AYT Fizik Newton’un Hareket Yasaları Ders Notu

Newton’un Hareket Yasaları Ders Notu

Newton yasaları, kuvvet ile hareket arasındaki ilişkiyi açıklar.

Net Kuvvet

Bir cisme etki eden bütün kuvvetlerin vektörel toplamıdır.

**Fnet = ΣF**

Newton’un Birinci Yasası

Net kuvvet sıfırsa:

**a = 0**

Cisim duruyorsa durur, hareketliyse sabit hızla devam eder.

Kısa eşleştirme:

Newton 1 → eylemsizlik

Eylemsizlik

Hareket durumunu koruma eğilimidir.

Kütle arttıkça eylemsizlik artar.

Newton’un İkinci Yasası

**ΣF = m·a**

İvme:

• net kuvvetle doğru,
• kütleyle ters

orantılıdır.

Newton’un Üçüncü Yasası

Etki-tepki kuvvetleri:

• eşit büyüklükte,
• zıt yönde,
• farklı cisimler üzerindedir.

Önemli:

Birbirlerini yok etmezler.

Ağırlık

**G = mg**

Kütle değişmez, ağırlık g’ye bağlıdır.

Normal Kuvveti

Yüzeyin cisme dik uyguladığı kuvvettir.

Her zaman mg olmak zorunda değildir.

Statik Sürtünme

**fs ≤ μsN**

Maksimum:

**fs,max = μsN**

Önemli:

Statik sürtünme her zaman maksimum değildir.

Kinetik Sürtünme

**fk = μkN**

Kayma sırasında kullanılır.

Yatay Düzlem

Sürtünme yoksa:

**F = ma**

Sürtünme varsa:

**Fnet = F - f**

Eğik Düzlem

Ağırlığın paralel bileşeni:

**mg sinθ**

Dik bileşeni:

**mg cosθ**

Başka dik kuvvet yoksa:

**N = mg cosθ**

Sürtünmesiz Eğik Düzlem

**a = g sinθ**

Kütleden bağımsızdır.

İdeal İp

İp:

• kütlesiz,
• esnemez

kabul edilir.

Aynı ip boyunca gerilme büyüklüğü aynıdır.

Bağlı Cisimler

Sürtünmesiz yatay düzlemde:

**a = F / (m₁+m₂)**

Önce sistem ivmesi, sonra tek cisimden gerilme bulunabilir.

Atwood Düzeneği

m₂>m₁ için:

**a = (m₂-m₁)g / (m₁+m₂)**

Asansör

Yukarı ivme:

**N = m(g+a)**

Aşağı ivme:

**N = m(g-a)**

Sabit hız:

**N = mg**

Serbest düşme:

**N = 0**

Denge

**ΣF = 0**

ve:

**a = 0**

Hız sıfır olmak zorunda değildir.

Sık Karıştırılan Noktalar

• Net kuvvet sıfırsa ivme sıfırdır.
• Net kuvvet sıfır olması hızın sıfır olması değildir.
• İvme net kuvvet yönündedir.
• Etki-tepki farklı cisimlere etki eder.
• Normal kuvvet her zaman mg değildir.
• Statik sürtünme her zaman μsN değildir.
• Kinetik sürtünme μkN’dir.
• Eğik düzlem paralel bileşeni mg sinθ’dir.
• Eğik düzlem dik bileşeni mg cosθ’dir.
• İdeal ip boyunca gerilme aynıdır.
• Asansörde tartı N kuvvetini gösterir.
• Serbest düşmede görünen ağırlık sıfırdır.

Newton’un Hareket Yasaları Kısa Özeti

Newton 1 → Fnet=0 → a=0

Newton 2 → ΣF=ma

Newton 3 → eşit ve zıt, farklı cisimler

Ağırlık → mg

Statik sürtünme → fs≤μsN

Kinetik sürtünme → μkN

Eğik düzlem paralel → mg sinθ

Eğik düzlem dik → mg cosθ

Sürtünmesiz eğik düzlem → a=g sinθ

Asansör yukarı → N=m(g+a)

Asansör aşağı → N=m(g-a)