Konu Anlatımı / Ders Notu
MSÜ Türkçe Sözel Mantık ve Görsel Okuma Konu Anlatımı
MSÜ Türkçe Sözel Mantık ve Görsel Okuma: kurallar, özgün örnekler, soru çözme teknikleri ve konu özeti.
MSÜ Türkçe — Sözel Mantık ve Görsel Okuma
Kazanımlar
Verilen bir tablodan, grafikten, zaman çizelgesinden ve sıralama koşullarından doğru çıkarım yapabileceksin. Doğrudan verilmiş bilgiyle zorunlu sonucu ayıracak, seçenekleri kanıta göre eleyeceksin.
1. Sözel Mantık Sorularının Yapısı
Bu sorularda kişi, nesne, gün, sıra, yer veya görevler hakkında koşullar verilir. İstenen şey bazen tek yerleşimi bulmak, bazen de **hangi yargının kesin doğru olduğunu** belirlemektir. Mantık soruları genel kültür gerektirmez; bütün gerekli bilgiler soru kökünde olmalıdır.
2. Sıralama ve Yerleştirme
Beş kişi için 1, 2, 3, 4, 5 konumlarını çiz. Önce “en solda”, “son sırada”, “tam ortada” gibi kesin konumları yerleştir. Sonra “hemen sağında” gibi bitişik blokları kur. Geriye kalan yerleri diğer kişilerle doldur.
3. Önce–Sonra ve Karşılaştırma Zincirleri
“L, K’den ağır”, “K, M’den ağır”, “M, N’den ağır” koşulları birleştirilirse **L>K>M>N** sırası çıkar. “En ağır”, “ikinci en hafif”, “ortanca” gibi ifadeleri doğru uçtan say. Beş kişilik sıralamada ortanca üçüncü sıradadır.
4. Kesin Doğru, Olabilir ve Belirlenemez
- **Kesin doğru:** Koşulları sağlayan her olası sıralamada geçerli.
- **Olabilir:** Bazı olası sıralamalarda doğru, bazılarında yanlış.
- **Belirlenemez:** Bilgiler tek sonuç çıkarmaya yetmiyor.
Bir yargının kesin doğru olmadığını göstermek için koşulları sağlayan bir karşı örnek kurmak yeterlidir.
5. Koşullu Önerme ve Kümeler
“Fen atölyesine giden herkes robotik atölyesine gider” denmişse fen grubu robotik grubunun alt kümesidir. Ters yönde “Robotikçi herkes fenci” sonucu çıkmaz. “Hiçbiri” ifadesi kesişimin boş olduğunu anlatır. Bir öğrencinin iki farklı koşuldan hangi özellikleri zorunlu taşıdığına dikkat et.
6. Tablo Okuma
Tabloda önce **satır başlığı, sütun başlığı, zaman aralığı ve birimi** oku. “İlk iki gün” ile “son iki gün” farklı toplamlar oluşturur. “En fazla artış” için değişim miktarına, “en yüksek değer” için doğrudan sayılara bakılır.
7. Sütun, Çizgi ve Daire Grafikleri
Sütun grafiğinde sütun yüksekliğini ölçeğe göre oku; çizgi grafiğinde noktalar arası değişimi karşılaştır. Daire grafiğinde bütün **360° ve %100**’dür. 90°’lik dilim toplamın **1/4**’ü, 72°’lik dilim **1/5**’idir. Grafikte değer yazmıyorsa verilen ölçek olmadan kesin sayı üretme.
8. Yüzde, Oran ve Ortalama Yorumlama
Artış oranı=(son−ilk)/ilk·100; azalış oranı=(ilk−son)/ilk·100. Paydada **başlangıç değeri** olmalıdır. Ortalama=toplam/gözlem sayısı. Dört günlük ortalama 16 ise toplam 4·16=64’tür. Bilinmeyen değer toplamdan bilinenlerin çıkarılmasıyla bulunur.
9. Çok Adımlı Grafik Soruları
“Toplamın belli oranı satıldı, kalanın belli oranı satıldı” sorularında ikinci yüzdelik **yeni kalan miktara** uygulanır. Önce taban miktarı bul, sonra yeni işlem yap. Farklı grafikleri karşılaştırırken aynı birimi ve aynı dönemi seç.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
- Soru kökündeki **kesin**, **olabilir**, **en fazla**, **hemen önce**, **fark**, **oran** kelimelerini işaretle.
- Bir tablo veya sıra şeması oluştur; bilgi yoğunluğunu zihinde tutmaya çalışma.
- Sabit konumları ve bitişik blokları önce yerleştir.
- Bir koşulu kullandıktan sonra bütün koşulların birlikte sağlandığını kontrol et.
- Grafikte eksenlerin adını, sayısal ölçeğini, birimini ve dönemini oku.
- Oranlarda pay ve paydayı **hangi grup veya dönem** oluşturuyor belirle.
- Şıklarda “kesin” deniyorsa bir başka olası yerleşimin şıkkı bozup bozmadığını dene.
- Yalnız verilenlerden hareket et; dışarıdan bilgi veya gerçek hayata ilişkin varsayım ekleme.
Sık Karıştırılan Noktalar
- “Önce” ile “hemen önce” farklıdır.
- “En çok artış” (mutlak fark) ile “en yüksek artış oranı” (yüzde) farklıdır.
- Daire grafiğinde toplam 100 kişi değil, 360° veya %100’dür; kişi sayısı ayrıca verilir.
- Ortalamada işlem sonucu bulunursa bütün veri noktalarının toplamına dönerek kontrol et.
- “Kesin” ifadesi için yalnız bir olası çözüm yeterli değildir.
- “Ya A ya B” ve “A veya B” ifadelerinin bağlama göre farklı mantıksal anlamları olabilir.
Konu Özeti
Sözel mantıkta verilen sıralama ve koşullar sistemli biçimde yerleştirilir; kesin sonuç seçeneklerle doğrulanır. Görsel okumada başlık, eksen, birim ve zaman aralığı okunur; toplam, fark, ortalama ve yüzde işlemleri gerektiğinde yapılır.
Konuyu Bitirdiğinde Bunları Yapabiliyor Olmalısın
- [ ] “Önce” ile “hemen önce” koşullarını ayırabiliyorum.
- [ ] Sıralama sorularında sabit ve bitişik konumları yerleştirebiliyorum.
- [ ] Kesin doğru ve mümkün olan sonuçları ayırabiliyorum.
- [ ] Koşullu ifadeleri tersine çevirmeden yorumlayabiliyorum.
- [ ] Tablo, çizgi, sütun ve daire grafiklerinden veri okuyabiliyorum.
- [ ] Toplam, fark, ortalama ve yüzde sorularında doğru payda seçebiliyorum.
- [ ] Birden çok koşulu sağlayan çözümü denetleyebiliyorum.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
MSÜ Türkçe Sözel Mantık ve Görsel Okuma - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
MSÜ Türkçe Sözel Mantık ve Görsel Okuma - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
MSÜ Türkçe Sözel Mantık ve Görsel Okuma - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
MSÜ Türkçe Sözel Mantık ve Görsel Okuma - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene