AYT Coğrafya Ulaşım Ders Notu

Ulaşım Ders Notu

Ulaşımı Etkileyen Faktörler

Doğal:

• yer şekilleri
• iklim
• yükselti
• dağların uzanışı
• su yüzeyleri

Beşerî:

• nüfus
• sanayi
• ticaret
• turizm
• teknoloji
• sermaye
• devlet yatırımları

Kara Yolu

esneklik yüksek

kapıdan kapıya

kısa-orta mesafe avantajlı

trafik ve kaza riski yüksek

Demir Yolu

ağır yük

yüksek kapasite

uzun mesafe

birim maliyet düşük

güzergâh esnekliği sınırlı

Deniz Yolu

çok yüksek kapasite

düşük birim maliyet

uluslararası ticaret

hız düşük

limana bağımlı

Hava Yolu

en hızlı

maliyet yüksek

uzak mesafede yolcu taşımacılığı

Boru Hattı

petrol

doğal gaz

sürekli taşıma

Türkiye’de Yer Şekilleri

Karadeniz → dağlar kıyıya paralel

Akdeniz → dağlar kıyıya paralel

Ege → dağlar kıyıya dik

Doğu Anadolu → engebeli ve yüksek

Geçitler

Gülek

Zigana

Belen

Sertavul

Limanlar

İstanbul

İzmir

Mersin

İskenderun

Samsun

Trabzon

Hinterland

limanın iç bölgedeki ekonomik etki alanı

ulaşım bağlantısı güçlendikçe genişler

Boğazlar

İstanbul Boğazı

Çanakkale Boğazı

Karadeniz-Akdeniz bağlantısı

Hava Ulaşımı

İstanbul

Ankara

İzmir

Antalya

Boru Hatları

BTC → petrol

TANAP → doğal gaz

TürkAkım → doğal gaz

Türkiye’nin Konumu

Avrupa-Asya arasında

enerji koridoru

transit ülke

Lojistik

taşıma

depolama

dağıtım

gümrükleme

Sık Karıştırılan Noktalar

• Hız → hava yolu.
• Kapasite → deniz yolu.
• Esneklik → kara yolu.
• Ağır yük → demir yolu.
• Petrol/doğal gaz → boru hattı.
• Karadeniz/Akdeniz → paralel dağlar.
• Ege → kıyıya dik dağlar.
• Hinterland → limanın iç bağlantı alanı.
• BTC → petrol.
• TANAP → doğal gaz.
• Türkiye → transit ülke.

Ulaşım Kısa Özeti

kara → esnek

demir → ağır yük

deniz → ucuz ve yüksek kapasite

hava → hızlı

boru → enerji

Ege → ulaşım kolay

Karadeniz/Akdeniz → geçit önemli

liman → hinterland

Türkiye → transit