AYT Biyoloji Destek ve Hareket Sistemi Ders Notu

Destek ve Hareket Sistemi Ders Notu

Destek ve hareket sistemi kemik, eklem ve kaslardan oluşur.

İskeletin Görevleri

Destek

Şekil

İç organları koruma

Hareket

Mineral depolama

Kan hücresi üretimine katkı

Kemik Doku

Organik kısım → esneklik

Mineral tuzlar → sertlik

Osteoblast → yapım

Osteosit → olgun hücre

Osteoklast → yıkım

Kemik Doku Tipleri

Sıkı kemik → yoğun, Havers sistemli

Süngerimsi kemik → trabeküllü

Kırmızı ilik → kan hücresi üretimi

Sarı ilik → yağca zengin

Büyüme

Epifiz plağı → boyuna büyüme

Periost → enine büyüme ve onarım

Kemik Çeşitleri

Uzun → kol, bacak

Kısa → el ve ayak bileği

Yassı → kafatası, kaburga

Düzensiz → omur

Eklem

Oynamaz → kafatası

Yarı oynar → omurlar arası

Oynar → omuz, diz, dirsek

Eklem sıvısı → sürtünmeyi azaltır

Bağ Dokuları

Tendon → kası kemiğe bağlar

Ligament → kemiği kemiğe bağlar

Kas Çeşitleri

Çizgili kas:

İstemli

Çok çekirdekli

Hızlı

Düz kas:

İstemsiz

Tek çekirdekli

Yavaş

Kalp kası:

İstemsiz

Çizgili

Dallanmış

Ritmik

Sarkomer

İki Z çizgisi arasındaki bölgedir.

Aktin → ince filament

Miyozin → kalın filament

Kasılma

Z çizgileri yaklaşır.

Sarkomer kısalır.

I bandı daralır.

H bandı daralır.

A bandı değişmez.

Filament boyları değişmez.

Kasılmada ATP ve Ca²⁺

Ca²⁺ → aktin-miyozin etkileşimini başlatmaya yardım eder.

ATP → çapraz köprü hareketi, ayrılma ve gevşeme süreçlerinde gerekir.

Enerji

Hazır ATP

Kreatin fosfat

Oksijensiz glikoliz

Oksijenli solunum

Antagonist Kas

Zıt hareket yapan kas çifti.

Biseps ve triseps örnektir.

Sık Karıştırılan Noktalar

• Osteoblast yapım, osteoklast yıkım.
• Periost enine, epifiz plağı boyuna büyüme.
• Tendon kas-kemik, ligament kemik-kemik.
• Kalp kası çizgili ama istemsizdir.
• Sarkomer iki Z çizgisi arasındadır.
• Kasılmada I ve H küçülür.
• A bandı değişmez.
• Filamentler kısalmaz.
• Gevşeme için de ATP gerekir.
• Ca²⁺ kasılmada önemlidir.

Destek ve Hareket Sistemi Kısa Özeti

osteoblast → yapım

osteoklast → yıkım

periost → enine büyüme

epifiz → boyuna büyüme

tendon → kas-kemik

ligament → kemik-kemik

sarkomer → Z-Z

I/H → azalır

A → değişmez

ATP + Ca²⁺ → kasılma