AYT Tarih Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu Ders Notu

Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu – Ders Notu

Kuruluş Ortamı

Osmanlı Beyliği Bizans sınırında bir uç beyliği olarak kuruldu.

Büyümeyi kolaylaştıran etkenler:

• Bizans’ın zayıf olması,
• Balkanlarda siyasi birliğin bulunmaması,
• gaza anlayışı,
• iskân politikası,
• fethedilen yerlerde düzenli yönetim,
• başarılı hükümdar ve komutanlar.

Osman Bey

Önemli gelişme: Koyunhisar Savaşı.

1302’de Bizans’a karşı kazanıldı ve Osmanlı’nın bölgedeki siyasi etkisini artırdı.

Orhan Bey

• Bursa fethedildi ve başkent oldu.
• Maltepe Savaşı kazanıldı.
• İznik ve İzmit alındı.
• Karesioğulları Osmanlı’ya katıldı.
• Rumeli’ye geçiş başladı.
• İlk düzenli yaya ve müsellem birlikleri oluşturuldu.
• İznik’te medrese açıldı.

Karesioğulları

Osmanlı’ya katılan ilk Türk beyliklerinden biridir.

Sonuçları:

• donanma kazanıldı,
• deneyimli komutanlar elde edildi,
• Rumeli’ye geçiş kolaylaştı.

Rumeli’ye Geçiş

Çimpe Kalesi Osmanlıların Rumeli’deki ilk kalıcı üslerinden biri oldu.

İskân Politikası

Anadolu’dan Türk nüfus Rumeli’ye yerleştirildi.

Amaç:

• kalıcılık,
• güvenlik,
• üretim,
• yeni fetihlere destek.

Birinci Murad

• Edirne fethedildi.
• Başkent Edirne’ye taşındı.
• Sırpsındığı kazanıldı.
• Çirmen kazanıldı.
• Birinci Kosova kazanıldı.

Yıldırım Bayezid

• Anadolu Türk siyasi birliği için çalıştı.
• İstanbul’u kuşattı.
• Anadolu Hisarı’nı yaptırdı.
• Niğbolu’yu kazandı.
• Ankara Savaşı’nı kaybetti.

Ankara Savaşı

1402.

Osmanlı ile Timur arasında yapıldı.

Sonuçları:

• Yıldırım Bayezid esir düştü,
• Anadolu Türk siyasi birliği bozuldu,
• bazı beylikler yeniden kuruldu,
• Fetret Devri başladı.

Fetret Devri

1402-1413 arasında taht mücadeleleri yaşandı.

Merkezî otorite zayıfladı.

Çelebi Mehmed

Fetret Devri’ni sona erdirdi ve devleti yeniden toparladı.

Bu nedenle ikinci kurucu olarak anılır.

İkinci Murad

• Varna Savaşı’nı kazandı.
• İkinci Kosova Savaşı’nı kazandı.
• Balkanlardaki Osmanlı hâkimiyetini güçlendirdi.

Sık Karıştırılan Noktalar

• Osman Bey → Koyunhisar.
• Orhan Bey → Bursa, Maltepe, Karesi, Rumeli.
• Birinci Murad → Edirne, Sırpsındığı, Çirmen, Birinci Kosova.
• Yıldırım Bayezid → Niğbolu ve Ankara.
• Çelebi Mehmed → Fetret’i bitirme.
• İkinci Murad → Varna ve İkinci Kosova.

Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu Kısa Özeti

Osmanlılar Bizans sınırındaki uç bölgesinde hızla büyüdü. Orhan Bey döneminde devletleşme ve Rumeli’ye geçiş başladı. Birinci Murad Balkanlarda hâkimiyeti güçlendirdi. Yıldırım Bayezid döneminde Anadolu birliği hedeflendi ancak Ankara Savaşı Fetret Devri’ni başlattı. Çelebi Mehmed devleti toparladı; İkinci Murad Varna ve İkinci Kosova zaferleriyle Balkan üstünlüğünü pekiştirdi.