AYT Coğrafya Çevre Sorunları Ders Notu

Çevre Sorunları Ders Notu

Hava Kirliliği

fosil yakıt

sanayi

trafik

partikül madde

SO₂

NOx

Asit Yağışları

SO₂

NOx

göl/toprak/orman etkisi

Su Kirliliği

evsel atık

sanayi

gübre

pestisit

petrol

arıtma

Ötrofikasyon

azot/fosfor

alg artışı

ayrışma

oksijen azalması

Erozyon

bitki örtüsü kaybı

aşırı otlatma

yanlış sürüm

önlem:

• ağaçlandırma
• teras
• eğime dik sürüm

Çölleşme

arazi bozunumu

kuraklık

aşırı otlatma

ormansızlaşma

Tuzlanma

aşırı sulama

yetersiz drenaj

yüksek buharlaşma

Ormansızlaşma

habitat kaybı

erozyon

karbon tutma azalması

Biyoçeşitlilik Kaybı

habitat kaybı

kirlilik

istilacı tür

aşırı kullanım

iklim değişikliği

İklim Değişikliği

CO₂

metan

sera etkisinin güçlenmesi

sıcaklık artışı

deniz seviyesi

kuraklık

Ozon Tabakası

CFC

UV

Montreal Protokolü

Uluslararası Çevre Anlaşmaları

Montreal → ozon

Kyoto → sera gazı/iklim

Paris → iklim

Ramsar → sulak alan

Atık Yönetimi

önleme

azaltma

yeniden kullanım

geri dönüşüm

uygun bertaraf

Kentsel Sorunlar

hava

trafik

gürültü

atık

ısı adası

Sürdürülebilir Kalkınma

ekonomi

toplum

çevre

Sık Karıştırılan Noktalar

• Hava kirliliği ≠ küresel ısınma.
• Asit yağışı → SO₂/NOx.
• Ötrofikasyon → azot/fosfor.
• Erozyon → toprak kaybı.
• Çölleşme → arazi bozunumu.
• Tuzlanma → aşırı sulama/drenaj sorunu.
• CFC → ozon.
• CO₂ → iklim değişikliği.
• Montreal → ozon.
• Paris/Kyoto → iklim.
• Ramsar → sulak alan.
• Atık yönetiminde önleme ilk sıradadır.
• Yenilenebilir enerji de çevresel etki oluşturabilir.

Çevre Sorunları Kısa Özeti

SO₂/NOx → asit

N/P → ötrofikasyon

CFC → ozon

CO₂ → iklim

aşırı sulama → tuzlanma

bitki kaybı → erozyon

Montreal → ozon

Paris → iklim

Ramsar → sulak alan

sürdürülebilirlik → denge