AYT Biyoloji Genetik Şifre ve Protein Sentezi Ders Notu

Genetik Şifre ve Protein Sentezi Ders Notu

Bilgi Akışı

DNA → RNA → Protein

Transkripsiyon → DNA’dan RNA

Translasyon → mRNA’dan protein

Genetik Şifre

Kodon → mRNA

Antikodon → tRNA

64 kodon

61 amino asit kodonu

3 stop kodonu

UAA

UAG

UGA

AUG → başlangıç + metiyonin

Transkripsiyon

RNA polimeraz görev yapar.

Kalıp DNA → 3'→5'

RNA sentezi → 5'→3'

DNA A → RNA U

DNA T → RNA A

DNA G → RNA C

DNA C → RNA G

Kodlayan Zincir

mRNA ile büyük ölçüde aynıdır.

Fark:

DNA’da T

mRNA’da U

RNA İşlenmesi

İntron → çıkarılır

Ekzon → birleştirilir

Ökaryotlarda olgun mRNA oluşur.

RNA Çeşitleri

mRNA → kodon + mesaj

tRNA → antikodon + amino asit

rRNA → ribozom

Translasyon

Başlama

Uzama

Sonlanma

Ribozom mRNA’yı okur.

tRNA amino asit getirir.

Peptit bağı kurulur.

Stop kodonunda sentez sonlanır.

Hesaplamalar

n amino asit:

n-1 peptit bağı

n amino asit taşıma olayı

Stop dahil n+1 kodon

Kodlama bölgesinde 3×(n+1) nükleotit

Poliribozom

Tek mRNA

Çok ribozom

Çok sayıda aynı polipeptit

Mutasyon Etkileri

Sessiz → amino asit değişmeyebilir

Yanlış anlamlı → amino asit değişebilir

Anlamsız → erken stop

Çerçeve kayması → sonraki kodonlar değişebilir

Prokaryot-Ökaryot

Prokaryot → transkripsiyon ve translasyon sitoplazmada, eş zamanlı olabilir

Ökaryot → transkripsiyon çekirdekte, translasyon sitoplazmada

Sık Karıştırılan Noktalar

• Kodon mRNA’dadır.
• Antikodon tRNA’dadır.
• AUG hem başlangıç hem metiyonindir.
• Stop kodonuna tRNA gelmez.
• RNA 5'→3' sentezlenir.
• Kalıp DNA 3'→5' okunur.
• İntron çıkarılır.
• Ekzon kalır.
• n amino asitte n-1 peptit bağı vardır.
• Poliribozom aynı mRNA’dan çok protein üretir.

Genetik Şifre ve Protein Sentezi Kısa Özeti

DNA → RNA → protein

RNA polimeraz → transkripsiyon

ribozom → translasyon

mRNA → kodon

tRNA → antikodon

rRNA → ribozom

AUG → başla

UAA/UAG/UGA → dur

n amino asit → n-1 bağ