Konu Anlatımı / Ders Notu
Sözel Mantık Konu Anlatımı
ALES sözel mantık sorularında sıralama, yerleştirme ve çıkarımın adım adım çözümü.
Sözel Mantık — ALES Konu Anlatımı
1. Sıralama ve yerleştirme
Beş veya altı etkinliğin sıraya yerleştirilmesinde her bir öğe tek bir konuma gelir. "A, B'den önce" yalnızca A'nın sırasının B'den küçük olduğunu söyler; bitişik olmayı gerektirmez. "B, A'dan hemen sonra" ise A ve B'yi tek blok olarak düşünmeye imkân verir.
2. Kesinlik ve olasılık ayrımı
Bir yargının **kesin doğru** olması için bütün geçerli dizilişlerde doğru olması gerekir. **Mümkün** olması için bir tek geçerli dizilişte sağlanması yeterlidir. **Mümkün değildir** ifadesi ise hiçbir geçerli dizilişte o koşulun sağlanmadığını anlatır. Çeldiriciler genellikle "bazı durumlarda doğru" olan yargıları kesinmiş gibi sunar.
3. Koşulları birlikte kullanma
"A ve B art arda" bilgisinde iki olası blok A–B ve B–A bulunur; "B, A'nın hemen ardından" ifadesinde ise yalnız A–B geçerlidir. "A ile B arasında bir kişi" deniyorsa sıra numaraları arasındaki fark 2 olmalıdır. Birkaç koşul birleştiğinde mümkün diziliş sayısı azalır.
4. Durumları ayırarak sayma
Bir soruda geçerli sıralama sayısı isteniyorsa başa gelebilecek öğeleri ayrı ayrı değerlendir. Her durumda kalan koşulları uygula ve sayıları topla. Aynı dizilişi birden fazla kez saymadığını kontrol et. Ek bir koşul verildiğinde geçerli sıralamaları yeniden süz; önceki sayıyı doğrudan kullanma.
5. En erken ve en geç konum
"En erken" bir öğenin bulunduğu olası **en küçük** sıra numarasıdır. "En geç" ise **en büyük** sıra numarasıdır. Yalnızca bir örnek bulmak yetmez; daha erken veya daha geç yerleşimi engelleyen kısıtların neler olduğunu da doğrulamak gerekir.
Sık Karıştırılan Noktalar
- "A, B'den önce" ile "A, B'nin hemen önünde" aynı değildir.
- "Olabilir" bir geçerli örnek; "kesinlikle" tüm geçerli örnekler demektir.
- Bir diziliş bir kurala uyup diğerini bozuyorsa geçerli değildir.
- "Aralarında bir kişi" demek sıra farkının iki olması demektir.
- Yeni koşullu soruda önceki bütün koşullar korunur.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
- Tüm kodları ve sıra numaralarını yaz.
- Sabit konumları işaretle.
- "Hemen önce/sonra" bloklarını kur.
- Öncelik ve yasaklı komşuluk koşullarını işle.
- Sorunun "kesin", "olabilir", "olamaz" ya da "kaç farklı" dediğini belirle.
- Kalan seçenekleri bütün koşullarla tek tek denetle.
Konu Özeti
Sözel mantıkta temel hedef, verilen koşullardan geçerli tüm düzenleri ayırmak ve istenen yargının bu düzenlerde kesin, mümkün veya imkânsız olup olmadığını belirlemektir.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- Sıralama ve yerleştirme koşullarını tabloya çevirebilmelisin.
- Bitişik blok ve sıralama farkını doğru yorumlayabilmelisin.
- Kesinlik, imkân ve imkânsızlığı ayırt edebilmelisin.
- Geçerli dizilişleri mükerrer saymadan bulabilmelisin.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ALES Türkçe Sözel Mantık - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ALES Türkçe Sözel Mantık - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ALES Türkçe Sözel Mantık - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ALES Türkçe Sözel Mantık - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene