri ve sonuçları gözlenerek öğrenilmesi model almadır.
Yapıcı öneri sunan çalışanların düzenli takdir edilmesi hangi davranış mekanizmasını güçlendirebilir?
- A) Öğrenilmiş çaresizliği
- B) Olumlu pekiştirmeyi
- C) İletişim yoksunluğunu
- D) Çalışanların tüm önerileri gizlemesini
- E) Davranışın cezayla söndürülmesini
Doğru cevap: B
Çözüm: Olumlu sonuçla izlenen davranışın tekrar edilme olasılığı pekiştirmeyle artabilir.
Bir çalışana yalnız “başarısızsın” demek yerine hangi davranışın nasıl iyileştirileceğini açıklamak ne sağlar?
- A) Yalnız dışsal etiketleme
- B) Somut ve geliştirici geri bildirim
- C) Belirsiz değerlendirme
- D) Kimlik saldırısı
- E) Geri bildirimden kaçınma
Doğru cevap: B
Çözüm: Belirli davranışa ve iyileştirme yoluna odaklanan geri bildirim öğrenmeyi destekler.
Çalışanların hata bildirdiklerinde aşağılanmayacaklarını bilmesi hangi ortamı güçlendirir?
- A) Koşulsuz itaati
- B) Cezalandırıcı sessizliği
- C) Psikolojik güvenliği
- D) Bilgi tekelleşmesini
- E) Paydaş izolasyonunu
Doğru cevap: C
Çözüm: Psikolojik güvenlik, kişilerin soru sorma ve hata bildirme konusunda kişilerarası risk alabilmesini kolaylaştırır.
Bir ekibin zor ama ulaşılabilir hedefler belirleyip ilerlemeyi izlemesi hangi davranış geliştirme yaklaşımına uygundur?
- A) Tüm hedeflerin kaldırılmasına
- B) Ölçümsüz rastgele görevlere
- C) Belirsiz ödül vaatlerine
- D) Başarıyı yalnız şansa bağlamaya
- E) Amaç belirleme ve düzenli geri bildirime
Doğru cevap: E
Çözüm: Açık hedef ve ilerleme bilgisi, dikkat ile çabayı amaç etrafında yönlendirmeye yardımcı olur.
Bir çalışanın sorun çözebileceğine yönelik inancı hangi kavramdır?
- A) Öz yeterlik
- B) Örgüt şeması
- C) Bilişsel çelişki
- D) Sabit yetki alanı
- E) Sosyal statü
Doğru cevap: A
Çözüm: Öz yeterlik, bireyin belirli bir görevi başarabileceğine ilişkin inancıdır.
Çalışanın yaptığı işi toplumsal faydayla anlamlı bulması hangi motivasyon kaynağıyla yakından ilgilidir?
- A) İçsel motivasyon ve anlamlılıkla
- B) Yalnız örgütsel sessizlikle
- C) Salt zorunlu devam kontrolüyle
- D) Sadece rastlantısal ödülle
- E) Yalnız anlık ceza korkusuyla
Doğru cevap: A
Çözüm: İşin anlamlı görülmesi, dışsal ödüllerden bağımsız bir içsel motivasyon kaynağı olabilir.
Bir yöneticinin çalışanların görüşlerini dinleyip onların bakış açısını anlamaya çalışması hangi beceriyi geliştirir?
- A) Empati
- B) Keyfî yargılama
- C) Tek yönlü ikna
- D) İletişimden kaçınma
- E) Bilgi gizleme
Doğru cevap: A
Çözüm: Empati başkasının durumunu ve bakış açısını anlamaya çalışma becerisidir.
Bir kurumun yeni iletişim davranışlarını tek seferlik eğitimle bırakmayıp rutin toplantılarda sürdürmesi neden önemlidir?
- A) Tüm çalışanların aynı özellikte olması için
- B) Geri bildirimin zamanla yasaklanması için
- C) Yeni davranışın sadece sınavda kalması için
- D) Öğrenilen davranışın iş ortamında pekişmesi ve alışkanlığa dönüşmesi için
- E) Eğitimin hiçbir zaman davranışı etkilememesi için
Doğru cevap: D
Çözüm: Davranış değişikliği tekrar, geribildirim ve örgütsel destekle kalıcı hâle gelebilir.
Ödül sisteminin sadece bireysel rekabeti desteklediği ekipte hangi istenmeyen sonuç görülebilir?
- A) Sosyal sermayenin her durumda büyümesi
- B) Ortak hedeflerin otomatik gerçekleşmesi
- C) Bilgi paylaşımı ve ekip iş birliğinin zayıflaması
- D) Tüm çalışanlar arasında güvenin zorunlu artması
- E) Hiç çatışma yaşanmaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Yalnız bireysel kazancı ödüllendirmek ekip üyelerinin bilgiyi saklama eğilimini artırabilir.