Kaynaklar, Bütçe ve Ekonomik Faaliyetler – Hızlı Tekrar

Hızlı Tekrar: Kaynaklar, Bütçe ve Ekonomik Faaliyetler

Son 2 Dakikalık Tekrar

• **Kaynak:** Su, toprak, orman, maden, güneş ve rüzgâr gibi unsurlar.
• **Yenilenebilir / yenilenemeyen:** Güneş–rüzgâr / kömür–petrol–doğal gaz.
• **Suyu koru:** Musluğu kapat; sızıntıyı onar; doğru sulama yap.
• **Ormanı koru:** Yaşam alanı, ham madde ve çevre değeri vardır.
• **Atık:** Azalt → yeniden kullan → uygun atığı ayrıştır ve geri dönüştür.
• **Sıfır Atık:** Atık ve israfı azaltma; **30 Mart** Uluslararası Sıfır Atık Günü.
• **İhtiyaç:** Sağlıklı yaşamak için gerekli. **İstek:** Olmasa da yaşamı sürdürebildiğin tercih.
• **Bütçe:** Gelir–gider planı. **Kalan = gelir − gider**.
• **Tasarruf:** Yalnız para biriktirmek değil; suyu, enerjiyi, eşyayı verimli kullanmak.
• **Ekonomik faaliyet:** Üretim, ticaret, taşımacılık ve hizmet yoluyla gelir elde etme.
• **1–5:** Doğadan al → işle → hizmet ver → bilgi üret/işle → yönet/karar ver.

Sınavda En Çok Karıştırılanlar

| Yanlış düşünce | Doğrusu | |---|---| | "Yenilenebilir kaynak hiç tükenmez veya zarar görmez." | Doğal süreçlerle yenilenebilir ama bilinçsiz kullanımı çevresel sorun doğurabilir. | | "Bir eşyayı başka amaçla kullanmak geri dönüşümdür." | İşlemeden yeniden kullanmak **yeniden kullanım**dır. | | "Tasarruf yalnız bankada para biriktirmektir." | Elektrik, su, kâğıt gibi kaynakları korumak da tasarruftur. | | "Bir ürün her durumda ihtiyaçtır veya her durumda istektir." | Koşullara, elde bulunanlara ve temel gerekliliğe bakılır. | | "Gider, kazandığımız paradır." | Kazanılan **gelir**, harcanan **gider**dir. | | "Doktor dördüncül faaliyet yürütür." | Sağlık hizmeti genellikle **üçüncül**dür. | | "Araştırma yapan ve şirketi yöneten aynı alandadır." | Araştırma/bilgi dördüncül; yönetim/karar beşincildir. | | "Erzurum'daki tek ekonomik faaliyet kış turizmidir." | Bu, ders kitabındaki coğrafya–ekonomi ilişkisinin **bir örneğidir**. |

Kendini Kontrol Et

1. Doğal kaynağa dört örnek verir misin?
2. Yenilenebilir ile yenilenemeyen enerji kaynağı nasıl ayrılır?
3. Bir kavanozu evde tekrar kullanmak ile camı geri dönüşüme göndermek neden farklıdır?
4. Bir ürünü satın almadan önce hangi dört soruyu sorarsın?
5. Geliri 2.000 TL, toplam gideri 1.650 TL olan kişinin kalan parası kaç TL'dir?
6. Çiftçi, fabrika işçisi, doktor, veri analisti ve üst düzey yönetici sırasıyla hangi alanlardadır?
7. Antalya'da seracılık ile Erzurum'da kış turizminin gelişmesinde hangi koşullar etkilidir?
8. Su ve enerji tasarrufu aile bütçesini ve çevreyi nasıl etkiler?
9. Harcama planında neden beklenmedik durumlar için birikim ayrılır?
10. Yaşadığın ilin ekonomik faaliyetlerini araştırmak için hangi resmî kaynaklardan yararlanabilirsin?