Konu Anlatımı / Ders Notu
MSÜ Matematik – Bölme ve Bölünebilme Ders Notu
Bölünebilme kuralları, kalan işlemleri, ortak katlar ve kısa özet.
Bölme ve Bölünebilme — Ders Notu
Bölme Algoritması
**a=bq+r**, 0≤r<b. Burada a bölünen, b pozitif bölen, q bölüm, r kalandır.
- 53=8×6+5 → bölüm 6, kalan 5.
- 52=7×7+3 → bölüm 7, kalan 3.
- 7 ile bölmede en büyük kalan **6**.
- Kalan 0 ise **tam bölünme** vardır.
Bölünebilme Kuralları
| Bölen | Kural | | --- | --- | | 2 | Son rakam çift | | 3 | Rakamlar toplamı 3’ün katı | | 4 | Son iki basamak 4’ün katı | | 5 | Son rakam 0 veya 5 | | 8 | Son üç basamak 8’in katı | | 9 | Rakamlar toplamı 9’un katı | | 10 | Son rakam 0 | | 11 | Bir atlayarak alınan basamak toplamları farkı 11’in katı | | 25 | Son iki basamak 00,25,50,75 |
6’ya tam bölünme = 2’ye ve 3’e. 12’ye = 3’e ve 4’e. 15’e = 3’e ve 5’e. 18’e = 2’ye ve 9’a.
Bilinmeyen Rakamlar
3a4, 3’e bölünüyorsa 7+a bir 3 katıdır → a=2,5,8.
7a4, 12’ye bölünüyorsa a çift; 11+a bir 3 katıdır → **a=4**.
73a2, 4’e bölünüyorsa son iki basamak a2 üzerinden a tek olmalıdır → beş seçim.
Kalan İşlemleri
n sayısının m ile kalanına r dersek:
- n+t kalanı = (r+s) sayısının m ile kalanı.
- n×t kalanı = (r×s) sayısının m ile kalanı.
- 3n kalanı = (3r) sayısının m ile kalanı.
**Örnek:** n’nin 8 ile kalanı 6 ise 3n’nin kalanı 18’in 8 ile kalanı olan **2**’dir.
Ortak Kat ve Bölen Sayısı
- Hem 4 hem 9’a bölünen sayı 36’ya da bölünür.
- 500’den büyük ilk 36 katı **504**.
- Hem 5’e hem 8’e bölünen en büyük üç basamaklı sayı **960**.
- N=2ᵃ×3ᵇ×5ᶜ için pozitif bölen sayısı **(a+1)(b+1)(c+1)**.
- 360=2³×3²×5 → bölen sayısı **4×3×2=24**.
- n(n+1)(n+2), üç ardışık tam sayının çarpımı olduğundan **6’ya tam bölünür**.
Kısa Özet
**a=bq+r, 0≤r<b**. 2 ve 5 son rakamdan, 4 son iki basamaktan, 8 son üç basamaktan, 3 ve 9 rakamlar toplamından kontrol edilir. Birleşik bölünebilmede her gerekli koşulu ayrı uygula. Kalanlar toplanır/çarpılır ve bölenle yeniden kalan alınır. Pozitif bölen sayısı için asal çarpan üslerinin birer fazlasını çarp.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
MSÜ Matematik Bölme ve Bölünebilme - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
MSÜ Matematik Bölme ve Bölünebilme - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
MSÜ Matematik Bölme ve Bölünebilme - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
MSÜ Matematik Bölme ve Bölünebilme - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.