AYT Coğrafya Nüfus Politikaları Ders Notu

Nüfus Politikaları Ders Notu

Tanım

Nüfus politikası → nüfusun miktarı, artış hızı, niteliği ve dağılışını etkilemeye yönelik uygulamalar

Artırıcı Politikalar

düşük doğurganlık

yaşlanan nüfus

iş gücü açığı

çocuk yardımı

vergi indirimi

doğum izni

kreş desteği

göçmen iş gücü

Azaltıcı Politikalar

yüksek doğurganlık

hızlı nüfus artışı

işsizlik

kaynak baskısı

aile planlaması

kadın eğitimi

küçük aile teşviki

Nitelik Artırıcı Politikalar

eğitim

sağlık

mesleki beceri

kadınların iş gücüne katılımı

verimlilik

Mekânsal Politikalar

bölgesel kalkınma

yeni sanayi merkezleri

ulaşım yatırımları

az nüfuslu bölgelere yatırım

Ülke Örnekleri

Fransa → artırıcı

Japonya → artırıcı

Çin → önce azaltıcı, sonra artırıcı

Hindistan → azaltıcı

Yaş Yapısı

genç nüfus → eğitim + istihdam baskısı

yaşlı nüfus → sağlık + emeklilik + iş gücü açığı

Göç

iş gücü açığı → göçmen kabulü

işsizlik/sosyal baskı → göç sınırlaması

Türkiye

1923-1960 → artırıcı politika

1960 sonrası → azaltıcı yaklaşım

son yıllar → düşük doğurganlık ve yaşlanma önem kazandı

Kadınların Rolü

eğitim artışı

evlilik yaşının yükselmesi

iş gücüne katılım

→ doğurganlıkta azalma eğilimi

Bağımlılık

çocuk bağımlılığı → yüksek doğum oranı

yaşlı bağımlılığı → yaşlanan nüfus

Sık Karıştırılan Noktalar

• Artırıcı → düşük doğum.
• Azaltıcı → hızlı artış.
• Eğitim ve sağlık → nitelik artırıcı.
• Göç → nüfus politikasının parçası.
• Fransa → artırıcı.
• Japonya → artırıcı.
• Çin → politika değiştirdi.
• Hindistan → azaltıcı.
• Türkiye 1923-1960 → artırıcı.
• Türkiye 1960 sonrası → azaltıcı.
• Günümüzde yaşlanma ve düşük doğurganlık daha önemli.
• Kadın eğitimi doğurganlığı etkiler.

Nüfus Politikaları Kısa Özeti

düşük doğum → artır

yüksek doğum → azalt

eğitim/sağlık → niteliği yükselt

bölgesel yatırım → dağılımı değiştir

yaşlı nüfus → iş gücü sorunu

genç nüfus → eğitim/iş baskısı

Türkiye → dönemlere göre değişen politika