AYT Fizik Elektriksel Potansiyel Ders Notu

Elektriksel Potansiyel Ders Notu

Elektriksel potansiyel, elektrik alan içindeki bir noktanın birim yük başına elektriksel potansiyel enerjisini ifade eder.

Elektriksel Potansiyel Enerji

İki noktasal yük için:

**U = kq₁q₂/r**

Aynı işaretli yükler → U pozitif

Zıt işaretli yükler → U negatif

Elektriksel Potansiyel

**V = U/q**

Noktasal kaynak için:

**V = kQ/r**

Birimi:

**Volt**

Uzaklık Bağımlılığı

Potansiyel:

**V∝1/r**

Elektrik alan:

**E∝1/r²**

Kısa ayrım:

Potansiyel → 1/r

Alan → 1/r²

Toplam Potansiyel

**Vtoplam = ΣV**

Potansiyel skaler olduğu için cebirsel toplanır.

Potansiyel Farkı

**ΔV = Vson - Vilk**

Potansiyel Enerji Değişimi

**ΔU = qΔV**

q işaretli kullanılmalıdır.

Elektrik Alanın Yaptığı İş

**Walan = -ΔU**

ve:

**Walan = q(Vilk-Vson)**

Dış Kuvvet İşi

Yavaş taşıma ve kinetik enerji değişimi yoksa:

**Wdış = ΔU**

Eş Potansiyel

Aynı potansiyelde:

**ΔV=0**

**ΔU=0**

Elektriksel iş sıfırdır.

Elektrik Alan ve Eş Potansiyel

Elektrik alan çizgileri eş potansiyel yüzeylere diktir.

Alan yönünde potansiyel azalır.

Düzgün Elektrik Alan

Alan doğrultusunda:

**|ΔV|=Ed**

ve:

**E=|ΔV|/d**

Enerji Korunumu

Yalnız elektriksel kuvvet iş yapıyorsa:

**ΔK=-ΔU**

Sık Karıştırılan Noktalar

• Potansiyel skalerdir.
• V=kQ/r’dir.
• Potansiyel 1/r ile değişir.
• Toplam potansiyel cebirsel toplanır.
• U=kq₁q₂/r’dir.
• ΔU=qΔV’de yükün işareti korunur.
• Alanın yaptığı iş -ΔU’dur.
• Eş potansiyelde iş sıfırdır.
• Elektrik alan eş potansiyellere diktir.
• Alan yönünde potansiyel azalır.
• V=0 olması E=0 anlamına gelmez.
• Düzgün alanda |ΔV|=Ed’dir.

Elektriksel Potansiyel Kısa Özeti

U → kq₁q₂/r

V → kQ/r

Toplam V → cebirsel toplam

ΔV → Vson-Vilk

ΔU → qΔV

Walan → -ΔU

Eş potansiyel → ΔV=0

Düzgün alan → |ΔV|=Ed

Alan yönü → potansiyel azalır

V=0 → E sıfır olmak zorunda değil