Konu Anlatımı / Ders Notu
Arz, Talep ve Piyasa Dengesi – Ders Notu
KPSS Alan Bilgisi İktisat: Arz, Talep ve Piyasa Dengesi konusu için ders notu.
Temel Ayrım: Hareket mi, Kayma mı?
| Olay | Sonuç | |---|---| | Malın kendi fiyatı artar | Talepte yukarı/sola **eğri üzerinde hareket**; arzda yukarı/sağa hareket | | Normal malda gelir artar | Talep sağa kayar | | Düşük malda gelir artar | Talep sola kayar | | İkame malın fiyatı artar | İncelenen mala talep sağa | | Tamamlayıcının fiyatı artar | İncelenen mala talep sola | | Girdi maliyeti yükselir | Arz sola | | Verimlilik artar | Arz sağa |
Denge Değişimi Ezberi
- **Talep ↑:** Fiyat ↑, Miktar ↑.
- **Talep ↓:** Fiyat ↓, Miktar ↓.
- **Arz ↑:** Fiyat ↓, Miktar ↑.
- **Arz ↓:** Fiyat ↑, Miktar ↓.
- **Talep ↑ ve arz ↑:** Miktar ↑ kesin, fiyat ?.
- **Talep ↓ ve arz ↓:** Miktar ↓ kesin, fiyat ?.
- **Talep ↑ ve arz ↓:** Fiyat ↑ kesin, miktar ?.
- **Talep ↓ ve arz ↑:** Fiyat ↓ kesin, miktar ?.
Matematik Şablonu
- `Qd = 100−2P`, `Qs = 20+2P`.
- `100−2P=20+2P` → **P=20**.
- `Q=100−2×20=60`.
- P=15 ise `Qd=70, Qs=50` → **20 talep fazlası**.
- P=25 ise `Qd=50, Qs=70` → **20 arz fazlası**.
Fiyat Kontrolü ve Vergi
- **Tavan:** Dengenin altındaysa **talep fazlası**.
- **Taban:** Dengenin üstündeyse **arz fazlası**.
- **Birim vergi:** `Pb−Ps=t`; `Qd(Pb)=Qs(Ps)`.
- **Vergi geliri:** `t×Qvergi-sonrası`.
- **Rant:** `0,5×fiyat yüksekliği×denge miktarı`.
Kısa Özet
Kendi fiyatındaki değişim **eğri üzerinde hareket**, fiyat dışı belirleyici **eğri kayması** yaratır. Denge için `Qd=Qs` yazılır. Fiyat denge altında **talep fazlası**, üstünde **arz fazlası** oluşur. Bağlayıcı tavan düşük, bağlayıcı taban yüksek fiyattadır. Vergide alıcı ve satıcının fiyatı farklıdır. Rant hesaplarında üçgen alanı kullanılır.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
KPSS Alan Bilgisi İktisat Arz, Talep ve Piyasa Dengesi - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
KPSS Alan Bilgisi İktisat Arz, Talep ve Piyasa Dengesi - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
KPSS Alan Bilgisi İktisat Arz, Talep ve Piyasa Dengesi - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
KPSS Alan Bilgisi İktisat Arz, Talep ve Piyasa Dengesi - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.