Konu Anlatımı / Ders Notu

Hücre Hasarı, İnflamasyon ve Doku Onarımı Ders Notu

DUS genel patoloji hücre adaptasyonu, nekroz, inflamasyon ve doku onarımı çalışma notları.

Hücre Hasarı, İnflamasyon ve Doku Onarımı — Ders Notu

Adaptasyon ve ölüm

| Kavram | Ayırt edici nitelik | | --- | --- | | Hipertrofi | Hücre boyutunda artış | | Hiperplazi | Hücre sayısında artış | | Atrofi | Hücre boyutu ± sayısında azalma | | Metaplazi | Bir olgun hücre tipinin başka bir olgun tip ile yer değiştirmesi | | Displazi | Epitelde atipi ve maturasyon bozukluğu | | Nekroz | Membran bozulması, sıklıkla inflamasyon | | Apoptoz | Kaspaz aracılı düzenlenmiş ölüm, apoptotik cisimcikler |

Nekroz tiplerini ayır

  • Koagülasyon: iskemik solid organ infarktı, doku çatısı geçici korunabilir.
  • Likefaksiyon: beyin infarktı, apse; enzimatik sindirim.
  • Kazeifikasyon: tüberkülozun bazı granülomlarında amorf nekrotik merkez.
  • Yağ: pankreatitte lipaz, sabunlaşma.
  • Fibrinoid: immün ilişkili damar duvarı hasarı.
  • Kuru/yaş gangren: klinik tanımlamalar.

Kaspaz ve apoptoz

  • İntrinsik: BAX/BAK → mitokondri sitokrom c → apoptosom → kaspaz-9.
  • Ekstrinsik: Fas/TNF ölüm reseptörü → kaspaz-8.
  • Yürütücü: kaspaz-3.
  • BCL-2 antiapoptotiktir.
  • Otofaji, otofagozom-lizozom aracılı geri dönüşümdür; apoptozla özdeş değildir.

Akut inflamasyon sırası

**Vazodilatasyon → geçirgenlik artışı → nötrofil marjinasyon/yuvarlanma → sıkı adezyon → diapedez → kemotaksi → fagositoz.**

  • Yuvarlanma: selektin; adezyon: integrin; diapedez: PECAM-1 (CD31).
  • Kemotaksi: IL-8, C5a, LTB4, bakteriyel ürün.
  • Fagositozda solunum patlaması: NADPH oksidaz; HOCl oluşumu: MPO.
  • C3b: opsonizasyon; C5b–9: membran atak kompleksi.

Mediyatör eşleştirmeleri

| Mediyatör | Sınav ipucu | | --- | --- | | Histamin | Erken vazodilatasyon, geçirgenlik | | PGE2 | Ateş, ağrı duyarlılığı | | LTB4 | Nötrofil kemotaksisi | | LTC4/LTD4/LTE4 | Bronkokonstriksiyon, geçirgenlik | | Bradikinin | Ağrı, geçirgenlik | | TNF/IL-1 | Endotel aktivasyonu, ateş | | IL-6 | Akut faz yanıtı | | VEGF | Anjiyogenez | | TGF-β | Fibrozis ve kollajen birikimi |

Kronik inflamasyon ve iyileşme

Kronik inflamasyonda **makrofaj, lenfosit, plazma hücresi**, doku hasarı ve fibrozis görülebilir. Granülom = epiteloid makrofaj topluluğu; granülasyon dokusu = **yeni damar + fibroblast + gevşek matriks**. Yaranın proliferasyon evresinde granülasyon dokusu oluşur. Erken kollajen III → olgun skarda kollajen I. Sekonder iyileşmede doku kaybı ve kontraksiyon daha fazladır; miyofibroblast rol oynar.

Hemodinamik kısa not

  • Hidrostatik basınç artışı veya onkotik basınç düşüşü → ödem.
  • Endotel hasarı + staz/türbülans + hiperkoagülabilite → **Virchow üçlüsü**.
  • Tromboz yerinde pıhtı; emboli dolaşımda taşınan tıkayıcı materyal.
  • Distrofik kalsifikasyon hasarlı dokuda, serum kalsiyumu normal olsa bile görülür.

Sık Karıştırılanlar

  1. Transüda düşük protein/ basınç dengesi; eksüda inflamatuvar proteinli sıvı.
  2. Granülom ≠ granülasyon.
  3. Apoptoz ≠ nekroz.
  4. PGE₂ ≠ LTB₄.
  5. Integrin ≠ selektin.
  6. Tip III erken kollajen ≠ tip I olgun skar.
  7. Metaplazi ≠ displazi.

Kısa Özet

Hücresel adaptasyonu hasardan ayır; nekroz tipini organla ilişkilendir; akut inflamasyon göç sırasını ve mediyatörleri öğren; kronik granülomla yara granülasyonunu karıştırma. İyileşmede anjiyogenez ve kollajen yeniden düzenlenmesi, trombozda Virchow üçlüsü temel çerçevedir.

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Hücre Hasarı, İnflamasyon ve Doku Onarımı Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Hücre Hasarı, İnflamasyon ve Doku Onarımı Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

DUS Patoloji Hücre Hasarı, İnflamasyon ve Doku Onarımı - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

DUS Patoloji Hücre Hasarı, İnflamasyon ve Doku Onarımı - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

DUS Patoloji Hücre Hasarı, İnflamasyon ve Doku Onarımı - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

DUS Patoloji Hücre Hasarı, İnflamasyon ve Doku Onarımı - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium