AYT Türk Dili ve Edebiyatı Halk Edebiyatı Ders Notu

Halk Edebiyatı Ders Notu

Ana Kollar

Anonim Halk Edebiyatı

Âşık Tarzı Halk Edebiyatı

Dinî-Tasavvufi Halk Edebiyatı

Genel Özellikler

Sade Türkçe

Hece ölçüsü

Dörtlük

Yarım uyak

Sözlü gelenek

Anonim Halk Edebiyatı

Mani → 7'li hece, aaxa, tek dörtlük

Türkü → bent + kavuştak + ezgi

Ninni → çocuk uyutma

Ağıt → ölüm ve acı

Masal → olağanüstü kurmaca

Efsane → inanış ve gerçeklik iddiası

Fıkra → kısa, güldürücü/düşündürücü

Bilmece → buldurma

Tekerleme → ses oyunu

Atasözü → kalıplaşmış öğüt

Âşık Tarzı Halk Edebiyatı

Saz

Mahlas

Hece

Dörtlük

Koşma → 11'li

Semai → 8'li

Varsağı → 8'li, bre/hey, yiğitçe

Destan → 11'li, uzun

Koşma Türleri

Güzelleme → aşk, doğa

Koçaklama → yiğitlik

Taşlama → eleştiri

Ağıt → ölüm

Önemli Âşıklar

Karacaoğlan → güzelleme

Köroğlu → koçaklama

Dadaloğlu → Avşar, özgürlük

Seyrani → taşlama

Âşık Ömer → halk + divan etkisi

Gevheri → halk + divan etkisi

Dinî-Tasavvufi Halk Edebiyatı

İlahi → Allah sevgisi

Nefes → Alevi-Bektaşi

Nutuk → tasavvuf yolunu öğretme

Şathiye → görünüşte şakalı, özünde tasavvufi

Devriye → devir düşüncesi

Önemli Sanatçılar

Ahmet Yesevi → hikmet

Yunus Emre → ilahi, sade Türkçe, tasavvuf

Hacı Bektaş Veli → Makalat

Kaygusuz Abdal → şathiye, nefes

Pir Sultan Abdal → nefes, deyiş

Sık Karıştırılan Noktalar

• Mani → 7'li.
• Koşma → 11'li.
• Semai → 8'li.
• Varsağı → 8'li ve yiğitçe.
• Türkü → kavuştak.
• Karacaoğlan → güzelleme.
• Köroğlu → koçaklama.
• Seyrani → taşlama.
• İlahi → Allah sevgisi.
• Nefes → Alevi-Bektaşi.
• Nutuk → öğretme.
• Şathiye → tasavvufi mizah.
• Devriye → devir düşüncesi.

Halk Edebiyatı Kısa Özeti

anonim → mani/türkü

âşık → saz/mahlas

tekke → tasavvuf

mani → 7'li

koşma → 11'li

semai → 8'li

varsağı → bre/hey

güzelleme → aşk

koçaklama → yiğitlik

taşlama → eleştiri