Konu Anlatımı / Ders Notu
Kümeler Konu Anlatımı
ALES kümeler soruları için sayma, birleşim, kesişim, fark ve alt kümeler.
Kümeler — Konu Anlatımı
Küme, eleman ve küme işlemleri
Küme, belirli bir kurala göre bir araya getirilen farklı nesnelerin topluluğudur. A∩B iki kümenin ortak elemanlarını, A∪B kümelerden en az birine ait elemanları gösterir. A\B, A’da olup B’de bulunmayan elemanlardır. Evrensel kümeye göre A’nın tümleyeni, A’nın dışında kalan elemanları içerir. A△B simetrik farkı, yalnız bir kümede bulunan elemanlardan oluşur.
İki kümeli sayma soruları
İki küme için ortak bölgeyi x olarak belirle. Yalnız A = |A|−x, yalnız B = |B|−x olur. En az bir kümedekiler |A∪B|, hiçbir kümedekiler ise |E|−|A∪B| ile bulunur. Yalnız bir kümedekiler |A|+|B|−2x biçiminde hesaplanır.
Üç kümeli sayma soruları
|A∪B∪C|=|A|+|B|+|C|−|A∩B|−|A∩C|−|B∩C|+|A∩B∩C|. Tam olarak iki kümeye ait eleman sayısı, ikili kesişimlerin toplamından üçlü kesişimin üç katının çıkarılmasıdır. Tam olarak bir kümeye ait olanlar için tekil küme sayıları toplamından ikili kesişimlerin iki katı çıkarılıp üçlü kesişimin üç katı eklenir.
Alt kümeler ve kısıtlı seçimler
n elemanlı kümenin 2ⁿ alt kümesi bulunur. Belirli k elemanın hepsi seçilecekse serbest kalan n−k eleman 2⁽ⁿ⁻ᵏ⁾ farklı biçimde seçilir. “Tam iki tanesi seçilsin” gibi kısıtlar seçim sayısıyla ve kalan elemanların seçenekleriyle ayrı ayrı hesaplanır. Belirli büyüklükteki alt kümeler kombinasyonla sayılır.
Kartezyen çarpım ve sayı kümeleri
Sonlu A, B kümeleri için |A×B|=|A|·|B|. Tam sayılar üzerinde aralık veya bölünebilme koşullarıyla verilen kümelerde önce koşulu sağlayan elemanlar sayılır. “A veya B” ifadesi birleşim, “A ve B” ifadesi kesişimdir. Bölünebilmede kesişim için ortak katlar ve EKOK kullanılabilir.
Sık Karıştırılan Noktalar
- A∩B, A ve B’nin yalnız ikisinde bulunanlar değil, üçlü kümelerde C’de de bulunabilen ortak elemanlardır.
- A\B ve B\A farklı kümelerdir.
- Tam olarak iki küme, üç kümenin ortak bölgesini içermez.
- En az iki küme, tam iki veya tam üç kümede olanların toplamıdır.
- Birleşimde aynı eleman iki kez sayılmaz.
- Alt kümede elemanların sırası sonuç oluşturmaz; sıralı ikilide sıralama önemlidir.
- Bir kümenin tümleyeni evrensel küme belirtilmeden sayısal olarak hesaplanamaz.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
- Evrensel toplamı ve tekil küme sayılarını ayrı not et.
- “Tam”, “en az”, “yalnız” gibi koşulları ayırt et.
- İki kümeyse önce ortak sayıyı; üç kümeyse önce üçlü kesişimi bul.
- Yalnız bölgelere geçerken ortak bölgeleri çıkar.
- Alt küme sorularında sabit ve serbest seçilen elemanları ayır.
- Bulunan sonucu toplam üye ve evrensel küme sınırlarıyla doğrula.
Konu Özeti
Birleşim en az bir kümeye ait elemanları, kesişim ortak elemanları, fark yalnız ilk kümeye ait elemanları gösterir. İki kümede sayma: |A∪B|=|A|+|B|−|A∩B|. Üç kümede üçlü ortaklık ikili kesişimlerden çıkarıldıktan sonra tekrar eklenir. n elemanlı kümenin 2ⁿ alt kümesi, A×B’nin ise |A|·|B| elemanı vardır. Koşullu alt küme sayımında sabit seçimler ve serbest seçimler birlikte değerlendirilir.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- Birleşim, kesişim, fark ve tümleyeni ayırt edebilmek.
- İki ve üç kümeli sayma problemlerinde doğru bölgeyi hesaplayabilmek.
- Yalnız bir, tam iki, en az iki gibi farklı ifadeleri çözüme çevirebilmek.
- Alt küme ve Kartezyen çarpım sayılarını bulabilmek.
- Tam sayı aralıkları ve bölünebilme koşullarından verilen kümeleri sayabilmek.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ALES Matematik Kümeler - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ALES Matematik Kümeler - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ALES Matematik Kümeler - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ALES Matematik Kümeler - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene