AYT Kimya Kimyasal Denge Ders Notu

Kimyasal Denge – Ders Notu

Dinamik Denge

İleri ve geri hızlar eşittir; derişimler sabittir. Tepkime durmaz.

Denge Bağıntısı

Kc = ürünler üssü katsayı / girenler üssü katsayı. Saf katı ve sıvı yazılmaz.

Örnek: N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃; N₂ = 1, H₂ = 2, NH₃ = 4 → Kc = 16/8 = 2.

Örnek: 2A ⇌ B; A = 0,5, B = 1 → Kc = 4.

Q ve K

Q < K ileri, Q > K geri yönde ilerler.

Örnek: A + B ⇌ C, K = 10; Q = 20 → geri yön.

Le Chatelier İlkesi

Etki azaltılacak yöne kayar. Basınç artınca gaz mol sayısı az olan yöne kayar. Sıcaklık artınca endotermik yöne kayar ve K değişir. Katalizör dengeyi kaydırmaz.

K’nın İlişkileri

Ters tepkime 1/K, n katı Kⁿ, toplam tepkime K’ların çarpımı. Kp = Kc · (RT)^Δn.

Örnek: A ⇌ B için K = 4 ise B ⇌ A için K = 0,25.

Örnek: K₁ = 0,5 ve K₂ = 8 ise toplam K = 4.

Denge Hesapları

Başlangıç, değişim, denge tablosu kur.

Örnek: 1 mol N₂O₄ %40 ayrışırsa 0,8 mol NO₂ oluşur.

Geçmiş AYT Soru Kalıpları

• Kc hesabı,
• Q ile K karşılaştırması,
• Le Chatelier,
• K ilişkileri,
• ayrışma yüzdesi ve verim.

Sık Karıştırılanlar

• Saf katı ve sıvıyı bağıntıya yazmak.
• Katalizörün dengeyi kaydırdığını sanmak.
• Hacim değişince K değişir sanmak.

Kısa Özet

Denge bağıntısını doğru yaz. Q ile K’yı karşılaştırarak yönü bul. Le Chatelier’de etkiyi azaltan yöne kay. K yalnızca sıcaklığa bağlıdır.