AYT Kimya Enerji Kaynakları ve Bilimsel Gelişmeler Ders Notu

Enerji Kaynakları ve Bilimsel Gelişmeler – Ders Notu

Enerji Kaynakları

Yenilenemez: kömür, petrol, doğal gaz, uranyum. Yenilenebilir: güneş, rüzgâr, hidroelektrik, jeotermal, biyokütle. Hidrojen enerji taşıyıcısıdır.

Örnek: Kömür, güneş, rüzgâr ve doğal gazdan 2’si yenilenebilirdir.

Fosil Yakıtlar ve Petrol

Petrol fraksiyonlu damıtmayla ayrılır; düşük kaynama noktalı fraksiyonlar kulenin üstünde toplanır. Oktan sayısı benzin kalitesini gösterir: izooktan 100, n-heptan 0.

Örnek: %70 izooktan içeren benzinin oktan sayısı 70’tir.

Isı, Yakıt Değeri ve Verim

Q = n · |ΔH|; yakıt değeri = |ΔH| / M; verim = yararlı enerji / toplam enerji · 100.

Örnek: 32 g CH₄ (ΔH = −890 kJ/mol) 1780 kJ verir. H₂ için yakıt değeri 143 kJ/g’dır.

Çevresel Etkiler

CO₂, CH₄, su buharı sera gazlarıdır. Fosil yakıt kullanımı küresel ısınmaya yol açar. SO₂ ve NOx asit yağmuruna neden olur.

Örnek: 2 mol C₃H₈ yanınca 6 mol CO₂ oluşur.

Nükleer Enerji

Fisyon çekirdeğin bölünmesi, füzyon çekirdeklerin birleşmesidir. Yarı ömürde madde miktarı yarıya iner.

Örnek: 80 g madde, yarı ömür 10 yıl: 30 yıl sonra 10 g kalır.

Hidrojen ve Yakıt Hücresi

H₂ yandığında yalnızca su oluşur. Yakıt hücresi kimyasal enerjiyi doğrudan elektriğe çevirir. Yeşil hidrojen su elektrolizinden elde edilir.

Bilimsel Gelişmeler

Grafen karbondandır; silisyum yarı iletken ve güneş pilidir; nanoteknoloji 1–100 nm yapılarla çalışır; yeşil kimya atığı azaltır.

Geçmiş AYT Soru Kalıpları

• enerji kaynağı sınıflandırma,
• yanma ısısı ve yakıt değeri,
• nükleer tepkime denkleştirme,
• sera gazı ve CO₂ hesabı,
• yarı ömür ve verim.

Sık Karıştırılanlar

• Fisyon ile füzyon.
• kJ/mol ile kJ/g.
• Yarı ömrün doğrusal olmaması.

Kısa Özet

Kaynağın türünü belirle, ısı için mol ile ΔH’yi çarp, nükleer tepkimede kütle sayısı ve atom numarasını koru, verimde yararlı enerjiyi toplam enerjiye böl.