Sakarya Meydan Muharebesi Ders Notu

Sakarya Meydan Muharebesi — Ders Notu

Temel Bilgiler

• **Tarih:** 23 Ağustos–13 Eylül 1921.
• **Süre:** 22 gün 22 gece.
• **Cephe:** Batı Cephesi.
• **Taraflar:** Türk ordusu ve Yunan ordusu.
• **Komuta:** Başkomutan Mustafa Kemal Paşa.
• **Sonuç:** Türk zaferi; Yunan kuvvetleri Sakarya Nehri'nin batısına çekildi.
• **Yer:** Sakarya Nehri'nin doğusundaki geniş savunma alanı.

Tarih Tablosu

| Tarih | Olay | |---|---| | 25 Temmuz 1921 | Kütahya-Eskişehir sonrası Sakarya'nın doğusuna çekilme | | 5 Ağustos 1921 | TBMM'den Mustafa Kemal'e Başkomutanlık yetkisi | | 7–8 Ağustos 1921 | Tekâlif-i Millîye Emirleri | | 23 Ağustos 1921 | Sakarya'nın başlaması | | 26 Ağustos 1921 | “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır” emri | | 13 Eylül 1921 | Sakarya zaferi | | 19 Eylül 1921 | Gazi ve Mareşal | | 13 Ekim 1921 | Kars Antlaşması | | 20 Ekim 1921 | Fransa ile Ankara Antlaşması | | 26 Ağustos 1922 | Büyük Taarruz |

Anahtar Kavramlar

**Sathı müdafaa:** Savunmayı tek bir hatta bağlamadan, bir mevzi kaybedildiğinde başka uygun yerde sürdürmek.

**Subaylar Savaşı:** Cephede çok sayıda subay kaybı verildiği için Sakarya'ya verilen ad.

**Son savunma savaşı:** Sakarya'nın ardından Türk ordusunun stratejik taarruz dönemine geçmesiyle ilgili niteleme.

**Tekâlif-i Millîye:** Ordunun ihtiyaçları için milletin kaynaklarının seferber edilmesi.

**Başkomutanlık yetkisi:** TBMM'nin 5 Ağustos'ta Mustafa Kemal'e başlangıçta üç ay için verdiği askerî yetki.

Sonuçlar

1. Yunan ordusunun saldırısı durduruldu; Yunan birlikleri savunmaya geçti.
2. Türk ordusunun ve halkın morali yükseldi.
3. Türk ordusunun sonraki büyük taarruza hazırlanmasının önü açıldı.
4. TBMM'nin siyasi saygınlığı güçlendi.
5. 19 Eylül'de Mustafa Kemal'e **Gazi** unvanı ve **Mareşal** rütbesi verildi.
6. **Kars Antlaşması (13 Ekim)** ile doğu sınırı kesinleşti.
7. **Ankara Antlaşması (20 Ekim)** Fransa ile yapıldı, Güney Cephesi kapandı.

Karıştırılan Bilgiler

• **I. ve II. İnönü:** Türk zaferi; **Kütahya-Eskişehir:** Türk çekilişi; **Sakarya:** Türk zaferi.
• **5 Ağustos:** Başkomutanlık yetkisi. **19 Eylül:** Gazi ve Mareşal.
• **7–8 Ağustos:** Tekâlif emirleri. **23 Ağustos:** Sakarya'nın başlaması.
• **Hat:** çizgi. **Satıh:** yüzey, geniş alan.
• **Kars:** Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan; **Ankara:** Fransa.
• **Sakarya:** son büyük savunma. **Büyük Taarruz:** 26 Ağustos 1922'de başladı.

Kısa Özet

**23 Ağustos–13 Eylül 1921; 22 gün 22 gece; Mustafa Kemal'in geniş alanda savunma emri; Türk zaferi; 19 Eylül Gazi ve Mareşal; 13 Ekim Kars; 20 Ekim Ankara (Fransa).**