Konu Anlatımı / Ders Notu
Elektrik, Manyetizma ve Devreler Ders Notu
ÖABT Fizik: elektrostatik, elektrik alan ve potansiyel, Gauss yasası, kondansatörler, doğru akım devreleri, manyetik kuvvet ve alan, indüksiyon, Lenz yasası, alternatif akım ve elektromanyetik uygulamalar.
ÖABT Fizik — Elektrik, Manyetizma ve Devreler — Ders Notu
Elektrostatik
- Yük korunur; e≈1,60×10⁻¹⁹ C; **I=Δq/Δt**.
- Coulomb: **F=k|q₁q₂|/r²**.
- Noktasal alan: **E=k|Q|/r²**; pozitiften dışarı, negatife içeri.
- Elektrik kuvveti: **F=qE**. Negatif yük için E'nin tersine.
- Noktasal potansiyel: **V=kQ/r**; potansiyel işaretli toplanır.
- **ΔU=qΔV**; **Walan=−qΔV**.
- Gauss: **∮E·dA=Qkapalı/ε₀**.
Kondansatör ve Direnç Karşılaştırması
- Kondansatör: **C=Q/V**, düz levha **C=εA/d**, **U=CV²/2**.
- **Seri kondansatör:** yük aynı; 1/Ceş=Σ1/Ci.
- **Paralel kondansatör:** gerilim aynı; Ceş=ΣCi.
- **Seri direnç:** akım aynı; Req=ΣRi.
- **Paralel direnç:** gerilim aynı; 1/Req=Σ1/Ri.
- Ohm: **V=IR**; tel direnci **R=ρL/A**.
- Güç: **P=VI=I²R=V²/R**; 1 kWh=3,6 MJ.
- İç dirençli kaynak: **I=ε/(R+r)**.
Manyetik Alan ve İndüksiyon
- Kuvvet: **F=q(v×B)**; büyüklük |q|vBsinθ.
- Çembersel harekette **r=mv/(|q|B)**.
- Akım taşıyan tel: **F=ILBsinθ**.
- Uzun tel: **B=μ₀I/(2πr)**; aynı yönlü akımlar birbirini çeker.
- Manyetik akı: **ΦB=BAcosθ** (θ normalle B arasında).
- Faraday: **εind=−NΔΦ/Δt** (ortalama büyüklük N|ΔΦ/Δt|).
- Lenz: **indüklenen alan akı değişimine karşı koyar**.
- Bobin enerjisi: **U=LI²/2**.
- RC zaman sabiti **τ=RC**; RL zaman sabiti **τ=L/R**.
- İdeal transformatör: **Vs/Vp=Ns/Np**; **VpIp=VsIs**.
Sık Karıştırılan Noktalar
- Pil devrede bağlıysa kondansatörde **V**, yalıtılmışsa **Q** sabittir.
- Kondansatör sığası depoladığı anlık yüke değil **geometri ve ortamına** bağlıdır.
- Manyetik kuvvet **sürati değiştirmez**, hareket yönünü değiştirebilir.
- Gauss akısı yüzeydeki alanın her yerde sabit olduğunu söylemez.
- İdeal AC dirençte faz farkı yok; ideal bobinde **gerilim önde**; ideal kondansatörde **akım önde**.
Kısa Özet
**E alanını yönlü**, **V potansiyelini işaretli skaler**, **devre bağlantısını seri/paralel**, **manyetik kuvveti dik**, **indüksiyonu akı değişimine bağlı** düşün.
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
Kolay
Testi ÇözÖABT Fizik Elektrik, Manyetizma ve Devreler - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
Orta
Testi ÇözÖABT Fizik Elektrik, Manyetizma ve Devreler - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
Zor
Testi ÇözÖABT Fizik Elektrik, Manyetizma ve Devreler - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
Karma
Testi ÇözÖABT Fizik Elektrik, Manyetizma ve Devreler - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
PDF İndirme
PDF İNDİR · PremiumBu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.