AYT Biyoloji Endokrin Sistem Ders Notu

Endokrin Sistem Ders Notu

Endokrin sistem hormonlarla çalışır.

Hormonlar kana verilir ve reseptör taşıyan hedef hücrelerde etkili olur.

Hipotalamus

ADH ve oksitosin üretir.

Hipofizi kontrol eder.

Homeostazide görevlidir.

Ön Hipofiz

GH → büyüme

TSH → tiroit

ACTH → böbrek üstü korteksi

FSH/LH → eşey bezleri

Prolaktin → süt üretimi

Arka Hipofiz

ADH ve oksitosini depolar ve kana verir.

ADH

Su geri emilimini artırır.

ADH artar → idrar azalır.

Oksitosin

Rahim kasılması

Sütün memeden çıkarılması

Tiroit

Tiroksin → metabolizma

Kalsitonin → kan kalsiyumu azalır

Paratiroit

PTH → kan kalsiyumu artar

Böbrek Üstü Bezi

Korteks:

Kortizol → uzun süreli stres

Aldosteron → Na⁺ geri emilimi

Öz:

Adrenalin → kısa süreli stres

Pankreas

İnsülin → kan glikozu azalır

Glukagon → kan glikozu artar

Epifiz

Melatonin → uyku ve biyolojik ritim

Timus

T lenfositlerin olgunlaşmasına katkı sağlar.

Eşey Bezleri

Yumurtalık:

Östrojen

Progesteron

Testis:

Testosteron

Geri Bildirim

Negatif geri bildirim → homeostaziyi korur.

Pozitif geri bildirim → değişimi güçlendirir.

Oksitosin-doğum → pozitif geri bildirim.

Sık Karıştırılan Noktalar

• ADH ve oksitosin hipotalamusta üretilir.
• Arka hipofiz bu hormonları kana verir.
• Prolaktin süt üretir, oksitosin sütü dışarı verir.
• TSH tiroidi uyarır.
• PTH kan Ca²⁺ artırır.
• Kalsitonin kan Ca²⁺ azaltır.
• İnsülin glikozu azaltır.
• Glukagon glikozu artırır.
• Adrenalin kısa, kortizol uzun stresle ilişkilidir.
• Melatonin biyolojik ritimle ilişkilidir.

Endokrin Sistem Kısa Özeti

GH → büyüme

TSH → tiroit

ACTH → korteks

ADH → su

Oksitosin → doğum/süt salınımı

Tiroksin → metabolizma

PTH → Ca²⁺ artırır

İnsülin → glikoz azaltır

Glukagon → glikoz artırır

Melatonin → uyku