Isı, Öz Isı, Isı Sığası ve Sıcaklık Farkı Arasındaki İlişki Ders Notu

Termometreler

Türler:

• Sıvılı
• Metal
• Gazlı
• Kızılötesi
• Dijital

Sıvılı ve metal → genleşme Gazlı → gaz basıncı değişimi Kızılötesi → kızılötesi ışınım Dijital → elektrik direnci

Sıcaklık Ölçekleri

Kelvin: 273 K → donma 373 K → kaynama

Celsius: 0 °C → donma 100 °C → kaynama

Fahrenheit: 32 °F → donma 212 °F → kaynama

Bilimsel çalışmalarda Kelvin tercih edilir.

Öz Isı

Birim kütlenin sıcaklığını 1 °C veya 1 K değiştirmek için gereken ısıdır.

Sembol: c SI birimi: J/kg·K

• Maddenin cinsine ve fiziksel hâline bağlıdır.
• Ayırt edici özelliktir.

Isı Sığası

Maddenin tamamının sıcaklığını 1 °C veya 1 K değiştirmek için gereken ısıdır.

Sembol: C SI birimi: J/K

C = m·c

Kütleye bağlı olduğu için ayırt edici değildir.

Temel Bağıntılar

ΔT = Tson - Tilk

Q = C·ΔT

C = m·c

Q = m·c·ΔT

Bu bağıntılar hâl değişiminin olmadığı durumlarda kullanılır.

Değişken İlişkileri

m ve c sabit: Q ↑ → ΔT ↑

Q ve c sabit: m ↑ → ΔT ↓

Q ve m sabit: c ↑ → ΔT ↓

Günlük Hayat

Su yüksek öz ısı ve büyük ısı sığası nedeniyle:

• radyatörlerde,
• kalorifer sistemlerinde,
• ısı depolamada

kullanılabilir.

Isı, Öz Isı ve Isı Sığası Kısa Özeti

Öz ısı → birim kütle → ayırt edici Isı sığası → tüm madde → kütleye bağlı C = m·c Q = C·ΔT Q = m·c·ΔT