Konu Anlatımı / Ders Notu
Sayısal Mantık Konu Anlatımı
Sayı örüntüleri, tablolar, koşullu yerleştirme ve mantıksal çıkarım için ALES odaklı konu anlatımı.
Sayısal Mantık — Konu Anlatımı
1. Sayı örüntüleri ve değişen adımlar
Ardışık terimler arasında fark ve oran araştırılır. Farklar sabit değilse farkların farklarına, tek ve çift sıradaki terimlere ayrı ayrı bak. 2, 5, 11, 23 gibi dizilerde bir önceki terim ikiyle çarpılıp bir eklenir. Sadece ilk iki terime uyan bir kuralı kesin sayma; **tüm terimleri** kontrol et.
2. Tablo ve veri düzenleme
Satır ve sütun toplamlarını ayrı yaz. Artış miktarı ile artış yüzdesini karıştırma: 20’den 30’a çıkış 10 birim ve %50 artıştır. Eksik değer sorularında bir sütunun toplamı biliniyorsa doğrudan buradan başlayarak diğer kısıtlarla çapraz kontrol yap.
3. Yerleştirme, sıra ve çizelge
Kişi, görev, gün ve pozisyonları tabloyla göster. Önce sabit yerleşimleri, ardından **yan yana / hemen önce**, **önce-sonra**, **yasak konum** ve **farklı görev** koşullarını uygula. Yan yana iki kişi tek blok gibi düşünülebilir, fakat bloğun kendi iç sırası ayrıca belirlenebilir. Kısıtlı sayma sorularında koşulları sağlamayan her durumu elemek gerekir.
4. Kodlama ve işlem kuralları
Bir işleme ilişkin basamaklar farklı kurallarla dönüşebilir. Her adımın önceki adımın çıktısına uygulanıp uygulanmadığını belirle. “Bir kodun rakamları farklıdır” dendiğinde aynı rakamın tekrarını kabul etme.
5. Yol, periyot ve hareket çizelgeleri
Güzergâhlarda etaplardaki süreler toplanır; en kısa yol, seçenek güzergâhların **tam süreleri** karşılaştırılarak bulunur. Periyodik olayların yeniden birlikte gerçekleşme süresi EKOK ile bulunur. İlk anın sayılıp sayılmayacağı soru kökünden okunur.
6. En büyük, en küçük ve zorunlu sonuç
Kısıtlı bir puan/iş atama sorusunda yalnız yüksek tekil puanları seçmek yeterli değildir; aynı görevin iki kişiye verilemeyeceğini de koru. Gerekirse az sayıdaki olasılıkları sistematik şekilde listele. En iyi sonucun bulunması için tüm geçerli düzenler arasında daha iyi bir aday kalmamalıdır.
Sık Karıştırılan Noktalar
- “A, B’den önce” koşulu **bitişikliği** gerektirmez.
- Fark dizisi ile oran dizisi aynı yöntemle sürdürülmez.
- En büyük tekil puanların toplamı her zaman en iyi **atama toplamı** değildir.
- Yer değiştirme ile yeni eleman ekleme farklı sayım gerektirir.
- Yalnız sağa-yukarı giden en kısa yol probleminde sıra değişebilir fakat hareket sayıları sabittir.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
- Verilenleri değişkenler, tablolar veya kısa semboller hâlinde ayır.
- Kesin kısıtlara göre imkânsız seçenekleri ele.
- Kalan adayları tüm koşullarda kontrol et.
- Bulduğun sonucu soru kökündeki “kaç”, “hangi”, “kesinlikle” sözcüğüne göre yeniden yorumla.
- Çözüme uyan ikinci bir seçenek kalıp kalmadığını denetle.
Konu Özeti
Sayısal mantık; örüntü, tablo, sıralama, atama, koşullu sayma ve veriye dayalı çıkarımı birlikte kullanır. En güvenilir yöntem, tüm koşulları tek tek kontrol eden düzenli tablo veya kısa cebirsel model kurmaktır.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- Artışları ve dönüşüm kurallarını ayırt etmek.
- Tablolarda saklı değerleri tutarlı olarak hesaplamak.
- Önce/sonra ile hemen önce/hemen sonra ayrımını uygulamak.
- Koşullu bir çizelgede geçerli durumları saymak.
- Çoklu koşullarda en büyük, en küçük ve kesin sonuçları belirlemek.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ALES Matematik Sayısal Mantık - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ALES Matematik Sayısal Mantık - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ALES Matematik Sayısal Mantık - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ALES Matematik Sayısal Mantık - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene