Cümle Türleri Hızlı Tekrar

Cümle Türleri – KPSS Hızlı Tekrar

Kritik Bilgiler

Kısa Hatırlatmalar

• Basit = tek temel yargı; yan cümlecik yok.
• Girişik birleşik = fiilimsiyle yan yargı (bu paketin kullandığı sınıflandırma).
• Şartlı birleşik = “gelirsen, bakarsa…” koşulu.
• Ki'li birleşik = *ki* iki yargıyı bağlar; “İyi ki geldin.” aynı şey değil.
• İç içe birleşik = alıntı cümle: “'Geliyorum.' dedi.”
• Sıralı = ayrı çekimli yüklemler virgül/noktalı virgülle.
• Bağlı = ayrı çekimli yüklemler **ve, ama, fakat, çünkü** gibi bağlaçla.
• Bağımlı sıralı = ortak öge var; bağımsız sıralı = ortak öge yok.

ÖSYM Soru Kalıpları

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• “Ahmet **ve** Ayşe geldi.” → basit; yalnız iki özne bağlanıyor.
• “Ahmet geldi **ve** Ayşe gitti.” → bağlı; iki çekimli yüklem var.
• “Gelince görüşürüz.” → fiilimsi *gelince*; girişik birleşik.
• “Gelirsen görüşürüz.” → şartlı birleşik.
• “Geldi…” → yüklem var; eksiltili değil.
• “Sokağın sonunda çok **güzeldi** bu ev.” → ek fiilli isim yüklemi ve devrik yapı birlikte olabilir.
• “Ne aradı ne sordu.” → biçimce olumlu, anlamca olumsuz.

Sınavda Dikkat

Son 2 Dakikalık Tekrar

1. Fiil mi isim mi? → **Yüklemin kendisi**.
2. Kurallı mı devrik mi? → **Yüklemin yeri**.
3. Eksiltili mi? → **Yüklem hiç söylenmemiş mi?**
4. Girişik mi? → **Fiilimsiyle yan yargı**.
5. Sıralı mı bağlı mı? → **Yüklemler ve bağlama yolu**.
6. Biçim/anlam ayrılıyor mu? → **ne…ne…, retorik soru, çifte olumsuzluk**.

Kendini Kontrol Et

**1. “Okumak güzeldir.” fiil cümlesi midir?** Hayır, yüklem *güzeldir* isim soyludur; *okumak* isim-fiildir.

**2. “Kapı açıldı, çocuk içeri girdi.” bağlı mıdır?** Hayır, çekimli yüklemler virgülle sıralanmıştır.

**3. “Mert ve Deniz dışarı çıktı.” bağlı mıdır?** Hayır; bir yüklem vardır, *ve* özneleri bağlar.

**4. “Geri döndüm…” eksiltili midir?** Hayır, *döndüm* yüklemi söylenmiştir.

**5. “Bu gerçeği kim bilmez?” anlamca neyi vurgular?** Herkesin bildiğini; bağlamında anlamca olumlu bir yargıyı.