Konu Anlatımı / Ders Notu
MEB AGS Eğitim Bilimleri: Program Okuryazarlığı Ders Notu
Program okuryazarlığı ders notu: öğrenme çıktısı, içerik, yaşantı, öğrenme kanıtları ve farklılaştırma.
Program Okuryazarlığı – Ders Notu
Program okuryazarlığında dört soru anahtardır: **Ne öğretilecek? Hangi içerikle? Nasıl öğretilecek? Öğrendiğimizi nasıl anlayacağız?** Öğretmen bu soruları ayrı ayrı değil, birbirini destekleyecek şekilde yanıtlar.
Program Ögeleri
| Öge | Kısa ipucu | | --- | --- | | **Hedef/öğrenme çıktısı** | Öğrenciden beklenen bilgi ve beceri | | **İçerik** | Öğrenilecek konu, kavram ve bağlam | | **Öğrenme-öğretme yaşantısı** | Etkinlik, yöntem, materyal ve etkileşim | | **Ölçme-değerlendirme** | Öğrenme kanıtı, ölçüt, dönüt ve karar |
**Örnek:** “Veriyi yorumlar” çıktısı → tablo/grafik içeriği → yorumlama görevi → grafikten gerekçeli çıkarım. **Sadece grafik türlerini ezberletme** hedeflenen işlemi tam karşılamaz.
Program Türleri
- **Resmî:** Yazılı ve yetkili kurumca belirlenen program.
- **Uygulanan:** Sınıfta fiilen yapılan öğretim.
- **Örtük:** Okul yaşamı ve ilişkilerden yazılı olmadan öğrenilen norm/tutum.
- **İhmal edilen:** Programda planlanmış ama ele alınmamış öğrenme.
İçerik Düzenleme
| Kavram | Soru kökündeki anahtar | | --- | --- | | **Kapsam** | Hangi konular/beceriler yer alacak? | | **Sıralama** | Hangi içerik önce, hangisi sonra? | | **Süreklilik** | Temel becerinin tekrar gündeme gelmesi | | **Yatay ilişkilendirme** | **Aynı düzeyde** farklı dersleri bağlama | | **Dikey ilişkilendirme** | **Farklı sınıf/kademe** boyunca derinleşme | | **Sarmal** | Aynı kavrama **artan karmaşıklıkla** dönme |
**Yatay örnek:** Aynı sınıftaki fen ölçümü ve matematik grafiği. **Dikey örnek:** Üçüncü sınıfta tablo, dördüncü sınıfta karmaşık grafik yorumlama. **Sarmal örnek:** Veri yorumlamayı yıllar boyunca giderek derin biçimde ele alma.
TYMM Programını Okumak
- **Temel kabuller:** Öğrencide bulunduğu düşünülen önceki bilgi/beceri.
- **Ön değerlendirme:** Bu başlangıç durumunu kanıtla belirleme; materyal erişimini de inceleme.
- **Köprü kurma:** Ön bilgi ve yaşantıları yeni öğrenmeye bağlama.
- **Öğrenme-öğretme uygulamaları:** Hedeflenen beceriyi gerçekten işleten yaşantılar.
- **Öğrenme kanıtları:** Çıktıyı ve süreç bileşenlerini gösteren ürün, gözlem, görev ve açıklamalar.
- **Farklılaştırma:** İçerik, süreç ve ürün uyarlaması; destekleme ve zenginleştirme.
- **Programlar arası bileşenler:** Değerler, sosyal-duygusal ve okuryazarlık becerileriyle ilişki.
- **Öğretmen yansıtması:** Deneyim ve kanıta göre planı iyileştirme.
**Sıra örneği:** Ünite öncesi kesir bilgisini yokla (**ön değerlendirme**), kesirden oran kavramına bağlan (**köprü kurma**), yeni problemi gerekçeli çözdürüp incele (**öğrenme kanıtı**).
Destekleme ve Zenginleştirme
**Destekleme:** Eksik temele sahip öğrenciye ek model, basamaklı görev, erişilebilir kaynak ve uygun hız. **Zenginleştirme:** Hazır öğrenciye yeni bağlam, karmaşık problem ve özgün çözüm.
**Her ikisinde de hedef** gerekçeli biçimde korunur; amaç öğrenciyi etiketlemek değildir.
Öğrenme Kanıtına Dayalı İyileştirme
- Çıktıyı ve süreç bileşenlerini belirle.
- Bu beceriyi gösterecek görev ve ölçüt seç.
- Süreç/ürün kanıtını topla; gerektiğinde birden fazla kaynak kullan.
- Gelişimi açık ölçütlerle yorumla.
- Öğrenciye açıklayıcı dönüt ver.
- Bir sonraki öğretimde desteği, örneği, yöntemi ve materyali uyarlayarak iyileştir.
**İlk değerlendirmeden son değerlendirmeye kadar** kanıt, yalnız puan üretmek için değil, öğrenmenin nasıl geliştiğini anlamak için kullanılır.
Kısa Özet
**Program okuryazarlığı = hedefi oku, içeriği seç, yaşantıyı kur, kanıtla değerlendir, öğretimi iyileştir.** **Resmî = yazılı, uygulanan = fiilî, örtük = okul ikliminden öğrenilen, ihmal edilen = programda var ama işlenmeyen.** **Yatay = aynı sınıfta farklı ders, dikey = sınıflar arası ilerleme, sarmal = artan derinlikle tekrar.** **Ön değerlendirme = ne biliyor, köprü kurma = eskiyle yeniyi bağlama, öğrenme kanıtı = ne yapabildiğini gösterme.** **Destekleme = erişimi kolaylaştırma, zenginleştirme = derinleştirme.**
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
MEB-AGS Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi Program Okuryazarlığı - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
MEB-AGS Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi Program Okuryazarlığı - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
MEB-AGS Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi Program Okuryazarlığı - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
MEB-AGS Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi Program Okuryazarlığı - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.