AYT Biyoloji Üriner Sistem Ders Notu

Üriner Sistem Ders Notu

Üriner sistem böbrek, üreter, mesane ve üretradan oluşur.

Böbrek

Görevler:

Atık uzaklaştırma

Su dengesi

İyon dengesi

pH dengesi

Kan hacmi/basıncı düzenleme

Böbrek Bölgeleri

Korteks → glomeruluslar

Medulla → Henle + toplama kanalı

Pelvis → idrarı üretere yönlendirir

Nefron

Glomerulus

Bowman kapsülü

Proksimal tüp

Henle kulpu

Distal tüp

Toplama kanalı

İdrar Oluşumu

Süzülme → glomerulus → Bowman

Geri emilim → tüp → kan

Salgılama → kan → tüp

Proksimal Tüp

Yoğun geri emilim

Glikoz

Amino asit

Na⁺

Su

Bikarbonat

Henle Kulpu

İnen kol → su çıkar

Çıkan kol → tuz çıkar, su az geçer

ADH

Su geri emilimi ↑

İdrar hacmi ↓

İdrar yoğunluğu ↑

Aldosteron

Na⁺ geri emilimi ↑

K⁺ salgısı ↑

Su tutulumu desteklenir

Renin

Düşük kan basıncı → renin ↑

RAAS → aldosteron ve basınç artışını destekler

Üre

Karaciğerde oluşur.

Böbrekten atılır.

İdrar Yolu

Üreter → böbrekten mesaneye

Mesane → depolar

Üretra → mesaneden dışarı

Normal İdrar

Su

Üre

İyonlar

Ürik asit

Kreatinin

Normalde büyük protein ve kan hücresi beklenmez.

Diyaliz

Üre ve fazla su/iyonların uzaklaştırılmasına yardım eder.

Böbreğin tüm görevlerini eksiksiz karşılamaz.

Sık Karıştırılan Noktalar

• Nefron işlevsel birimdir.
• Süzülme glomerulusta olur.
• Proksimal tüp yoğun geri emilim yeridir.
• Henle inen kol suya geçirgendir.
• Henle çıkan kol tuz taşır.
• ADH su geri emilimini artırır.
• Aldosteron Na⁺ geri emilimini artırır.
• Renin düşük basınçta artabilir.
• Üre karaciğerde yapılır.
• Üreter ve üretra farklı yapılardır.

Üriner Sistem Kısa Özeti

glomerulus → süzülme

proksimal → yoğun geri emilim

Henle inen → su

Henle çıkan → tuz

distal → ince ayar

toplama → ADH

ADH → su tutar

aldosteron → Na⁺ tutar

üre → karaciğerden böbreğe

üreter → mesane

üretra → dış ortam