Konu Anlatımı / Ders Notu

Kısa ve Uzun Vadeli Borçlar, Karşılıklar ve Tahakkuklar – Ders Notu

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe: Kısa ve Uzun Vadeli Borçlar, Karşılıklar ve Tahakkuklar, ders notu.

Konu Özeti

**3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar** ve **4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar**, işletmenin uygun sınıflandırılmış borçlarını gösterir. Borç hesapları **alacakta artar, borçta azalır**. Ticari borç, kredi borcu, avans ve karşılık aynı yükümlülük türü değildir.

Temel Hesap Kodları

| Hesap | Anlamı | |---|---| | 300 | Banka Kredileri – kısa vadeli | | 303 | Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri – kısa vade | | 320 | Satıcılar – kısa vadeli cari ticari borç | | 321 | Borç Senetleri – kısa vadeli senetli ticari borç | | 331 | Ortaklara Borçlar | | 335 | Personele Borçlar | | 340 | Alınan Sipariş Avansları | | 360 | Ödenecek Vergi ve Fonlar | | 361 | Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri | | 370 | Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları | | 371 | Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri **(-)** | | 372 | Kıdem Tazminatı Karşılığı – kısa vade | | 380 | Gelecek Aylara Ait Gelirler | | 381 | Gider Tahakkukları – kısa vade | | 391 | Hesaplanan KDV | | 400 | Banka Kredileri – uzun vadeli | | 420/421 | Uzun vadeli Satıcılar/Borç Senetleri | | 440 | Alınan Sipariş Avansları – uzun vade | | 472 | Kıdem Tazminatı Karşılığı – uzun vade | | 480/481 | Gelecek Yıllara Ait Gelirler/Gider Tahakkukları |

Kodlar klasik **Tekdüzen Hesap Planı** içindir. Güncel standartlar finansal raporlamada daha ayrıntılı ölçüm ve sınıflandırma koşulları getirebilir.

Kısa ve Uzun Vade Aktarımı

400 hesabında 180.000 TL uzun vadeli kredi vardır. Sonraki yıl ödenecek 45.000 TL kısmı, uygun klasik plan kapsamında **400 borç 45.000 / 303 alacak 45.000** aktarılır. Uzun vadede **135.000**, kısa vadede **45.000**, toplamda hâlâ **180.000 TL** kalır. TMS 1'de raporlama günü erteleme hakkı ve diğer sınıflandırma ölçütleri dikkate alınır.

Avans, Erteleme ve Tahakkuk

  • **Alınan avans 340**: müşteri henüz teslim yapılmadan para ödemiştir → **102 borç / 340 alacak**.
  • **Verilen avans 159/259**: işletmenin stok/duran varlık için satıcıya yaptığı ön ödemedir; varlık niteliğindedir.
  • **380 Gelecek Aylara Ait Gelirler**: gelecek döneme ilişkin peşin tahsil edilmiş, henüz kazanılmamış gelir.
  • **381 Gider Tahakkukları**: cari döneme ait uygun kesin giderin ödemesi izleyen aylara kalmıştır.
  • **480/481**: uzun dönemli benzer hesaplar.

**Altı aylık hizmet peşin 60.000 TL, üç ay kazanıldıysa:** **30.000 TL** kazanılmış gelir; **30.000 TL** 380de henüz kazanılmamış gelir. **Aralık gideri 4.000 TL ocakta ödenirse:** cari dönemde ilgili gider borç/**381 alacak**, ödeme yapılınca **381 borç/102 alacak**.

Faiz ve Borç Hesaplama

Basit örnek faiz = **anapara × yıllık faiz oranı × (ay/12)**. 100.000 TL, %12, üç ay → **3.000 TL** dönem faizi. Kredinin 100.000 TL anaparası otomatik olarak gider olmaz. Vergi, aktifleştirme ve faiz uygulama ayrıntıları sorudaki varsayıma bağlıdır.

