Asit ve Baz Çözeltilerinde Denge Hızlı Tekrar

Otoiyonizasyon

2H₂O + ısı ⇌ H₃O⁺ + OH⁻

Ksu=c(H₃O⁺)c(OH⁻)

Ksu sıcaklıkla değişir.

Teoriler

Arrhenius: H⁺ veren asit, OH⁻ veren baz; sulu ortam.

Brønsted-Lowry: H⁺ veren asit, H⁺ alan baz.

Kuvvet

yaklaşık yüzde 100 iyonlaşma → kuvvetli

kısmi iyonlaşma → zayıf

eşit derişimde: kuvvetli asit → daha düşük pH

kuvvetli baz → daha yüksek pH

Zayıf Asit

Ka=c(H₃O⁺)c(A⁻)/c(HA)

c(H₃O⁺)≈√(CaKa)

Zayıf Baz

Kb=c(BH⁺)c(OH⁻)/c(B)

c(OH⁻)≈√(CbKb)

Nötralleşme

H⁺ + OH⁻ → H₂O

n(H⁺)=zA MA VA

n(OH⁻)=zB MB VB

eşitse → tam nötralleşme

H⁺ fazla → asidik

OH⁻ fazla → bazik

Titrasyon

eş değerlik → teorik tam nötralleşme

dönüm → indikatör renk değişimi

zA MA VA = zB MB VB

Günlük Yaşam

mide → pH 1,5–3,5

diş macunu → pH 8–9

cilt → pH 4,5–5,5

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

• nötr pH her sıcaklıkta 7 değildir
• kuvvet ≠ derişim
• Arrhenius yalnız sulu ortam
• Brønsted-Lowry proton transferi
• eşlenik çiftte 1 H⁺ farkı
• zayıf türlerde Ka/Kb kullanılır
• kuvvetli türlerde iyonlaşma denge bağıntısı yazılmaz
• nötralleşmede z katsayısı unutulmaz
• eş değerlik ve dönüm noktası farklıdır
• en bazik ürün her zaman en sağlıklı ürün değildir

Son 2 Dakikalık Tekrar

Ksu = c(H₃O⁺) × c(OH⁻) 25 °C'ta Ksu = 1×10⁻¹⁴ pH = −log c(H₃O⁺) pOH = −log c(OH⁻) 25 °C'ta pH + pOH = 14 Kuvvetli asit/baz → yaklaşık tam iyonlaşma Zayıf asit → Ka Zayıf baz → Kb n(H⁺) = n(OH⁻) → tam nötralleşme Titrasyon → bilinmeyen derişimi bulma Eş değerlik noktası → teorik tam nötralleşme Dönüm noktası → indikatörün renk değiştirdiği gözlenen nokta

Kendini Kontrol Et

1. Ksu neyi ifade eder?
2. Arrhenius ile Brønsted-Lowry arasındaki temel fark nedir?
3. Zayıf asitte pH hesabında hangi sabit kullanılır?
4. Nötralleşmede neden z katsayısı dikkate alınır?
5. Eş değerlik noktası ile dönüm noktası arasındaki fark nedir?