AYT Coğrafya Biyoçeşitlilik Ders Notu

Biyoçeşitlilik Ders Notu

Temel Kavram

Biyoçeşitlilik → canlı yaşamın çeşitliliği

Üç Düzey

Genetik çeşitlilik → aynı tür içindeki farklılık

Tür çeşitliliği → farklı türlerin zenginliği

Ekosistem çeşitliliği → farklı yaşam ortamlarının zenginliği

Doğal Faktörler

iklim

yer şekilleri

yükselti

bakı

su

toprak

coğrafi konum

Enleme Göre

Ekvator çevresi → yüksek çeşitlilik

Kutuplar → düşük çeşitlilik

Ekosistemler

Tropikal yağmur ormanı → yüksek sıcaklık + yüksek yağış + yüksek çeşitlilik

Çöl → su kıtlığı

Tundra/kutup → düşük sıcaklık

Endemik ve Relikt

Endemik → yalnız belirli bölgede doğal yayılış

Relikt → geçmiş iklim dönemlerinden kalmış tür

Sıcak Noktalar

yüksek endemizm

yüksek habitat kaybı tehdidi

Türkiye'de Biyoçeşitlilik

farklı iklimler

engebeli yer şekilleri

yükselti farkı

üç tarafı denizlerle çevrili

kıtalar arası konum

göç yolları

toprak çeşitliliği

Bitki Coğrafyası Bölgeleri

Avrupa-Sibirya

Akdeniz

İran-Turan

Tehditler

habitat kaybı

habitat parçalanması

aşırı avlanma

kirlilik

istilacı türler

iklim değişikliği

Koruma

Yerinde koruma → doğal habitatta koruma

Alan dışı koruma → doğal habitat dışında koruma

Millî park → yerinde

Tohum bankası → alan dışı

Ekolojik koridor → habitatları birbirine bağlar

Sık Karıştırılan Noktalar

• Genetik çeşitlilik → aynı tür.
• Tür çeşitliliği → farklı tür.
• Ekosistem çeşitliliği → farklı habitatlar.
• Endemik → belirli bölgeye özgü.
• Relikt → geçmişten kalmış.
• Sıcak nokta → endemizm + tehdit.
• Tropikal → yüksek çeşitlilik.
• Çöl → su sınırlayıcı.
• Kutup → sıcaklık sınırlayıcı.
• Türkiye → doğal ortam çeşitliliği.
• Millî park → yerinde koruma.
• Tohum bankası → alan dışı koruma.

Biyoçeşitlilik Kısa Özeti

biyoçeşitlilik → genetik + tür + ekosistem

iklim + yer şekilleri → dağılışı etkiler

endemik → özgü

relikt → geçmişten kalmış

Türkiye → yüksek çeşitlilik

habitat kaybı → tehdit

korunan alan → yerinde

gen bankası → alan dışı

ekolojik koridor → bağlantı