Karşılık ve Koşullu Borç

TMS 37de **mevcut yükümlülük + olası ekonomik kaynak çıkışı + güvenilir tahmin** sağlanırsa karşılık muhasebeleştirilebilir. **Koşullu borç** normalde bilanço borcu olarak kaydedilmez; açıklama gerekebilir. **Koşullu varlık**, kazanım olasılığına dayanarak otomatik olarak tanınmaz. **370** dönem vergisi karşılığı; **371 (-)** peşin ödenen dönem vergisi için düzenleyicidir. **372/472** kıdem tazminatı karşılığının klasik kısa/uzun vade kodlarıdır; TMS 19 hükümleri ayrıca göz önüne alınır.

Sık Karıştırılan Noktalar

  • 300/400 ile 303: kredi ve kısa vadeye düşen uzun vadeli taksit.
  • 320 Satıcılar/120 Alıcılar; 320/321 senetsiz-senetli ticari borç.
  • 340 alınan sipariş avansı/159 veya 259 verilen avans.
  • 360 vergi/361 sosyal güvenlik/391 hesaplanan KDV.
  • 370 karşılık/371 eksi peşin vergi.
  • 380 gelecek ay gelir ertelemesi/381 dönem gider tahakkuku.
  • 372 kısa/472 uzun vadeli kıdem karşılığı.
  • Karşılık/koşullu borç/koşullu varlık.
  • Kredi anaparası/faiz gideri.
  • Uzun vade sınıflaması/gerçek ödeme.

Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım

İşlemin kaynağını, vadesini, senet durumunu ve zaman ilişkisini belirle. Pasif hesaptaki artışı alacağa, borcun kapanmasını borca yaz. Finansal borç anaparasını gelirden, faizini anaparadan ayır. Tahakkuk ve ertelemelerde nakit tarihini tek başına ölçüt alma. Karşılık için tanıma şartlarını kontrol et.

Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın

3/4 sınıflarını, 300/400, 303, 320/321, 340, 360/361, 370/371, 380/381, 372/472 ve 480/481 hesaplarını ayırabilmeli; temel yevmiye kayıtları, basit faiz, gelir ertelemesi, gider tahakkuku, vade aktarımı ve borç oranı sorularını çözebilmelisin.

Kısa Özet

  • **3 kısa, 4 uzun vadeli yabancı kaynaklar.**
  • **300/400 banka kredisi; 303 kısa vadeye düşen taksit.**
  • **320 cari satıcı borcu; 321 ticari borç senedi.**
  • **340 alınan avans pasif; 159/259 verilen avans aktiftir.**
  • **360 vergi; 361 sosyal güvenlik; 391 hesaplanan KDV.**
  • **370 karşılık, 371 peşin ödenen vergi (-).**
  • **380 peşin alınmış gelecek ay geliri; 381 cari dönem gider tahakkuku.**
  • **400→303 aktarımı toplam borcu değiştirmez.**
  • **Pasif hesap alacakta artar, borçta azalır.**

Bu Üniteyi Pekiştir

Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.

Konu Anlatımı

Kısa ve Uzun Vadeli Borçlar, Karşılıklar ve Tahakkuklar – Konu Anlatımı

Konuyu ayrıntılı ve öğretici şekilde öğren.

Konu Anlatımını Aç
Hızlı Tekrar

Kısa ve Uzun Vadeli Borçlar, Karşılıklar ve Tahakkuklar – Hızlı Tekrar

Sınav öncesi kritik bilgilerle hızlı tekrar yap.

Hızlı Tekrarı Aç
Kolay

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe Kısa ve Uzun Vadeli Borçlar, Karşılıklar ve Tahakkuklar - Kolay Test

20 soru

Temel kavramları kontrol et

Testi Çöz
Orta

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe Kısa ve Uzun Vadeli Borçlar, Karşılıklar ve Tahakkuklar - Orta Test

20 soru

Bilgini uygulamaya geçir

Testi Çöz
Zor

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe Kısa ve Uzun Vadeli Borçlar, Karşılıklar ve Tahakkuklar - Zor Test

20 soru

Detay ve yorum gücünü ölç

Testi Çöz
Karma

KPSS Alan Bilgisi Muhasebe Kısa ve Uzun Vadeli Borçlar, Karşılıklar ve Tahakkuklar - Karma Test 1

20 soru

Gerçek sınav temposunda kendini dene

Testi Çöz
PDF İndirme

Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium