AYT Kimya Modern Atom Teorisi Ders Notu

Modern Atom Teorisi – Ders Notu

Bohr Atom Modeli

Elektron belirli yörüngelerde bulunur. Hidrojen için E = −13,6/n² eV.

Örnek: n = 2 için E = −3,4 eV.

Örnek: 2→1 geçişinde yayılan enerji 10,2 eV.

Örnek: n = 4’ten başlayan geçişlerde en fazla 6 çizgi oluşur.

Bohr Modelinin Sınırları

Yalnızca tek elektronlu taneciklerde başarılıdır; çok elektronlu atomları açıklayamaz.

Dalga–Parçacık İkiliği

Elektron dalga gibi davranabilir. Heisenberg belirsizlik ilkesine göre konum ve momentum aynı anda kesin bilinemez.

Kuantum Sayıları

n: katman. l: 0’dan n − 1’e (s, p, d, f). mₗ: −l’den +l’ye. mₛ: ±1/2.

Örnek: n = 3 için l = 0, 1, 2.

Örnek: l = 2 için mₗ’nin 5 değeri vardır.

Örnek: n = 3 katmanında en fazla 18 elektron bulunur.

Orbitaller

s: 1 orbital, p: 3, d: 5, f: 7. Bir katmanda n² orbital bulunur.

Elektron Dizilimi Kuralları

Aufbau: düşük enerjili orbital önce dolar. Pauli: dört kuantum sayısı aynı olan iki elektron yoktur. Hund: eş enerjili orbitallerde önce birer elektron yerleşir.

Örnek: 8O → 1s² 2s² 2p⁴ → 2 eşleşmemiş elektron.

Örnek: 7N → 3 eşleşmemiş elektron.

İstisnalar ve İyonlar

Cr: 3d⁵ 4s¹. Cu: 3d¹⁰ 4s¹. Katyonlarda önce 4s elektronu verilir.

Örnek: Fe³⁺ iyonunun 3d alt katmanında 5 elektron vardır.

Manyetik Özellik

Eşleşmemiş elektron varsa paramagnetik, yoksa diamagnetik.

Örnek: Ne ve Mg diamagnetik, N ve O paramagnetiktir.

Geçmiş AYT Soru Kalıpları

• Bohr modeli ve enerji düzeyleri,
• kuantum sayıları,
• elektron dizilimi,
• istisnalar,
• manyetik özellik,
• katman ve orbital sayıları.

Sık Karıştırılanlar

• Yörünge ile orbital aynı değildir.
• Katyonda önce 4s elektronu verilir.
• Cr ve Cu istisnadır.
• Hund kuralını unutma.

Kısa Özet

Elektron sayısını bul, Aufbau sırasıyla yaz, istisnaları kontrol et. Eşleşmemiş elektronları Hund kuralına göre say. Kuantum sayılarında n’den l’yi, l’den mₗ’yi türet.