Konu Anlatımı / Ders Notu
Uygulamalı Matematik I: Diferansiyel Denklemler ve Modelleme Ders Notu
ÖABT Matematik diferansiyel denklemler: birinci ve ikinci mertebeden denklemler, başlangıç değer problemleri, ayrılabilir ve doğrusal denklemler, tam diferansiyel, Bernoulli, homojen denklemler, karakteristik denklem, Laplace, sistemler, lojistik model ve Euler yöntemi.
ÖABT Matematik — Uygulamalı Matematik I — Ders Notu
Birinci Mertebe Çözüm Şablonları
**Ayrılabilir:** y'=g(x)h(y) ⇒ dy/h(y)=g(x)dx (h=0 sabit çözümleri ayrıca). **Doğrusal:** y'+Py=Q ⇒ **μ=e^(∫Pdx)**, (μy)'=μQ. **Tam:** Mdx+Ndy=0, M_y=N_x ⇒ F(x,y)=C. **Bernoulli:** y'+Py=Qyⁿ, **v=y^(1−n)**.
İkinci Mertebe ve Karakteristik Kök
**ay''+by'+cy=0** için **ar²+br+c=0**. Ayrık gerçek kök: e^(r₁x),e^(r₂x). Çift kök r: **(C₁+C₂x)e^(rx)**. Karmaşık α±iβ: **e^(αx)(C₁cosβx+C₂sinβx)**.
Homojen Olmayan ve Laplace
**y=y_h+y_p**. Özel çözüm tahmini y_h ile çakışırsa **x ile çarp**. **L{1}=1/s**, **L{e^(at)}=1/(s−a)**, **L{y'}=sY−y(0)**.
Modeller ve Kararlılık
**Üstel:** y'=ky ⇒ y=y₀e^(kt). **Lojistik:** y'=ry(1−y/K), denge 0,K; r>0 için K kararlı. **Newton:** T'=−k(T−Ta). **Sistem:** x'=Ax, bütün özdeğerlerin reel kısmı negatifse asimptotik kararlı.
Euler Yaklaşımı
**yₙ₊₁=yₙ+h f(tₙ,yₙ)**. Düzenli koşullarda yerel hata O(h²), küresel O(h). İleri Euler yaklaşık çözümdür.
Sık Karıştırılan Noktalar
- **Homojen ikinci mertebe**, **homojen birinci mertebe** farklıdır.
- **Denge noktası** f(y*)=0 ile bulunur.
- **Lojistik K**, artış hızının en yüksek olduğu nüfus değil.
- **İleri Euler** kesin değil yaklaşık sonuç verir.
- **Wronskiyen** bağımsızlık için kullanılır.
Soru Çözerken Kullanılabilecek Yaklaşım
Mertebe belirle → çözüm sınıfını seç → gerekirse integrasyon çarpanı/karakteristik kök → başlangıç koşulu → doğrudan yerine koyarak doğrula.
Kısa Özet
**Birinci mertebe:** ayırma, çarpan, tamlık ve Bernoulli. **İkinci mertebe:** karakteristik denklem; çift kökse x çarpanı. **Model:** üstel/lojistik/soğuma. **Laplace:** L{y'}=sY−y₀. **Sayısal:** Euler, yₙ₊₁=yₙ+h f(tₙ,yₙ).
Bu Üniteyi Pekiştir
Konuyu tamamladıysan çalışma notlarıyla tekrar yapabilir veya seviyene uygun testlerle kendini ölçebilirsin.
Bu Konuyla İlgili Testler
ÖABT Matematik Uygulamalı Matematik I: Diferansiyel Denklemler ve Modelleme - Kolay Test
20 soru
Temel kavramları kontrol et
ÖABT Matematik Uygulamalı Matematik I: Diferansiyel Denklemler ve Modelleme - Orta Test
20 soru
Bilgini uygulamaya geçir
ÖABT Matematik Uygulamalı Matematik I: Diferansiyel Denklemler ve Modelleme - Zor Test
20 soru
Detay ve yorum gücünü ölç
ÖABT Matematik Uygulamalı Matematik I: Diferansiyel Denklemler ve Modelleme - Karma Test 1
20 soru
Gerçek sınav temposunda kendini dene
Bu notu bu sayfada ücretsiz okuyabilirsin. PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.