Konu Anlatımı / Ders Notu
Üslü Sayılar Ders Notu
KPSS Ön Lisans Matematik Üslü Sayılar: kuvvet kuralları, negatif üsler, üslü denklemler, kesirli üs, basamak sayısı ve birler basamağı.
Üslü Sayılar — Ders Notu
Tanım ve İşlem Önceliği
- **aⁿ**: a tabanının n’inci kuvveti.
- **2³=8**, **3⁴=81**, **5²=25**.
- **(−2)⁴=16**, **−2⁴=−16**; eksi işaretinin paranteze dahil olup olmadığını kontrol et.
- **(−1)^(çift)=1**, **(−1)^(tek)=−1**.
- Sıfırdan farklı a için **a⁰=1**, **a¹=a**. **0⁰** bu temel kuralın dışında kalır.
Çarpım, Bölüm ve Üssün Üssü
- **aᵐ×aⁿ=a^(m+n)**: Çarparken üsleri topla.
- **aᵐ/aⁿ=a^(m−n)**: Bölerken üsleri çıkar (a≠0).
- **(aᵐ)ⁿ=a^(mn)**: Üssün üssünde üsleri çarp.
- **(ab)ⁿ=aⁿbⁿ**: Çarpımın kuvveti çarpanlara dağılır.
- **(a/b)ⁿ=aⁿ/bⁿ**: Bölümün kuvveti paya ve paydaya dağılır (b≠0).
- **(a+b)ⁿ**, genel olarak **aⁿ+bⁿ değildir**.
Negatif ve Kesirli Üsler
- **a⁻ⁿ=1/aⁿ** (a≠0).
- **2⁻³=1/8**, **(2/3)⁻²=9/4**, **(1/3)⁻³=27**.
- **(−2)⁻²=1/4** ve **(−2)⁻³=−1/8**.
- Pozitif a için **a^(m/n)=(ⁿ√a)ᵐ** (n pozitif tam sayı).
- **27^(2/3)=9**, **16^(3/4)=8**, **81^(1/4)=3**.
Taban Eşitleme
| Sayı | Ortak tabanla yazımı | | --- | --- | | 4 | 2² | | 8 | 2³ | | 16 | 2⁴ | | 9 | 3² | | 27 | 3³ | | 81 | 3⁴ | | 25 | 5² | | 125 | 5³ |
**Örnek 1:** 9^(x−1)=27^(x−2) → 2x−2=3x−6 → **x=4**.
**Örnek 2:** 4^(x+1)=8^(x−1) → 2x+2=3x−3 → **x=5**.
**Örnek 3:** 2^(x+1)+2ˣ=48 → 2ˣ(2+1)=48 → **2ˣ=16**, **x=4**.
Üslü Eşitsizlik ve Karşılaştırma
- **a>1** iken aˣ artandır: 2ˣ>2⁴ ⇒ x>4.
- **0<a<1** iken aˣ azalandır: (1/2)ˣ>(1/2)³ ⇒ x<3.
- **3⁴=81>2⁶=64**; farklı tabanlarda sayısal değer gerekebilir.
- **16<2ˣ≤128** ⇒ **4<x≤7**; x tam sayı ise 5, 6, 7 olur.
Onun Kuvvetleri, Basamak ve Birler Basamağı
- **10³=1000**, **10⁻³=0,001**.
- Bilimsel gösterim **a×10ⁿ**, **1≤|a|<10**: 0,00072=7,2×10⁻⁴.
- **2¹⁰=1024** → **4 basamak**.
- **7’nin birler basamağı döngüsü:** 7,9,3,1; uzunluk 4. 7²⁰²⁶ için 2026’nın 4’e bölümünden kalan 2, son rakam **9**.
Sık Yapılan Hatalar
- (−3)²=9 iken −3²=−9 olur.
- 2³×2²=2⁵ fakat 2³+2²=12’dir.
- 2⁵/2⁻² işlemi 2^(5−(−2))=2⁷ olur.
- (a²)³=a⁶; a⁵ değil.
- 0⁻² tanımsızdır; çünkü sıfıra bölme oluşur.
- Kesirli üslerde kökün tanım kümesini gözet.
Kısa Özet
**Çarpım → üsleri topla. Bölüm → çıkar. Üssün üssü → çarp. Negatif üs → tersini al.** İşaret ve parantezi en başta kontrol et. Toplamı kuvvet kuralıymış gibi sadeleştirme. Tabanları aynı pozitif sayıya (1 hariç) dönüştürüp denklemleri üslerden çöz. Tam sayı, basamak ve birler basamağı koşullarını son aşamada uygula.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
KPSS Ön Lisans Matematik Üslü Sayılar - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
KPSS Ön Lisans Matematik Üslü Sayılar - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
KPSS Ön Lisans Matematik Üslü Sayılar - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
KPSS Ön Lisans Matematik Üslü Sayılar - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.