Türkiye’de Nüfus ve Yerleşme Hızlı Tekrar

Türkiye’de Nüfus ve Yerleşme — Hızlı Tekrar

Kritik Bilgiler

Kısa Hatırlatmalar

• Fiziki etken: Yükselti, iklim, eğim, su, verimli arazi.
• Beşerî etken: İş, sanayi, liman, ulaşım, eğitim, turizm.
• Piramidin geniş tabanı: Genç kuşakların payı görece büyük olabilir.
• Dar taban: Doğumların azalmasıyla uyumlu olabilir; toplam nüfusun azaldığını tek başına kanıtlamaz.
• Toplu/dağınık: Evlerin mekândaki dizilişi; sürekli/geçici: Yıl boyunca kullanım durumu.

ÖSYM Soru Kalıpları

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• Nüfusu fazla olan ilin yoğunluğu mutlaka fazla değildir.
• İç göçte ülke sınırı aşılmaz; dış göçte aşılır.
• Bağımlılık oranı bir istihdam göstergesi değildir.
• Turizmde sezonluk kalabalık, resmî ikamet nüfusu ile aynı değildir.
• «İl ve ilçe merkezleri» idari sınıftır; «yoğun kent» mekânsal yoğunluk sınıfıdır.
• Yayla mevsimlik yerleşmeye örnektir; mezra/çiftlik gibi adlar bağlamına göre sürekli olabilir.

Sınavda Dikkat

Son 2 Dakikalık Tekrar

1. Yoğunluk = kişi / km²; alan değişirse yoğunluk değişebilir.
2. Göç, doğal artış olmasa bile toplam nüfusu artırabilir.
3. Sanayi ve ulaşım beşerî; yükselti ve yağış fiziki etkendir.
4. Piramit yaş yapısını gösterir, tek başına tüm nedenleri göstermez.
5. Toplu/dağınık/çizgisel ile geçici/sürekli farklı sınıflamalardır.
6. «Nüfus oranı» verilerinin yılını ve kent–kır tanımını kontrol et.

Kendini Kontrol Et

**Soru 1:** 80.000 nüfuslu, 400 km² alandaki yoğunluk kaçtır? **Cevap:** 200 kişi/km².

**Soru 2:** 700 doğum, 300 ölüm, 200 gelen, 600 giden için nüfus değişimi nedir? **Cevap:** 0.

**Soru 3:** Kıyıdaki bir turizm merkezinde yazın artan kişi sayısı yıl sonu ikamet nüfusu olarak alınabilir mi? **Cevap:** Hayır; aynı ölçüm değildir.

**Soru 4:** Evin yol boyunca sıralanması neyi gösterir? **Cevap:** Çizgisel yerleşme.

**Soru 5:** Bağımlılık oranındaki payda hangi yaş grubudur? **Cevap:** Genellikle 15–64 yaş nüfusu.