Konu Anlatımı / Ders Notu
Sayı Basamakları Konu Anlatımı
ALES Sayı Basamakları: basamak değerleri, rakam kısıtları ve çok koşullu sayı soruları.
Sayı Basamakları — ALES Sayısal Konu Anlatımı
ALES sorularında sayı basamakları; sayı oluşturma, basamak değeri, rakamların yer değiştirmesi ve birden fazla koşulun birlikte değerlendirilmesine dayanır. Amaç yalnız işlem yapmak değil, rakamın 0–9 arasında olması ve ilk basamağın sıfır olamaması gibi kısıtları doğru kullanmaktır.
Rakamları Ters Çevirme ve Yer Değiştirme
İki basamaklı **ab** ve **ba** sayılarının farkı 9(a−b), toplamı 11(a+b)’dir. Üç basamaklı **abc** ve **cba** sayılarının farkı 99(a−c)’dir. Bu nedenle ters çevirme farkları belirli sayıların katıdır; fark tek başına her basamağı belirlemeyebilir, ek koşulları da kullanmak gerekir.
Rakamlarla Sayı Oluşturma
- Rakamların yerleri önemliyse sıralama dikkate alınır.
- 0 içeren rakamlarla sayı oluştururken baştaki sıfır durumlarını çıkar.
- Tekrarlanan rakamlar farklı birer sayı oluşturmaz; aynı rakamların yer değiştirmesi yeni diziliş sayılmaz.
- “Rakamlar farklı” koşulunu her adayda kontrol et.
Birden Fazla Bölünebilme Koşulu
2’ye bölünebilme: birler basamağı çift. 5’e bölünebilme: birler basamağı 0 veya 5. 4’e bölünebilme: son iki basamak 4’ün katı. 8’e bölünebilme: son üç basamak 8’in katı. 3’e ve 9’a bölünebilme: rakamlar toplamı ilgili sayının katı. 11’e bölünebilme: birer basamak atlayarak alınan rakam toplamlarının farkı 11’in katı (0 olabilir).
Sık Karıştırılan Noktalar
- **a0b** sayısında onlar basamağı sıfır olabilir; yüzler basamağı sıfır olamaz.
- Rakamları toplamı değişmeden yer değiştiren sayıların kendileri değişebilir.
- İki sayının farkı bilinse bile rakamların hepsi tek tek belirlenmeyebilir.
- 11’e bölünebilme testinde yalnız yan yana iki rakamın farkına bakılmaz; sıralı alternatif toplam kullanılır.
- Tekrarlı rakamlarla oluşturulan dizilişlerde aynı sayı birden çok kez sayılmaz.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
- Sayıyı basamak değerleriyle aç: 100a+10b+c.
- Rakamların aralık ve farklılık koşullarını yaz.
- Önce en güçlü koşulu kullan: son basamak, son iki basamak, toplam veya ters çevirme farkı.
- Kalan az sayıdaki adayları listeleyip ele.
- Bulduğun sayıları sorudaki bütün koşullarda yeniden kontrol et.
Konu Özeti
Basamak değeri sayı çözümlemenin temelidir. Ters çevirme farkları, rakam toplamı, bölünebilme ve rakam dizilişi birlikte kullanıldığında ALES’te uzun işlem yerine kısa, sistematik eleme yapılabilir.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- Bir sayıyı basamak değerleriyle ifade edebilmek.
- Rakamları yer değişen sayıların toplam ve farklarını hesaplamak.
- Birden çok koşulla rakamları bulmak ve adayları elemek.
- Rakamları verilen sayıların sayısını, sıfır ve tekrar kısıtlarını gözeterek hesaplamak.
- Bulunan cevabı tüm koşullarla sınamak.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ALES Matematik Sayı Basamakları - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ALES Matematik Sayı Basamakları - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ALES Matematik Sayı Basamakları - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ALES Matematik Sayı Basamakları - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene