AYT Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Din, Kültür ve Medeniyet Ders Notu

Din, Kültür ve Medeniyet – Ders Notu

Kültür ve Medeniyet

Kültür bir topluma özgü maddi ve manevi değerlerdir. Medeniyet birçok kültürün ortak birikimidir. Dil, din, ahlak, gelenek kültürün unsurlarıdır.

Örnek: Dil, din ve gelenekler kültürün unsurlarıdır.

Din ve Kültür

Din kültürü biçimlendirir; kültür de dinin yaşanışını etkiler. Din evrensel, kültür toplumsaldır.

İslam Medeniyetinin Kurumları

Beytü’l-Hikme (Bağdat, tercüme ve bilim), medrese (Nizamiye), rasathane (gökbilim), darüşşifa (hastane), külliye, vakıf (hayır kurumu), ahilik (esnaf teşkilatı).

Örnek: Hastaneye darüşşifa denir.

Bilim İnsanları

El-Harezmî cebir, İbn-i Sina tıp ve felsefe, Farabî İkinci Muallim, Birunî astronomi ve coğrafya, El-Cezerî mühendislik, Uluğ Bey ve Ali Kuşçu gökbilim, İbn Rüşd felsefe ve tıp, Piri Reis harita, Kaşgarlı Mahmud sözlük.

Sanat ve Mimari

Hat güzel yazı, tezhip süsleme, minyatür resimleme sanatıdır. Mimar Sinan: Şehzade, Süleymaniye, Selimiye.

Etkileşim ve Küreselleşme

Kültürel etkileşim zenginleştirir; yozlaşma ise kendi değerlerden kopmaktır. Kültürel miras korunmalıdır.

Geçmiş AYT Soru Kalıpları

• kültür–medeniyet ayrımı,
• din–kültür etkileşimi,
• kurum ve işlev,
• bilim insanı–alan eşleştirme,
• sanat ve mimari.

Sık Karıştırılanlar

• Kültür ile medeniyet.
• Tezhip ile minyatür.
• Külliye ile vakıf.

Kısa Özet

Önce kavramı sınıflandır, din–kültür etkileşimini kur, kurumları işleviyle, bilim insanlarını alanıyla, sanatları türüyle eşleştir.