AYT Kimya Gazlar Ders Notu

Gazlar – Ders Notu

Gazların Genel Özellikleri

Gaz tanecikleri arası uzaktır, sürekli ve rastgele hareket eder. Ortalama kinetik enerji mutlak sıcaklıkla doğru orantılıdır.

Basınç ve Manometre

1 atm = 760 mmHg = 76 cmHg. T(K) = t(°C) + 273.

Örnek: 2 atm = 152 cmHg.

Örnek: Dış basınç 76 cmHg, gaz tarafında civa 10 cm aşağıda ise gaz basıncı 86 cmHg.

Gaz Yasaları

Boyle: PV sabit. Charles: V/T sabit. Gay-Lussac: P/T sabit. Avogadro: V/n sabit.

Örnek: 1 atm, 6 L gaz basınç 3 atm yapılırsa 2 L olur.

Örnek: 300 K’de 4 L gaz 600 K’de 8 L olur.

Örnek: 27°C’de 2 atm gaz 327°C’de 4 atm olur.

İdeal Gaz Denklemi

PV = nRT, R = 0,082. Normal koşullarda 1 mol gaz 22,4 L. d = PM/RT.

Örnek: 0,2 mol gaz 2 L’de 300 K’de 2,46 atm.

Örnek: 4,4 g CO₂ normal koşullarda 2,24 L.

Örnek: Normal koşullarda yoğunluğu 1,25 g/L olan gazın mol kütlesi 28.

Gaz Karışımları

P_toplam = P_A + P_B. P_A = X_A · P_toplam.

Örnek: 2 mol He ve 3 mol Ne, toplam 10 atm → P_He = 4 atm.

Örnek: 2 L 3 atm ve 3 L 2 atm gazlar karıştırılırsa 2,4 atm.

Graham Yasası

r₁/r₂ = √(M₂/M₁). Hafif gaz hızlı yayılır.

Örnek: H₂ ve O₂ hız oranı 4.

Örnek: CH₄ ve SO₂ hız oranı 2.

Tepkimelerde Gaz Hacmi

Aynı koşulda hacim oranı katsayı oranıdır.

Örnek: N₂ + 3H₂ → 2NH₃ için 6 L N₂ ve 12 L H₂ ile toplam 10 L gaz kalır.

Gerçek Gazlar

Yüksek sıcaklık ve düşük basınçta ideale yaklaşır; düşük sıcaklık ve yüksek basınçta sapar.

Geçmiş AYT Soru Kalıpları

• gaz yasaları,
• ideal gaz denklemi,
• kısmi basınç,
• manometre,
• Graham yasası,
• tepkimelerde gaz hacmi.

Sık Karıştırılanlar

• Kelvin kullanmayı unutma.
• 22,4 L yalnızca normal koşullarda.
• R = 0,082 yalnızca atm ve L için.
• Hafif gaz hızlı yayılır.

Kısa Özet

Sıcaklığı kelvine çevir, sabit büyüklükleri belirle, uygun yasayı yaz. Karışımda mol kesri, yayılmada Graham, manometrede seviye farkı kullan.