Konu Anlatımı / Ders Notu
Endokrin Sistemi ve Homeostazi Hızlı Tekrar
Endokrin sistemde bez-hormon-görev ilişkilerini ve kritik karşılaştırmaları sınav öncesi hızlı tekrar formatında sunar.
Hipofiz
GH → büyüme + protein sentezi
TSH → tiroid
ACTH → böbrek üstü kabuk
FSH → sperm/yumurta
LH → ovulasyon/testosteron
Prolaktin → süt üretimi
MSH → melanin
ADH → su geri emilimi
Oksitosin → doğum + süt salınımı
Tiroid-Paratiroid
Tiroksin → metabolizma ↑
Kalsitonin → kan Ca²⁺ ↓
Parathormon → kan Ca²⁺ ↑
Pankreas
Glikoz ↑ → insülin ↑ → kan şekeri ↓
Glikoz ↓ → glukagon ↑ → glikojen → glikoz → kan şekeri ↑
Böbrek Üstü Bezi
Kabuk:
- aldosteron
- kortizol
Öz:
- adrenalin
- noradrenalin
Aldosteron
Na⁺/Cl⁻ emilimi ↑ Su emilimi ↑ Kan hacmi/basıncı ↑ K⁺ atılımı ↑
Stres Hormonları
Kortizol → uzun süreli stres
Adrenalin → savaş ya da kaç
Noradrenalin → damar daralması + kan basıncı ↑
Eşey Hormonları
Testosteron → erkek üreme/ikincil özellikler
Östrojen → menstrual döngü/dişi ikincil özellikler
Progesteron → endometriyum/gebelik
Mide-Bağırsak + Yağ Dokusu
- açlık-tokluk
- enerji dengesi
- iştah
- glikoz metabolizması
- insülin duyarlılığı
Sınavda En Çok Karıştırılanlar
- ADH üretim yeri ≠ kana verilme yeri
- Kalsitonin ≠ parathormon
- İnsülin ≠ glukagon
- Korteks ≠ medulla
- Kortizol ≠ adrenalin
- Yağ dokusu ≠ yalnız depo
Son 2 Dakikalık Tekrar
Endokrin sistem hormonlarla homeostaziyi sağlar. Hipotalamus-hipofiz sistemi birçok hormonu kontrol eder. Tiroid-paratiroid kalsiyum ve metabolizmayı, pankreas kan şekerini, böbrek üstü bezleri stres ve su-mineral dengesini düzenler. Mide-bağırsak sistemi ve yağ dokusu da endokrin işlev görür.
Kendini Kontrol Et
- Hipofiz hormonlarını eşleştirebiliyor musun?
- ADH ve oksitosinin üretim yerini biliyor musun?
- İnsülin-glukagon farkını biliyor musun?
- Kalsitonin-parathormon zıtlığını açıklayabiliyor musun?
- Böbrek üstü bezinin kabuk ve öz hormonlarını ayırabiliyor musun?
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu kaynağı PDF olarak indirmek için Premium’a geçin.