Personal Life & Well-Being Ders Notu

Personal Life & Well-Being – Ders Notu

Konu ve kazanımlar

**Kitap sayfaları 59–74.** Alt başlıklar: **social media – advantages and disadvantages** ve **staying healthy and fit**. Beceri hedefleri: geçmiş olaylar ve alışkanlıklar, görüş ve neden ifade etme, okuma parçalarından kanıt çıkarma, soru sonu doğrulama, karşılaştırma yazısı.

Temel sözlük

| İngilizce | Türkçe | Bağlam | |---|---|---| | consistent | istikrarlı/düzenli | *consistent routine* | | concentration | odaklanma | *lose concentration* | | achieve | başarmak, hedefe ulaşmak | *achieve a goal* | | restriction | kısıtlama | *phone restriction* | | reliable | güvenilir | *a reliable friend/source* | | remedy | çare, çözüm | *a remedy for stress* | | essential | gerekli | *essential for health* | | exploit | iyi değerlendirmek | *exploit opportunities* | | nutritious | besleyici | *nutritious food* | | hydrated | yeterli sıvı almış | *stay hydrated* | | distracted | dikkati dağılmış | *feel distracted* | | exhausted | bitkin | *feel exhausted* | | feedback | geri bildirim | *wait for feedback* | | self-care | öz bakım | *prioritise self-care* | | addiction | bağımlılık | *screen addiction* | | well-being | iyi oluş | *personal well-being* | | interaction | etkileşim | *face-to-face interaction* | | privacy settings | gizlilik ayarları | *change privacy settings* |

Geçmiş zamanların karşılaştırması

| Tense | Kuruluş | Özgün örnek | Ana ipucu | |---|---|---|---| | Simple past | V2 | *She joined the club yesterday.* | geçmişte bitmiş | | Past progressive | was/were + V-ing | *He was jogging when his phone rang.* | başka olay olurken | | Past perfect | had + V3 | *He had finished the task before lunch.* | daha önce bitmiş | | Past perfect progressive | had been + V-ing | *They had been practising for hours before the event.* | önceden süren etkinlik |

**Yapılacak test:** İki geçmiş olay var mı? Sürmekte olan hangisi? Daha önce tamamlanan hangisi? Uzun sürüp başka ana bağlanan hangisi?

Geçmiş alışkanlık kalıpları

• **would + V1:** *I would exercise every morning.* → Geçmişte tekrar eden eylem.
• **was/were used to + V-ing:** *I was used to waking up late.* → Geçmişte alışkındım.
• **got used to + V-ing:** *I got used to waking up early.* → Zamanla alıştım.
• **has/have got used to + V-ing:** *She has got used to sleeping early.* → Yakın dönemde yeni duruma uyum sağladı.

*Would* eski **eylem**; *was used to* **alışılmış durum**; *got used to* **alışmaya başlamak/uyum sağlamak**. *To*dan sonra ilgili yapıda **-ing** kullanılır.

Question tags

• *He is tired, isn't he?* → olumlu ana cümle, olumsuz ek soru.
• *They didn't sleep well, did they?* → olumsuz ana cümle, olumlu ek soru.
• *You have seen the post, haven't you?* → **have/haven't** eşleşmesi.
• Sonda **yükselme**: konuşan emin değil. **Düşme**: konuşan bildiğine onay istiyor.

Metinlerden mutlaka bil

**Ryan:** Sağlıklı alışkanlıklarını fazla sosyal medya kullanımına bırakır, koşuda odaklanmakta güçlük çeker, arkadaşlarının fitness challenge'ı ile ekran ve gerçek hayat arasında denge arar.

**Jason:** Aylarca sağlıksız beslenir ve egzersiz yapmaz; eve yürürken bitkin hisseder, spor salonuna katılır. Tense sorularında *had been eating*, *was walking*, *felt*, *joined* gibi farklı zaman ilişkilerine dikkat.

**Emma'nın hafta sonu:** Cumartesi hesap kurar, uygulamayı gezer; gece gizlilik ayarlarını değiştirir; pazar bir tuhaf yorum görüp yetişkine danışmaya karar verir. Görsel öyküde öğretmen ve arkadaşları öz bakım/denge konusunda onu destekler.

**Alternative vs modern medicine:** Birincisi bitkisel ve geleneksel yöntem örnekleriyle, test edilmemiş uygulama sınırlılığıyla; ikincisi ilaç/test/teknoloji ve maliyet veya aşırı kullanım riskleriyle karşılaştırılır. Metin tedavi reçetesi değildir.

**CLIL & Culture:** ekranların mavi ışığı–melatonin–uyku ilişkisi kitapta anlatılır. **Japan → ikigai**, **Spain → olive oil, fish, vegetables**, **Norway → friluftsliv**.

Görüş yazısı için bağlaçlar

• **both / similarly / also:** ortak yön.
• **but / however / on the other hand:** karşıtlık.
• **finally / in conclusion / to sum up:** sonuç.

**Özgün örnek:** *Both online and face-to-face communication help people connect. However, too much screen time can distract us. In conclusion, balance matters.*

Sık yapılan hatalar

1. *I was used to wake up* ❌ → *I was used to waking up* ✓.
2. *She got used to limit her phone* ❌ → *She got used to limiting her phone* ✓.
3. *He was tired, was he?* ❌ → *He was tired, wasn't he?* ✓.
4. “While he walked” yerine sürmekte olan bir eylem vurgulanıyorsa *while he was walking* seçilir.
5. *Had finished* ile *had been finishing* aynı kanıtı taşımaz; süre sorularında devam eden eyleme bak.
6. Sosyal medya kullanımı bütün koşullarda zararlı diye genellenmez; **denge** esastır.

Kısa Özet

**Temalar:** ekran kullanımında denge + fiziksel ve sosyal iyi oluş. **Zaman:** V2, was/were + V-ing, had + V3, had been + V-ing. **Alışkanlık:** would do / was used to doing / got used to doing. **Onay:** olumlu cümle + olumsuz tag (tersi de geçerli). **Okuma:** Ryan–arkadaş desteği; Jason–sağlıklı yaşama geçiş; Emma–ekran süresi; yöntemlerin artı–eksi kıyası. **Kültür:** Japonya ikigai, Norveç friluftsliv, İspanya beslenme örneği.