Konu Anlatımı / Ders Notu
MSÜ Matematik – Sayı Basamakları Ders Notu
Basamak formülleri, rakamlar toplamı ve doğru sayı sayma yöntemleri.
Sayı Basamakları — Ders Notu
Temel Tanımlar
- **Rakam:** 0–9 arasındaki semboller.
- **Sayı değeri:** Rakamın kendisi; örneğin 5’in sayı değeri 5.
- **Basamak değeri:** Rakam × bulunduğu basamağın değeri; 45 208’de 5’in basamak değeri 5000.
- **Rakamlar toplamı:** Sayıyı oluşturan rakamların toplamı; 2 005 → 7.
- İki veya daha çok basamaklı sayının en soldaki rakamı **0 olamaz**.
Cebirsel Açılım
| Sayı | Açılım | | --- | --- | | ab | 10a+b | | abc | 100a+10b+c | | abcd | 1000a+100b+10c+d | | ba | 10b+a | | cba | 100c+10b+a |
Burada a,b,c,d birer rakamdır. ab sayı gösterimidir; a×b çarpımı değildir.
Ters Sayılar
- ab+ba = **11(a+b)**.
- ab−ba = **9(a−b)**.
- abc−cba = **99(a−c)**.
- abc+bca+cab = **111(a+b+c)** (her biri üç basamaklıysa a,b,c sıfırdan farklı).
**Örnek:** ab−ba=45 → a−b=5. Bu eşitlik tek başına a ve b’yi kesin belirlemez; ek bilgi gerekir.
Rakamlar Toplamıyla Sayı Bulma
- Rakamlar toplamı 13 olan en küçük iki basamaklı sayı **49**.
- Rakamlar toplamı 13 olan en büyük iki basamaklı sayı **94**.
- Rakamları farklı en büyük üç basamaklı sayı **987**.
- Rakamları farklı en büyük üç basamaklı çift sayı **986**.
- Rakamları farklı en küçük üç basamaklı tek sayı **103**.
Uygun Sayı Sayma
- 1,2,3,4 rakamlarından üçü tekrarsız kullanılarak üç basamaklı çift sayı sayısı: **2×3×2=12**.
- 0,2,5,7 rakamlarının tümüyle dört basamaklı tek sayı: **2×2×2=8**.
- 1,2,3,4,5 rakamlarıyla beş basamaklı ve 5’e bölünen sayı: **4!=24**.
- 3’e veya 9’a bölünme sorusunda **rakamlar toplamına**, 2’ye veya 5’e bölünmede **birler basamağına** bak.
Çeldirici Kontrolü
- En solda sıfır var mı?
- Rakamlar tekrar ediyor mu; tekrara izin verildi mi?
- Sayı değeri mi, basamak değeri mi istendi?
- Rakamlar toplamı mı yoksa sayının kendisi mi soruluyor?
- Ters sayının toplamı mı, farkı mı kullanılıyor?
- Son basamak tek/çift veya 5’e bölünme şartını sağlıyor mu?
Kısa Özet
**ab = 10a+b**, **abc = 100a+10b+c**. Ters yazımda ab+ba=11(a+b), ab−ba=9(a−b), abc−cba=99(a−c). Rakamlar toplamı, basamak değerleri toplamıyla aynı değildir. En soldaki rakam 0 olmaz; farklılık, tek–çift ve son basamak koşulları sayı oluştururken her adımda uygulanır.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
MSÜ Matematik Sayı Basamakları - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
MSÜ Matematik Sayı Basamakları - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
MSÜ Matematik Sayı Basamakları - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
MSÜ Matematik Sayı Basamakları - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.